Jak z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych odzyskać dług

Czy FGŚP płaci za wszystkie długi pracodawcy

@RY1@i02/2012/109/i02.2012.109.18300150f.811.jpg@RY2@

Odprawa emerytalna nie ma charakteru wynagrodzeniowego. Należy do kategorii innych świadczeń związanych z pracą i dlatego nie jest wymieniona w katalogu należności głównych, które są zaspokajane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zgodnie z przepisami zaspokojeniu ze środków funduszu podlegają należności główne z tytułu:

● wynagrodzenia za pracę,

● przysługujących pracownikowi na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy:

- wynagrodzenia za czas niezawinionego przez podwładnego przestoju, za czas niewykonywania pracy (zwolnienia od pracy) i za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,

- wynagrodzenia za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby, o którym mowa w art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.),

- wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego,

- odprawy pieniężnej przysługującej na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

- ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, o którym mowa w art. 171 par. 1 kodeksu pracy, należny za rok kalendarzowy, w którym ustał stosunek pracy,

- odszkodowania, o którym mowa w art. 36¹ par. 1 kodeksu pracy,

- dodatku wyrównawczego, o którym mowa w art. 230 i 231 kodeksu pracy,

● składek na ubezpieczenia społeczne należnych od pracodawców na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.

Podstawa prawna

Art. 12 i art. 14 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121 z późn. zm.).

Czy fundusz wypłaca limitowane kwoty

@RY1@i02/2012/109/i02.2012.109.18300150f.812.jpg@RY2@

Ustawodawca zadbał o to, aby fundusz nie realizował zbyt dużych zaległości likwidowanego pracodawcy wobec pracowników. Wynagrodzenia za pracę, przestojowe, wynagrodzenie chorobowe i dodatek wyrównawczy podlegają zaspokojeniu za okres nie dłuższy niż trzy miesiące poprzedzające dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy albo za okres nie dłuższy niż trzy miesiące poprzedzające ustanie stosunku pracy. Pod warunkiem że przypadło ono w czasie nie dłuższym niż dziewięć miesięcy poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy.

Z kolei odprawa pieniężna z tytułu wypowiedzenia umowy na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych podlega zaspokojeniu, jeżeli ustanie stosunku pracy nastąpiło w okresie nie dłuższym niż dziewięć miesięcy poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy lub w okresie nie dłuższym niż cztery miesiące następujące po tym dniu.

Odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia podlega zaspokojeniu, jeżeli ustanie stosunku pracy nastąpiło w okresie nie dłuższym niż dziewięć miesięcy poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy lub w okresie nie dłuższym niż cztery miesiące następujące po tym dniu.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należny za rok kalendarzowy, w którym ustał stosunek pracy, podlega zaspokojeniu, kiedy ustanie stosunku pracy nastąpiło w okresie nie dłuższym niż dziewięć miesięcy poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy.

Należy pamiętać, że są też ograniczenia kwotowe dotyczące świadczeń wypłacanych pracownikom bankrutujących firm. W przypadku wypłaty pieniędzy z tytułu wynagrodzenia, wynagrodzenia postojowego, chorobowego, za czas urlopu wypoczynkowego oraz dodatku wyrównawczego, np. z powodu choroby zawodowej, łączna kwota świadczeń za okres jednego miesiąca nie może przekraczać przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłoszonego przez GUS. Ponadto wysokość ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy należnego za rok, w którym ustał stosunek pracy, nie może przekroczyć kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłoszonego przez GUS.

Podstawa prawna

Art. 12 i art. 14 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121 z późn. zm.).

Czy każda zwłoka wypłaty uzasadnia roszczenie

@RY1@i02/2012/109/i02.2012.109.18300150f.813.jpg@RY2@

Warunkiem wypłaty świadczeń przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z tytułu niezaspokojonych roszczeń pracowniczych jest wystąpienie niewypłacalności pracodawcy. Jednak niewypłacalność nie jest tu rozumiana jako brak zapłaty zaległych wynagrodzeń czy innych należności wynikających ze stosunku pracy. Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy w art. 3 - 8a określa, kiedy mamy do czynienia z niewypłacalnością, która upoważnia do występowania do funduszu. Między innymi zachodzi ona, gdy sąd upadłościowy na podstawie przepisów prawa upadłościowego i naprawczego wyda postanowienie o:

● ogłoszeniu upadłości pracodawcy obejmującej likwidację majątku dłużnika,

● ogłoszeniu upadłości firmy z możliwością zawarcia układu,

● zmianie postanowienia o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika,

● oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości pracodawcy, jeżeli jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania,

● oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości w razie stwierdzenia, że majątek dłużnika jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.

Ponadto niewypłacalność pracodawcy będzie także miała miejsce w przypadku wszczęcia postępowania upadłościowego, postępowania układowego lub innego podobnego postępowania w państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Podstawa prawna

Art. 3 - 8a ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121 z późn. zm.).

Czy pracownik sam może złożyć wniosek do FGŚP

@RY1@i02/2012/109/i02.2012.109.18300150f.814.jpg@RY2@

Podstawową praktyką w takiej sytuacji jest przekazywanie zbiorczych wykazów niezaspokojonych roszczeń. Zawierać one powinny listę osób uprawnionych do świadczeń oraz tytuły i wysokość poszczególnych roszczeń. Zasadniczo ta procedura nie wymaga udziału pracownika.

Jednak w przypadku gdy pracodawca, syndyk, likwidator lub inna osoba sprawująca zarząd majątkiem pracodawcy nie sporządziła zbiorczego wykazu i/lub wykazu uzupełniającego niezaspokojonych roszczeń pracowniczych, wypłata świadczeń pracowniczych może nastąpić także na podstawie wniosku złożonego przez uprawnioną osobę do marszałka województwa właściwego ze względu na siedzibę niewypłacalnego pracodawcy.

Wniosek indywidualny należy złożyć nie wcześniej niż po upływie jednego miesiąca i dwóch tygodni od daty wystąpienia niewypłacalności pracodawcy. Marszałek dokona wypłaty niezwłocznie po stwierdzeniu, że indywidualny wniosek obejmuje roszczenia podlegające ze środków FGŚP. Druk wniosku należy pobrać we właściwym biurze funduszu albo wydrukować ze stron internetowych FGŚP.

Przypominamy, że zgodnie z przepisami z wnioskami o FGŚP o wypłatę zaległych należności mogą wystąpić:

● pracownicy niewypłacalnego pracodawcy,

● jego byli pracownicy,

● członkowie rodziny zmarłego pracownika lub byłego pracownika uprawnieni do renty rodzinnej,

● osoby, które wykonują pracę zarobkową na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli z tego tytułu podlegają obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Podstawa prawna

Art. 16 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121 z późn. zm.).

Czy fundusz wypłaci środki niedziałającej firmie

@RY1@i02/2012/109/i02.2012.109.18300150f.815.jpg@RY2@

W tej sytuacji podwładni mogą wystąpić o środki na wypłatę wynagrodzeń. Należy jednak zaznaczyć, że nie każde odstąpienie przez właściciela firmy od jej prowadzenia i zarządzania załogą upoważnia zatrudnionych do uzyskania pieniędzy na pensje.

Pracownicy zatrudnieni przez przedsiębiorcę, który w sposób faktyczny zaprzestał działalności (przez okres trwający dłużej niż dwa miesiące), ale formalnie nie wystapił o jej zamknięcie, mogą zwrócić się do marszałka województwa o zaliczkę na poczet niezaspokojonych przez pracodawcę roszczeń, np. tych dotyczących wynagrodzeń. Pomoc z FGŚP jest jednak symboliczna, bo nie może być wyższa niż wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wraz z wnioskiem pracownik, pod groźbą odpowiedzialności karnej, musi złożyć oświadczenie o pozostawaniu w stosunku pracy, rodzaju niezaspokojonych roszczeń i ich wysokości oraz uprawdopodobnić fakt wystąpienia niewypłacalności pracodawcy. W takiej sytuacji przyznane zaliczki są wypłacane bezpośrednio zatrudnionemu.

Podstawa prawna

Art. 12a ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121 z późn. zm.).

Tomasz Zalewski

tomasz.zalewski@infor.pl