Za niedbale napisaną lojalkę firma nie zapłaci

Jeśli przyczyny wypowiedzenia przez pracodawcę umowy o zakazie konkurencji były określone w sposób ogólny, zwolnionemu pracownikowi nie przysługuje żadne roszczenie za jej rozwiązanie.

Podwładny był zatrudniony w firmie na stanowisku "główny specjalista". W styczniu 2000 r. został dyrektorem oddziału. Osiem lat później strony zawarły umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy na okres 12 miesięcy. W lipcu 2009 r. spółka rozwiązała z zatrudnionym umowę w trybie tzw. ustawy o zwolnieniach grupowych ze skutkiem na 31 października 2009 r.

Wraz z lipcowym wypowiedzeniem pracodawca na podstawie par. 5 umowy o zakazie konkurencji rozwiązał także ten kontrakt. Zwolniony dopiero po roku wezwał firmę do zapłaty 33 tys. zł odszkodowania wynikającego z lojalki. Pracodawca odmówił.

Były pracownik wniósł więc sprawę do sądu I instancji. Ten uznał, że kodeks pracy nie przewiduje możliwości wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji, jednak strony mogą przewidzieć dopuszczalność jej rozwiązania. Zdaniem sądu dla rozwiązania klauzuli konkurencyjnej pracodawca nie jest obowiązany do wykazania, że ustały przyczyny uzasadniające jego wprowadzenie. Zależy to od subiektywnego przekonania pracodawcy.

Sąd I instancji oddalił żądania pracownika, który odwołał się do sądu II instancji. Apelacja pracownika nie została jednak uwzględniona.

Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego (SN). Ten uznał, że terminowa umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, zawarta na podstawie art. 101² k.p., może zostać wcześniej rozwiązana, jeżeli strony tak się umówiły. Zaznaczył też, że istnieje możliwość odstąpienia od niej.

SN wskazał, że strony określiły przyczyny rozwiązania umowy w sposób ogólny (ustanie przyczyn uzasadniających istnienie zakazu konkurencji). W wyroku z 4 lutego 2009 r., II PK 223/08 (LEX nr 523521) SN jednoznacznie stwierdził, że pracodawca samodzielnie ocenia, czy ustały okoliczności uzasadniające zakaz konkurencji oraz że ocena ta nie podlega kontroli sądowej. W omawianej sprawie stanowisko to zostało podtrzymane.

Wyjątkiem od tej zasady może być sytuacja, gdy strony uzgodniły i nazwały konkretne przyczyny ustania dalszego obowiązywania umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. SN oddalił skargę kasacyjną.

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2012 r., sygn. akt. t I PK 237/11.