" Solidarność " chce ochrony dla kolejnej grupy pracowników

Podstawą do przyznania przywilejów reprezentantom załogi ma być konwencja nr 135 Międzynarodowej Organizacji Pracy z 23 czerwca 1971 r., dotycząca ochrony przedstawicieli pracowników w przedsiębiorstwach i przyznania im ułatwień. Zgodnie z art. 1 konwencji powinni oni korzystać ze skutecznej ochrony przeciwko wszelkim aktom krzywdzącym, włącznie ze zwolnieniem, podjętym ze względu na ich charakter lub działalność jako przedstawicieli pracowników, jeżeli działają zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem, układami zbiorowymi pracy lub innymi wspólnie uzgodnionymi porozumieniami.

Problem pojawił się przy okazji nowelizacji kodeksu pracy, przyjętej już przez rząd i skierowanej do Sejmu. Jest w niej przepis, który pozwoli na wydłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy do 12 miesięcy. Tę kwestię pracodawca będzie negocjował m.in. z reprezentacją załogi.

- Uważamy, że autentyczną reprezentację załogi stanowi związek. Skoro jednak w wielu firmach nie ma organizacji, to należy zrobić wszystko, by pracownicy uzgadniający kluczowe kwestie dla organizacji pracy przekładające się m.in. na wysokość wynagrodzenia byli chronieni - uzasadnia Marcin Zieleniecki, ekspert KK NSZZ "Solidarność".

Twierdzi on, że bez gwarancji bezpieczeństwa dialog z pracodawcą będzie pozorny.

Swoje wątpliwości dotyczące ewentualnego naruszenia przez Polskę konwencji MOP "Solidarność" przedstawiła już Ministerstwu Pracy.

Jednak w ocenie ministerstwa objęcie wszystkich przedstawicieli pracowników wzmożoną ochroną prawną, np. w zakresie zakazu rozwiązania stosunku pracy w sposób identyczny jak członków rad pracowników lub związków zawodowych, jest niemożliwe.

Ponadto resort stoi na stanowisku, że kodeks pracy zawiera rozbudowane przepisy zapewniające ochronę przed różnymi formami dyskryminacji w zatrudnieniu, o charakterze zarówno bezpośrednim, jak i pośrednim. Zatem również wykonywanie zadań ustawowych przez przedstawiciela pracowników wyłonionego w trybie przyjętym u danego pracodawcy jest objęte ochroną przed działaniami dyskryminacyjnymi ze strony pracodawcy. Oznacza to ustawowe zapewnienie tej grupie osób ochrony prawnej wymaganej przepisami konwencji nr 135 Międzynarodowej Organizacji Pracy.

- Stanowisko ministerstwa jest niepoważne. Idąc tym tropem, niepotrzebne są wszystkie przepisy chroniące m.in. pracownice w ciąży czy ludzi w wieku przedemerytalnym, bo ich interesy są doskonale chronione na podstawie przepisów antydyskryminacyjnych - komentuje Marcin Zieleniecki.

- Oczywiście można z ogólnych przepisów zakazujących dyskryminacji wywieść ochronę dla przedstawicieli pracowników. Uważam jednak, że w kodeksie pracy powinien znaleźć się przepis, który wprost zakaże podejmowania jakichkolwiek negatywnych działań w stosunku do osób negocjujących z pracodawcą porozumienia dotyczące np. wydłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy. Taki przepis uczyni zadość wymogom konwencji nr 135 MOP - podkreśla prof. Jerzy Wratny z Uczelni Łazarskiego.

Z kolei pracodawcy uważają, że dodatkowa ochrona reprezentantom pracowników nie jest potrzebna. Ich zdaniem doświadczenia pokazują, że osoby reprezentujące załogę nie są przedmiotem ataków czy szykan ze strony pracodawcy. Przedstawiciele pracowników negocjują np. warunki zwolnień grupowych, które wywołują wiele kontrowersji, i nie korzystają z przywilejów.

- Trzeba pamiętać, że od lat przedstawiciele załogi decydują o wielu kluczowych kwestiach. W zakładach mogą być zawierane różne porozumienia z reprezentantami zatrudnionych. Można sobie wyobrazić, że do każdego porozumienia będą wyłaniani inni przedstawiciele, którzy zyskają ochronę. Wówczas na liście pracowników których nie można zwolnić, znajdzie się większość załogi - podkreśla Grażyna Spytek-Bandurska, ekspert PKPP Lewiatan.

tak jest

Co pracodawca uzgadnia obecnie z reprezentantem załogi

● Porozumienia dotyczące zawieszenia stosowania przepisów wewnątrzzakładowych

● Porozumienia o stosowaniu mniej korzystnych warunków niż wynikające z umów o pracę

● Warunki zwolnień grupowych

● Regulamin określający zasady przeznaczania środków FGŚP na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej

tak będzie

Co pracodawca będzie uzgadniać z reprezentantem załogi

● Porozumienia z ustawy antykryzysowej dotyczące przestoju i okresowego skrócenia wymiaru czasu pracy

● Porozumienia dotyczące wydłużenia okresów w rozliczeniowych do 12 miesięcy

Tomasz Zalewski

tomasz.zalewski@infor.pl