Poradnia kadrowa

Jakie są skutki zmiany terminu wypłaty wynagrodzeń

Jak ustalić regulamin wykorzystania środków zakładowego funduszu rehabilitacji

Czy wydatki na dowożenie zatrudnionych do pracy mogą być uznane za przysporzenie dla pracodawcy

doradca prawny Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Zgodnie z art. 26b ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej: ustawa o rehabilitacji) jednym z warunków uzyskania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników przez pracodawców wykonujących działalność gospodarczą jest wykazanie efektu zachęty. Może to nastąpić albo za pomocą metody ilościowej, albo metody jakościowej.

Metoda ilościowa polega na tym, że zatrudnienie nowego pracownika niepełnosprawnego w danym miesiącu powoduje u danego pracodawcy wzrost netto zatrudnienia ogółem i wzrost netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych. Wzrost netto zatrudnienia ogółem i wzrost netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych ustala się w stosunku do odpowiednio przeciętnego miesięcznego zatrudnienia ogółem i przeciętnego miesięcznego zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie poprzedzających 12 miesięcy. Efekt zachęty metodą ilościową wykazywany jest przez wyliczanie stanów zatrudnienia ogółem i osób niepełnosprawnych na podstawie przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz.Urz. UE L 214 z 9.08.2008 r., str. 3).

Natomiast wykazanie efektu zachęty metodą jakościową następuje, gdy nowy niepełnosprawny pracownik został zatrudniony na miejsce innego pracownika, którego stosunek pracy uległ rozwiązaniu na skutek: przyczyn określonych w art. 52 par. 1 pkt 1 kodeksu pracy (zwolnienie dyscyplinarne), wypowiedzenia złożonego przez zatrudnionego, porozumienia stron, przejścia pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy, upływu czasu, na który została zawarta umowa o pracę lub ukończenia pracy, dla której wykonania była ona zawarta. Wykazanie efektu zachęty metodą jakościową następuje także w przypadku, gdy miejsce pracy, na którym zatrudniony został nowy pracownik, powstało w wyniku: wygaśnięcia umowy o pracę bądź zmniejszenia wymiaru czasu pracy innego zatrudnionego - na jego wniosek.

W przypadku zatrudnienia nowych niepełnosprawnych pracowników spółka będzie musiała zatem wykazać efekt zachęty, aby otrzymać miesięczne dofinansowanie do ich wynagrodzeń. Będzie to mogło nastąpić w oparciu o jedną ze wskazanych wyżej metod. Sposób rozwiązania umów o pracę ze zwalnianymi pracownikami niepełnosprawnymi będzie miał znaczenie w przypadku wykazywania efektu zachęty metodą jakościową.

Podstawa prawna

Art. 26b ust. 4 i 5 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.)

doradca prawny Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Nie. Pracodawca nie utraci tego uprawnienia.

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników przyznawane jest w systemie miesięcznym i wypłacane z dołu (tj. po upływie miesiąca, którego dotyczy). Okresem sprawozdawczym jest miesiąc, a wniosek o wypłatę dofinansowania pracodawcy składają do 20. dnia następnego miesiąca. Termin ten obowiązuje wszystkich pracodawców, bez względu na termin wypłaty wynagrodzeń niepełnosprawnym pracownikom.

Zmiana terminu wypłaty wynagrodzeń nie pozbawi jednak pracodawcy miesięcznego dofinansowania ze środków PFRON. Wypłacając pracownikom wynagrodzenia 10. dnia następnego miesiąca, pracodawca będzie musiał pamiętać, aby wniosek o dofinansowanie złożyć dopiero po wypłacie wynagrodzenia niepełnosprawnym zatrudnionym, nie później jednak niż do 20. dnia następnego miesiąca.

W formularzu INF-D-P pracodawca wykazuje pełną kwotę kosztów płacy, o ile koszty te zostaną poniesione zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie w odniesieniu do miesięcznego dofinansowania, a mianowicie:

wkwota netto wynagrodzenia zostanie przekazana pracownikowi przelewem na rachunek bankowy wskazany przez pracownika bądź rachunek w kasie oszczędnościowo-kredytowej lub np. przekazem pocztowym (wypłata wynagrodzenia gotówką z kasy pozbawi pracodawcę dofinansowania),

wkoszty płacy zostaną poniesione w terminach określonych w obowiązujących przepisach - istnieje możliwość uchybienia tym terminom, jednak nie więcej niż o 14 dni,

wwniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowanie zostanie złożony dopiero po wypłacie wynagrodzenia niepełnosprawnym pracownikom (kwota netto).

Podstawa prawna

Art. 26a ust. 1a¹ ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

doradca prawny Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Przedsiębiorcy posiadający status zakładu pracy chronionej (ZPChr) są obowiązani do prowadzenia zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON). Środki funduszu powinny być wydatkowane zgodnie z regulaminem obowiązującym u danego pracodawcy. Szczegółowe regulacje dotyczące treści takiego regulaminu zostały zawarte w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: rozporządzenie).

Zgodnie z par. 5 rozporządzenia pracodawca ustala zakładowy regulamin wykorzystania środków funduszu rehabilitacji, w uzgodnieniu z:

wosobami zapewniającymi doraźną i specjalistyczną opiekę medyczną, poradnictwo i usługi rehabilitacyjne na rzecz niepełnosprawnych pracowników tego zakładu,

wdziałającymi w zakładzie związkami zawodowymi lub, w przypadku ich braku, przedstawicielami wybranymi przez niepełnosprawnych pracowników.

Uzgodnień należy dokonać w ustalonym przez strony terminie, nie później jednak niż w ciągu 30 dni od dnia przedłożenia przez pracodawcę regulaminu do uzgodnienia. W przypadku braku uzgodnienia po upływie tego terminu regulamin ustala sam pracodawca. Niezwłocznie po jego ustaleniu podaje regulamin do wiadomości pracowników zakładu poprzez jego ogłoszenie w miejscu ogólnie dostępnym.

W regulaminie należy określić przede wszystkim katalog poszczególnych wydatków ZFRON, szczegółowe zasady wykorzystywania środków funduszu, a także tryb składania i rozpatrywania wniosków oraz przyznawania świadczeń z zakresu pomocy indywidualnej.

Regulamin powinien dotyczyć poszczególnych środków tworzących ZFRON, czyli:

wpuli ogólnej (tzw. dużego zfron), stanowiącej maksymalnie 75 proc. środków ZFRON,

wśrodków przeznaczonych na pomoc indywidualną, stanowiących co najmniej 10 proc. środków ZFRON oraz

wśrodków przeznaczonych na indywidualne programy rehabilitacji (IPR) w wysokości co najmniej 15 proc. środków ZFRON.

Najwięcej miejsca w regulaminie należy poświęcić ustaleniu zasad przyznawania pomocy indywidualnej. W związku z tym, że pomoc ta jest przyznawana niepełnosprawnym pracownikom na ich wniosek, w regulaminie powinny znaleźć się zapisy dotyczące zasad udzielania pomocy indywidualnej, osób uprawnionych do ubiegania się o taką pomoc, form pomocy oraz katalogu wydatków, które mogą być finansowane w ramach pomocy indywidualnej.

Regulamin ZFRON powinien precyzyjnie określać zasady dostępności środków dla osób niepełnosprawnych na realizację poszczególnych celów w zakresie wynikającym z przepisów. Nie może być on sprzeczny z obowiązującym prawem, w tym z przepisami mającymi zastosowanie do wydatkowania środków ZFRON.

Podstawa prawna

Par. 5 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 245, poz. 1810 z późn. zm.).

doradca prawny Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Zgodnie z par. 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ramach puli ogólnej (tzw. dużego ZFRON) można sfinansować koszty dowożenia do pracy i z pracy osób niepełnosprawnych. W myśl par. 2 ust. 2 wskazanego wyżej rozporządzenia wydatek ten będzie poniesiony w ramach pomocy de minimis, o ile stanowi przysporzenie korzyści dla pracodawcy. Przepis ten pozwala zatem sfinansować wskazany wydatek zarówno w sytuacji, gdy będzie on stanowił przysporzenie dla pracodawcy, w związku z czym nastąpi konieczność uzyskania zaświadczenia o pomocy de minimis, jak i wtedy, gdy takie przysporzenie korzyści po stronie pracodawcy nie ma miejsca.

W stanowisku z 19 listopada 2007 r. (DDO-522-18-2/2007/RR) Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) stwierdził, że środki gromadzone na rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych pochodzące ze zwolnień z podatków i opłat określonych w odpowiednich aktach prawnych uznaje się za środki pochodzące od państwa. Pokrywanie z tych środków wydatków ponoszonych na dowożenie i odwożenie z pracy zatrudnionych osób niepełnosprawnych jest więc dokonywane ze środków publicznych. Pracodawca zatrudniający osoby niepełnosprawne nie ma jednak obowiązku zagwarantowania transportu do pracy i z pracy tym osobom. Trudno zatem dopatrywać się przysporzenia korzyści dla zakładu pracy chronionej, który zapewnia tego rodzaju udogodnienia pracownikom niepełnosprawnym.

Biorąc pod uwagę charakter wydatków ponoszonych na podstawie par. 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, większość z nich (wydatki na zakup paliwa, oleju silnikowego do samochodu itp.) będzie mogła być sfinansowana poza regułą de minimis, gdyż nie stanowią one przysporzenia dla pracodawcy. Jedynie koszt wynagrodzenia dla zatrudnionego kierowcy będzie stanowił przysporzenie i powinien być finansowany jako pomoc de minimis.

W stanowisku z 11 marca 2010 r. (BON-I-5232-12-2-EW/10) Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych stwierdziło także, że zgodnie z par. 2 ust. 1 pkt 7 omawianego rozporządzenia pracodawca może, ze środków zgromadzonych na rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji, dofinansować niepełnosprawnym pracownikom zakup biletów miesięcznych na przejazdy do pracy i z pracy środkami komunikacji publicznej.

Podstawa prawna

Par. 2 ust. 1 pkt 7 oraz par. 2 ust. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 245, poz. 1810 z późn. zm.).