Psychoza alkoholowa wyklucza zwolnienie dyscyplinarne

Pracodawca nie może rozwiązać umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, którego podejrzewał, że był pod wypływem alkoholu i samowolnie opuścił zakład pracy. Takie zachowanie nie musi być rażącym naruszeniem obowiązków pracowniczych.

Pracownik był zatrudniony w firmie na stanowisku ładowacza przy obsłudze śmieciarki. Podczas postoju prezes dostrzegł, że pracownik siedział w kabinie pojazdu ze zwieszoną głową. Nasunęło to wątpliwości co do stanu jego trzeźwości. Tym bardziej że już wcześniej przychodził do pracy pod wpływem alkoholu. Prezes polecił, by podwładny udał się na badania. Ten jednak wrócił w ubraniu roboczym do domu. Tego samego dnia, z uwagi na wysokie ciśnienie, poszedł do lekarza i uzyskał zwolnienie.

Pracodawca zwolnił go dyscyplinarnie. Jako przyczynę wskazał na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

Od tej decyzji pracownik odwołał się do sądu I instancji. Sąd argumentował, że w firmie istniała praktyka, że załoga śmieciarki po wykonaniu pracy szła do domu, a z ostatnim kursem na wysypisko nie zawsze wszyscy jechali do bazy.

Ponadto w ocenie sądu okoliczność, czy pracownik opuszczając miejsce pracy był pod wpływem alkoholu, ma tylko pośrednie znaczenie w sprawie. Samowolne opuszczenie zakładu nie powinno prowadzić do wyciągania przez pracodawcę konsekwencji wobec pracownika, który podjął leczenie choroby alkoholowej. W czasie rozprawy przywołano wyrok Sądu Najwyższego z 10 października 2000 r. (sygn. akt I PKN 76/00). Zgodnie z nim stawienie się pracownika, dotkniętego przewlekłą psychozą alkoholową, do pracy w stanie nietrzeźwości nie stanowi podstawy do przypisania mu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych.

Sąd I instancji przywrócił pracownika do pracy i zasądził od firmy 5 tys. zł odszkodowania. Sprawa trafiła do sądu II instancji. Ten zmienił zaskarżony wyrok. Uznał, że samowolne oddalenie się ze stawiska pracy jest wystarczającym powodem do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.

Pełnomocnik pracownika wniósł skargę kasacyjną do SN. W ocenie sądu samowolne opuszczenie miejsca pracy nie jest przyczyną uzasadniającą zwolnienie dyscyplinarne pracownika (od 1996 roku nie wynika to bezpośrednio z kodeksu pracy). SN podzielił pozostałe argumenty sądu I instancji. Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 2011 r., sygn. akt I PK 55/11.