Po negatywnej opinii kuratorium nauczycielowi pozostaje sąd pracy

Tak. Nauczycielowi przysługuje możliwość wystąpienia do właściwego miejscowo sądu rejonowego (sądu pracy) z powództwem o ukształtowanie prawa albo z powództwem o świadczenie (sprostowanie oceny pracownika).

Ocena pracy nauczyciela ma charakter opisowy i jest zakończona stwierdzeniem uogólniającym: ocena wyróżniająca, ocena dobra lub ocena negatywna. Ustalana jest po zapoznaniu się nauczyciela z jej projektem oraz wysłuchaniu jego uwag. Nauczycielowi przysługuje prawo wniesienia odwołania (w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu oceny) do organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkołą, a więc do wojewódzkiego kuratora oświaty. Organ ten powołuje w celu rozpatrzenia odwołania zespół oceniający. Od oceny dokonanej przez ten zespół nie przysługuje jednak odwołanie (art. 6a ust. 10 Karty nauczyciela). Należy to rozumieć w ten sposób, że od oceny zespołu odwołanie nie przysługuje, ale tylko w ramach postępowania prowadzonego przez pracodawcę. Kwestią otwartą pozostaje zaś możliwość odwołania się od takiej oceny na drodze postępowania sądowego.

Ocena pracy nauczyciela jest dokonywana w ramach istniejącego stosunku pracy. Zatem roszczenia powstałe w związku z tym podlegają właściwości rzeczowej sądu powszechnego, a dokładnie odpowiedniego wydziału tego sądu, czyli wydziału pracy.

Dodać należy, że możliwość odwołania się pracownika do sądu pracy przewidują wprost inne obowiązujące ustawy. Przykładowo można tu wskazać m.in. ustawę z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr 227, poz. 1505 z późn. zm.). Podstawowa różnica między Kartą nauczyciela a ustawą o służbie cywilnej dotyczy jednak braku wskazania w karcie uprawnienia do złożenia odwołania do sądu pracy. To rodzić może czasami wątpliwości przy ustaleniu właściwego organu uprawnionego do rozpoznania odwołania. Problem pojawia się również w ustawie z 20 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz. U z 2001 r. nr 142, poz. 1593 z późn. zm.), gdzie nie ma przepisu umożliwiającego wprost odwołanie się do sądu przez urzędnika, który otrzymuje negatywną ocenę. Wskazać też można, że dopiero orzeczenia Sądu Najwyższego usunęły wątpliwości, co do możliwości złożenia odwołania w powyższym zakresie przez pracownika, przy czym, jak w nich wskazywano, brak zapisów w ustawie nie może oznaczać niedopuszczalności drogi sądowej przed sądem (tak np. wyrok SN z 4 lutego 2009 r., sygn. akt II PK 226/08, OSNP 2010/19-20/238).

Należy również wskazać, że kompetencja sądu powszechnego (sądu pracy) nie musi wynikać z pozytywnej normy ustawowej, wystarcza bowiem brak ustawowej regulacji ustanawiającej kompetencję sądu administracyjnego (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02, OTK-A 2003/9/100).

Zatem regułą jest rozstrzyganie o legalności, prawidłowości i rzetelności negatywnych ocen związanych ze stosunkiem pracy (takich jak w wypadku omawianego pytania) przez sąd pracy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Należy zatem uznać, że sporna ocena pracownika jest elementem stosunku pracy łączącego pracownika z jego pracodawcą. Jest ona przeprowadzona najpierw przez dyrektora szkoły jako przełożonego, a dopiero na skutek wniesionego odwołania dokonuje jej zespół powołany przez kuratora. Co prawda kurator nie jest pracodawcą nauczyciela w rozumieniu kodeksu pracy, to jednak jest podmiotem sprawującym nad nauczycielami nadzór merytoryczny. Czynność oceniania, niezależnie od tego, czy jest przeprowadzona przez dyrektora, czy też przez zespół powołany przez kuratora, ma zawsze charakter wewnętrznego postępowania pracodawcy i jest elementem stosunku pracy.

@RY1@i02/2014/055/i02.2014.055.217000700.802.jpg@RY2@

Marcin Nagórek specjalista z zakresu prawa pracy

Marcin Nagórek

 specjalista z zakresu prawa pracy

Podstawa prawna

Art. 6a ust. 10 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 191).