Czy zmiana wykonawcy usług, bez przekazania składników majątku, wpływa na sytuację personelu
Spółka z o.o. świadczy usługi ochrony mienia na terenie całego kraju. Jeden z jej kontrahentów w grudniu 2012 roku, po upływie okresu trwania umowy na ochronę obiektów, powierzył dalsze wykonywanie tej ochrony innej firmie, która zaproponowała niższe stawki. Aby nie zwalniać pracowników zatrudnionych dotąd wyłącznie przy ochronie obiektów kontrahenta, spółka zawiadomiła ich o przejęciu przez nowego wykonawcę. Firma ta odmówiła jednak dopuszczenia tych osób do pracy twierdząc, że umowa z kontrahentem przewiduje, iż będzie świadczyć usługi w oparciu o własnych pracowników i sprzęt. Czy spółka prawidłowo przyjęła, że doszło do przejścia części jej zakładu na nowego wykonawcę usług?
Nie. Taki skutek nie nastąpił.
Przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę w rozumieniu art. 231 k.p. oznacza sytuację, gdy w wyniku różnego rodzaju zdarzeń zakład pracy (lub jego część) przechodzi z posiadania dotychczasowego podmiotu w posiadanie kolejnego, w wyniku czego staje się on pracodawcą dla przejętych pracowników. Skutek ten następuje z mocy prawa w chwili przejęcia zakładu, bez konieczności rozwiązywania wcześniejszych i nawiązywania nowych umów o pracę.
Zakład pracy rozumiany jest przy tym jako zorganizowany zespół środków materialnych i niematerialnych, służący realizacji przez pracodawcę konkretnej działalności oraz stanowiący dla związanych z nim pracowników placówkę zatrudnienia. Bezwzględnie obowiązujący charakter art. 231 k.p. wyklucza możliwość wyłączenia skutku wstąpienia w miejsce dotychczasowego pracodawcy w drodze np. umowy z podmiotem zlecającym usługi. Przejście zakładu ze skutkiem z art. 231 k.p. następuje także wtedy, gdy nowy pracodawca przejmuje zadania i składniki majątkowe zakładu dotychczasowego pracodawcy na podstawie umowy z podmiotem trzecim, do którego należało dysponowanie tymi zadaniami i składnikami. W konsekwencji art. 231 k.p. ma zastosowanie również w razie zmiany przez przedsiębiorcę wykonawcy usługi, jeżeli nowy wykonawca przejmuje istotne składniki mienia związane z wykonywaniem tej usługi przez jego poprzednika (por. wyrok SN z 4 lutego 2010 r., III PK 49/09, LEX nr 578145).
Przejęcie całości lub części zakładu pracy (a co za tym idzie i pracowników) cechuje automatyzm i ma ono miejsce nie tylko przy przekazaniu składników majątkowych, ale także przy przejęciu zadań zakładu pracy (por. wyrok SN z 9 grudnia 2004 r., I PK 103/04, OSNP 2005/15/220). Do przejścia zakładu na nowego pracodawcę nie jest niezbędne przejęcie znaczącego substratu majątkowego. Każda sytuacja wymaga jednak indywidualnej oceny (por. wyrok SN z 13 kwietnia 2009 r., I PK 210/09, OSNP 2011/19-20/249).
W sytuacji opisanej w pytaniu kolejna firma ma wykonywać dla kontrahenta te same zadania co spółka (ochrona mienia), ale w oparciu o własne zasoby (sprzęt i pracowników), czyli bez przekazania składników wykorzystywanych dotychczas przez spółkę przy świadczeniu usług ochrony na rzecz kontrahenta. Przejęcie usług ochrony przez nową firmę nie wiązało się więc z transferem części przedsiębiorstwa spółki - mimo że przejęte zadanie jest tożsame z zadaniem wykonywanym przez spółkę.
Z uwagi na to, że kolejny wykonawca nie przejął od poprzednika (spółki) żadnego składnika majątku wykorzystywanego uprzednio przez nią do świadczenia usług na rzecz kontrahenta, sama chęć przekazania przez spółkę pracowników, którzy wykonywali usługi ochrony, nie jest wystarczająca do przyjęcia, iż doszło do przejścia części jej zakładu na nowego wykonawcę w trybie art. 231 par. 1 k.p. W konsekwencji pracownicy, którzy otrzymali od spółki zawiadomienia o przejęciu, nie stali się z mocy prawa pracownikami nowego wykonawcy. Nie mogą więc domagać się zatrudnienia w związku z przejęciem zakładu. Sam fakt zmiany wykonawcy usług ochrony nie jest czynnikiem wystarczającym do przyjęcia, że doszło do przejścia zakładu pracy w rozumieniu art. 231 k.p.
@RY1@i02/2013/032/i02.2013.032.21700100c.802.jpg@RY2@
Halina Kwiatkowska, radca prawny, partner w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, Biuro w Krakowie
Halina Kwiatkowska
radca prawny, partner w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, Biuro w Krakowie
Podstawa prawna
Art. 231 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu