Czy zakaz konkurencji może być zapisany w jednej umowie

Definicja zakazu konkurencji zawarta jest w art. 101¹ par. 1 k.p. Termin ten oznacza, że w zakresie określonym w odrębnej umowie podwładny nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec zatrudniającego ani też świadczyć obowiązków w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność. Powyższe - z mocy art. 101² par.1 k.p. cytowanej ustawy - stosuje się odpowiednio także wówczas, gdy pracodawca i etatowiec mający dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić przełożonego na szkodę, zawierają kontrakt o zakazie konkurencji po ustaniu angażu.

Sąd Najwyższy w wyroku z 9 marca 2006 r. (II PK 234/05) argumentował, że umowa o zakazie konkurencji jest odrębną umową w tym znaczeniu, że stanowi odrębne zobowiązanie, a nie dlatego że każdorazowo musi być sporządzona w odrębnym dokumencie. Odrębna umowa o zakazie konkurencji może być zawarta (zamieszczona) w dokumencie umowy o pracę. Rygor nieważności dla umowy o zakazie konkurencji wynika tylko z braku formy pisemnej (art. 101³ k.p.), nie zaś z braku zawarcia jej w odrębnej umowie (dokumencie). W przypadku określonych wad redakcyjnych w umowach o zakazie konkurencji nie stwierdza się skutku nieważności, ale przyjmuje się, że w zakresie nieuregulowanym zastosowanie mają przepisy ustawy.

Spośród etatowców podlegających zakazowi wynikającemu z art. 101¹ par. 1 k.p. należy wyodrębnić grupę osób mających dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić zatrudniającego na szkodę. Tylko one bowiem mogą być adresatami zakazu konkurencji po zakończeniu angażu (art. 101² par.1 k.p.). Brak jednak jakichkolwiek przeszkód, aby klauzulę o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy i po jego ustaniu dla tych osób zawrzeć w jednym dokumencie, np. umowie o pracę albo aneksie do niej.

Czytelnik może więc umieścić w angażu dyrektora handlowego klauzulę o zakazie konkurencji zarówno w trakcie jego trwania, jak i po jego ustaniu. W tym ostatnim przypadku powinien jednak zakreślić termin jego obowiązywania oraz wysokość należnego mu odszkodowania, które nie może być niższe od 25 proc. wynagrodzenia otrzymywanego przez tego pracownika przed rozwiązaniem kontraktu o pracę przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji. Istnieje ewentualność wypłacania go w miesięcznych ratach. Fakultatywnym elementem natomiast jest precyzyjne wskazanie sytuacji, w których możliwe będzie rozwiązanie albo odstąpienie od umowy o zakazie konkurencji po ustaniu angażu i czasu skorzystania z owej opcji.

Anna Borysewicz

adwokat, prowadzi własną kancelarię w Płocku

Podstawa prawna

Art. 101^1-3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).