Skorzystanie przez rodzica z obniżonego wymiaru czasu pracy nie zawsze uniemożliwia wypowiedzenie

Nie. W opisanym przypadku pracodawca był uprawniony do wypowiedzenia zatrudnionej umowy o pracę.

Przepisy prawa pracy rzeczywiście chronią zatrudnienie osób uprawnionych do urlopu wychowawczego decydujących się na obniżenie wymiaru czasu pracy. Zgodnie z art. 186⁷ k.p. pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może złożyć pracodawcy wniosek o obniżenie jego wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym mógłby korzystać z takiego urlopu. Sytuację tę określa się jako alternatywną formę urlopu wychowawczego. Pracodawca jest w takim przypadku obowiązany uwzględnić wniosek pracownika i dokonać obniżenia jego wymiaru czasu pracy. Zgodnie z art. 186⁸ par. 1 k.p. pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy w tym czasie jest jednak dopuszczalne w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Kolejny wyjątek od zasady ochrony zatrudnienia pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego, który złożył wniosek o obniżenie jego wymiaru czasu pracy, nie został co prawda określony w kodeksie pracy, ale wynika z ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zwanej ustawą o zwolnieniach grupowych. Ma ona zastosowanie do pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników w razie konieczności rozwiązania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących zatrudnionych. Przepisy tej ustawy mogą stanowić podstawę rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem w okresie urlopu wychowawczego także w sytuacjach, gdy nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 186¹ par. 1 zdaniu drugim k.p. Wskazał na to wyraźnie Sąd Najwyższy w uchwale z 15 lutego 2006 r. (II PZP 13/05, OSNP 2006/21-22/315). Przepis art. 5 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych przewiduje bowiem, że przy wypowiadaniu pracownikom stosunków pracy w ramach grupowego zwolnienia nie stosuje się art. 38 i 41 kodeksu pracy, z zastrzeżeniem ust. 2-4, a także przepisów odrębnych dotyczących szczególnej ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 5. Zasadniczo więc w przypadku zwolnienia grupowego wyłączone jest stosowanie przepisów ochronnych. Również w razie zwolnień indywidualnych, gdy przyczyny niedotyczące pracownika stanowią wyłączny powód rozwiązania umowy o pracę, wypowiedzenie jest możliwe, pod warunkiem niezgłoszenia sprzeciwu przez zakładową organizację związkową w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o zamierzonym wypowiedzeniu (art. 10 ust. 2 ustawy o zwolnieniach grupowych).

Można przyjąć, że zasady te mają zastosowanie także, gdy chodzi o pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego, który złożył pracodawcy wniosek o obniżenie wymiaru jego czasu pracy. Wynika to z podobieństwa regulacji i sytuacji prawnej takiego zatrudnionego oraz osoby korzystającej z urlopu wychowawczego. Pracodawca jest więc uprawniony do wypowiedzenia umowy o pracę takiemu pracownikowi, jeśli mają miejsce zwolnienia grupowe lub indywidualne z przyczyn niedotyczących pracowników (art. 5 i 10 ustawy o zwolnieniach grupowych). Podobny pogląd zaprezentował Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 12 maja 2011 r. (II PK 6/11, OSNP 2012/13-14/165).

Jeśli zatem pracownicy korzystającej z obniżonego wymiaru czasu pracy wręczono wypowiedzenie w ramach zwolnienia grupowego, to takie postępowanie pracodawcy było prawidłowe i zatrudniona nie ma szans na wygraną w sądzie pracy.

@RY1@i02/2013/027/i02.2013.027.217000400.802.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik, sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Podstawa prawna

Art. 186⁷-186⁸ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 5 i 10 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.).