Umowa z obcokrajowcem musi być zawierana w języku polskim

Powierzając pracę obcokrajowcom, przedsiębiorcy mają wątpliwości dotyczące warunków zatrudnienia oraz praw i obowiązków spoczywających zarówno na nich, jak i na pochodzących z zagranicy pracownikach. Za co odpowiedzialna jest firma, a jakie obowiązki ciążą na niemającym polskiego obywatelstwa zatrudnionym?

Przyjmowanie w Polsce do pracy obywateli innych państw, w porównaniu do pozostałych krajów Unii Europejskiej, nadal ma miejsce rzadko. W związku z tym polscy przedsiębiorcy nie mają dużego doświadczenia w zatrudnianiu obcokrajowców. Powinni zatem pamiętać, że zagranicznym pracownikom, o ile spełniają warunki postawione przez ustawę, przysługują te same prawa co Polakom. Osoba taka w pełni podlega krajowym przepisom prawa pracy. Musi zatem za wykonywanie swoich obowiązków w pełnym wymiarze otrzymywać co najmniej minimalną pensję (obecnie 1600 zł), przysługuje jej dodatkowe wynagrodzenie za pracę w nocy oraz godzinach nadliczbowych. Zagranicznego pracownika obejmują także w całości przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny. Za złamanie tych zasad grożą sankcje.

Kto może zatrudnić obcokrajowca i jak powinna być sformułowana umowa z zagranicznym pracownikiem?

Pojęcie pracodawcy jest sprecyzowane w ustawie. Oznacza jednostkę organizacyjną, chociażby nie miała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną, jeżeli zatrudnia ona co najmniej jednego pracownika. Przepisy dotyczące konieczności uzyskiwania zezwoleń powinny być zatem stosowane także przez jednostki organizacyjne, które nie mają osobowości prawnej, a także osoby fizyczne zamierzające dopiero powierzyć wykonywanie pracy cudzoziemcom. Oznacza to, że o pozwolenie na zatrudnienie obcokrajowca muszą wystąpić także podmioty, które dopiero przygotowują się do świadczenia usług, a więc niebędące jeszcze de facto pracodawcami.

Pod względem merytorycznym umowa nie musi się różnić od dokumentów podpisywanych z osobami mającymi obywatelstwo. Trzeba jednak pamiętać, że od obowiązku uzyskiwania zezwolenia nie zwalnia ani zatrudnienie na umowę cywilnoprawną, ani powierzenie tzw. innej pracy zarobkowej (wykonywanie obowiązków na podstawie umowy agencyjnej, zlecenia, o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, kółek rolniczych lub usług rolniczych). Ustawodawca bowiem zdecydował, że wszystkie formy prawne stosunku pracy podejmowanej przez obywateli innych państw wymagają zezwolenia.

Zasadą jest, że w obrocie prawnym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokumenty powinny być sporządzane w ojczystym języku. Aby jednak polski był obowiązujący przy zawieraniu umowy o pracę, zatrudnienie musi mieć miejsce na terytorium Polski, a pracownik w chwili zawarcia umowy musi mieszkać na terenie naszego kraju. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by dokument był sporządzony w dwóch językach: polskim i języku ojczystym zatrudnianego. Jednak wersja obcojęzyczna może być jedynie tłumaczeniem umowy podstawowej, a nie odrębnym, równorzędnym dokumentem.

Jakie działania, prócz wniosku o zatrudnienie, powinien podjąć pracodawca przed podpisaniem umowy?

Istotne jest sprawdzenie lokalnego i wspólnotowego rynku pracy. Obywatele polscy, UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) mają pierwszeństwo w zatrudnieniu. W toku postępowania o udzielenie zezwolenia pracodawca musi poinformować urząd o działaniach podjętych w zakresie powierzenia stanowiska obywatelowi polskiemu, UE, państwa należącego do EOG. Jego obowiązkiem jest na przykład umieszczenie oferty w systemie wymiany informacji o wolnych miejscach pracy Europejskich Służb Zatrudnienia. Ograniczenie się do złożenia oferty w powiatowym urzędzie pracy nie wystarczy do uzyskania zezwolenia.

Poza tym należy sprawdzić, czy przyjmowany obcokrajowiec nie był wcześniej karany za nielegalną pracę, a także za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, a jego dane we wniosku i w załącznikach są prawdziwe i aktualne.

@RY1@i02/2013/177/i02.2013.177.21700040a.802.jpg@RY2@

materiały prasowe

Marta Kuczyńska specjalistka ds. doradztwa personalnego

Rozmawiała Aleksandra Puch