Wyrok uniewinniający pracownika nie wiąże sądu pracy, ale może wpłynąć na podstawę dyscyplinarki

Zgodnie z art. 11 kodeksu postępowania cywilnego „ustalenia wydane w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym”. Oznacza to, że w postępowaniu o roszczenia pracownicze – podobnie jak w procesie cywilnym – uniewinniający wyrok sądu karnego nie ma wiążącego znaczenia (wyrok SN z 4 lutego 1982 r., sygn. akt I PRN 1/82, OSNCP 1982, nr 8–9, poz. 131). To zasada generalna. W opisywanym przypadku trzeba więc rozważyć, czy zachowanie pracownika można uznać za kwalifikujące się jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych (art. 52 par. 1 pkt 1 kodeksu pracy), a może jednak jako popełnienie przestępstwa przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem (art. 52 par. 1 pkt 2 k.p.).

Podwójna kwalifikacja

Zgodnie z wyrokiem SN z 12 września 2000 r., sygn. akt I PKN 28/00, OSNP 2002, nr 7, kradzież lub przywłaszczenie mienia na szkodę pracodawcy mogą być kwalifikowane podwójnie – jako czyn opisany w art. 52 par. 1 pkt 2 k.p., jeżeli są spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie, a jeśli ich brak, to jako zachowanie opisane w art. 52 par. 1 pkt 1 k.p. Zdaniem sądu usiłowanie kradzieży stanowiło ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Do obowiązków tych należy bowiem w szczególności dbanie o dobro zakładu pracy i ochrona jego mienia (art. 100 par. 2 pkt 4 k.p.). Usiłowanie kradzieży mienia stanowiącego własność zakładu pracy jest zaprzeczeniem tego obowiązku. Należy przy tym podkreślić, że nie ma znaczenia, że zostało popełnione wykroczenie, a nie przestępstwo (wyrok SN z 10 listopada 1999 r., sygn. akt I PKN 361/99, OSNP 2001, nr 7, poz. 216). Przy czym nawet jednorazowe naruszenie może być podstawą rozwiązania umowy bez wypowiedzenia (wyrok SN z 2 grudnia 2004 r., sygn. akt I PK 86/04). W tym miejscu należy także dodać, że mieniem pracodawcy w rozumieniu art. 100 par. 2 pkt 4 k.p. jest także mienie, którym pracodawca dysponuje z innych niż własność tytułów prawnych, w tym mienie porzucone na terenie jego zakładu. Nie ma też powodu do łagodniejszego traktowania kradzieży dokonanej przez pracownika na terenie zakładu pracy na szkodę kontrahenta pracodawcy wykonującego usługi na jego rzecz. W ocenie SN bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy kradzież była drobna czy poważna, skoro nawet przy drobnej kradzieży, która powoduje nieznaczny lub nawet zupełnie nieistotny uszczerbek majątkowy, dochodzi do naruszenia niemajątkowego interesu pracodawcy. Polega on na poszanowaniu przez pracowników mienia pracodawcy. W rezultacie nawet jednorazowa drobna kradzież przez pracownika mienia pracodawcy może uzasadniać rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w trybie art. 52 par. 1 pkt 1 k.p. (wyrok SN z 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I PK 275/12).