Można uzyskać odprawę pomimo odmowy przyjęcia zaproponowanych warunków pracy i płacy

Prawo do odprawy pieniężnej nabywa pracownik w przypadku zwolnienia grupowego lub indywidualnego dokonywanego na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (tzw. ustawy o zwolnieniach grupowych). Do zwolnienia grupowego, jak również indywidualnego - których dokonanie jest warunkiem niezbędnym prawa do odprawy pieniężnej - dochodzi jedynie w przypadku zastosowania dwóch trybów rozwiązania umowy o pracę - wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę i porozumienia stron. Zgodnie zaś z art. 42. par. 1 k.p. przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy.

Przy zwolnieniu indywidualnym - wszystko wskazuje na to, że z takim mamy do czynienia w opisanej sytuacji - przyczyny niedotyczące pracownika muszą stanowić wyłączny powód rozwiązania stosunku pracy. Powstaje zatem problem, czy odmowa przyjęcia zaproponowanych przez pracodawcę warunków, przekształcająca tzw. wypowiedzenie zmieniające w wypowiedzenie definitywne (rozwiązujące), stanowi współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy, co pozbawiałoby w konsekwencji pracownika prawa do odprawy pieniężnej. Orzecznictwo przyjmuje, iż w konkretnych okolicznościach odmowa przyjęcia nowych warunków pracy lub płacy może zasługiwać na objęcie ochroną zwalnianego pracownika. I tak w wyroku z 7 lipca 2000 r. (I PKN 728/99, OSNP 2002/2/40) wskazano, że ocena wyłączności przyczyny rozwiązania stosunku pracy powinna uwzględniać to, iż jednym z motywów rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę jest odmowa pracownika przyjęcia proponowanych mu nowych warunków. Jeżeli odmowa ta nie zasługuje na aprobatę i stanowi jeden z motywów decyzji pracodawcy, to bez wątpienia przyczyna niedotycząca pracodawcy nie jest w tym przypadku wyłącznym powodem uzasadniającym wypowiedzenie umowy o pracę. Trzeba też uznać, że rozwiązanie stosunku pracy wskutek wypowiedzenia warunków płacy, które prowadziłoby do radykalnego obniżenia wynagrodzenia pracownika (przy niezmienionych wymaganiach), jeżeli nastąpiło z przyczyn wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy może być uznane za dokonane wyłącznie z tych przyczyn (wyrok SN z 16 listopada 2000 r., I PKN 79/00, OSNP 2002/10/240; wyrok SN z 4 lipca 2001 r.,I PKN 521/00, OSNP 2003/10/244).

W świetle powyższych okoliczności decyzję pracownika o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków należy ocenić jako racjonalną. Nie stanowi ona współprzyczyny rozwiązania z nim umowy o pracę, która to okoliczność ostatecznie pozbawiałaby pracownika prawa do odprawy pieniężnej na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r.

@RY1@i02/2010/083/i02.2010.083.168.002b.001.jpg@RY2@

Andrzej Marek, sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Andrzej Marek

sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Podstawa prawna

Art. 1 ust. 1, art. 8, art. 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.).

Art. 42. par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).