Kiedy można zapłacić pracownikowi za pracę w wolną sobotę

W zamian za pracę w takim dniu pracownik powinien otrzymać inny dzień wolny, bez względu na liczbę przepracowanych godzin, w terminie z nim uzgodnionym, przypadającym nie później niż do końca okresu rozliczeniowego. Jedyną dopuszczalną przez przepisy kodeksu pracy formą rekompensaty za pracę w dniu wolnym realizującym zasadę przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy jest bowiem udzielenie dnia wolnego od pracy. Pracodawca nie ma możliwości wyboru alternatywnej formy rekompensaty w postaci zwiększonego wynagrodzenia, tak jak jest to dopuszczalne w przypadku pracy wykonywanej w niedziele i święta.

Zgodnie ze stanowiskiem Głównego Inspektoratu Pracy w sprawie rekompensowania pracy w wolną sobotę (GPP-249-4560-52/09/PE/RP), nieudzielenie dnia wolnego, o którym mowa w art. 151³ k.p., jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika, zagrożonym karą grzywny (art. 281 pkt 5 k.p.), chyba że takie działanie jest niezawinione przez pracodawcę, co będzie miało miejsce m.in. w przypadku braku możliwości udzielenia innego dnia wolnego np. z powodu zwolnienia lekarskiego pracownika trwającego do końca okresu rozliczeniowego. Nieudzielenie dnia wolnego od pracy wydaje się usprawiedliwiać również nieuzgodnienie z pracownikiem terminu odbioru takiego dnia.

Nieoddanie innego dnia wolnego za pracę w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy spowoduje najczęściej (choć nie zawsze) przekroczenie przeciętnie tygodniowej normy czasu pracy, co zgodnie z art. 151¹ par. 2 k.p. uprawnia pracownika do wynagrodzenia powiększonego o dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy.

Jeżeli w dniu wolnym pracownik pracował powyżej 8 godzin, oddanie dnia wolnego w naturze bądź ewentualna rekompensata wynagrodzeniem z dodatkiem 100 proc., nie wpływa na prawo pracownika do odpowiedniego dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych z tytułu przekroczenia dobowej normy czasu pracy, jeśli do takiego przekroczenia doszło. Za każdą godzinę pracy ponad 8 godzin w tym dniu pracownik powinien otrzymać dodatek w wysokości 50 proc. wynagrodzenia. Jeśli jednak nadgodziny przypadną na porę nocną, pracownik powinien otrzymać dodatek w wysokości 100 proc (por. wyrok Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2008 r., I PK 196/07, OSNP 2009/7-8/89).

@RY1@i02/2012/038/i02.2012.038.217000400.804.jpg@RY2@

Arkadiusz Sobczyk radca prawny, Kancelaria Prawna Sobczyk i Współpracownicy

Arkadiusz Sobczyk

radca prawny, Kancelaria Prawna Sobczyk i Współpracownicy

Podstawa prawna

Art. 151¹ par. 2, art. 151³, art. 281 pkt 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).