Związki zawodowe nie mogą ukrywać pracowników chronionych

Firma ma prawo żądać od związku zawodowego informacji o imiennej liście pracowników objętych ochroną. Organizacja nie może zasłaniać się ochroną danych osobowych.

Pracownik był zatrudniony w firmie na podstawie umowy o pracę na stanowisku regionalnego kierownika sprzedaży w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem 10,2 tys. zł miesięcznie. 5 października 2010 r. pracodawca wystąpił z wnioskiem do organizacji związkowej w trybie art. 30 ust. 2¹ ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn. zm.) o wskazanie nazwisk i imion pracowników korzystających z ochrony w indywidualnych sprawach pracowniczych.

W odpowiedzi organizacja odmówiła udzielenia żądanych informacji, powołując się na wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego z 28 października 2009 r. (II SA/Wa16/09 LEX nr 573890). W jej ocenie wniosek pracodawcy jest sprzeczny z art. 30 ust. 2¹ ustawy o związkach zawodowych. Argumentował, że umożliwia on ujawnienie informacji o ochronie związkowej wyłącznie w indywidualnych sprawach, jeżeli pracodawca chce zwolnić pracownika.

Wspomniany zatrudniony został członkiem organizacji związkowej 6 grudnia 2010 r. Z kolei pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę 29 grudnia 2010 r. z powodu likwidacji stanowiska pracy.

Zwolniony działacz odwołał się do sądu I instancji. Ten wskazał, że nie badał zasadności wypowiedzenia umowy, bo uznał, że wypowiedzenie umowy było niezgodne z art. 38 k.p. i już z tego tytułu zasądził na rzecz pracownika odszkodowanie w wysokości blisko 30 tys. zł. Sąd zaznaczył, że firma nie przeprowadziła konsultacji rozwiązania stosunku pracy powoda w trybie art. 38 k.p. ani nie występowała do związku zawodowego z zapytaniem, czy pracownik korzysta z ochrony swoich praw przez związek. Dodał, że samo wcześniejsze wystąpienie o wskazanie pracowników korzystających z takiej ochrony nie zwalniała pracodawcy z indywidualnego zapytania do związku.

Pracodawca odwołał się do sądu II instancji, który uznał, że bez względu na ocenę zasadności udzielania przez związek informacji o pracownikach objętych ochroną, na firmie nadal ciąży obowiązek wynikający z art. 38 k.p. W efekcie sąd II instancji oddalił apelację.

Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego (SN). Ten uznał, że zakładowe organizacje związkowe są zobowiązane bądź powinny z własnej inicjatywy uzupełniać przekazane pracodawcom informacje o pracownikach, którym przysługuje ochrona. Wymaga to także aktualizowania przekazanych pracodawcy informacji o rzeczywistym stanie pracowników, którzy są uprawnieni do związkowej ochrony w sprawach indywidualnych ze stosunku pracy.

Ponadto w ocenie SN wymagane jest wskazanie i aktualizowanie imiennej liczby członków danej organizacji związkowej, bo pracodawca jest uprawniony do weryfikacji tych danych dla realizacji wymienionego celu (np. powiadamiania związków o zamiarze zwolnienia zatrudnionego). Zdaniem SN pracodawca może żądać od osób ubiegających się o pracę oraz od podwładnych i członków ich rodzin danych osobowych koniecznych ze względu na korzystanie przez nich ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy (art. 22¹ k.p.). A to też nie wyklucza żądania ujawnienia przynależności związkowej.

W konsekwencji organizacja związkowa nie powinna odmawiać pracodawcy udzielenia informacji o wszystkich pracownikach, którym przysługuje związkowa reprezentacja i ochrona w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy. SN uchylił zaskarżony wyrok i przekazał do ponownego rozpatrzenia.

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I PK 231/11.