Kto otrzyma dopłaty do pensji

Firmy będą mogły ubiegać się o subsydia do płacy podwładnych, którzy zgodzą się na zmniejszenie wymiaru czasu pracy (w maksymalnej wysokości 402,50 zł) oraz na objęcie ich przestojem w produkcji (tzw. postojowe w wysokości 575 zł). Wypłaci je Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP). Dopłaty te będą przysługiwać wyłącznie przedsiębiorcom, czyli osobom fizycznym, prawnym lub jednostkom organizacyjnym (jeśli odrębna ustawa przyznaje im zdolność prawną), które wykonują działalność gospodarczą we własnym imieniu. Pomoc otrzymają tylko ci pracodawcy, którzy spełnią dodatkowe warunki, określone w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców.

Subsydia płacowe będą przysługiwać firmom, które udokumentują, że z powodu kryzysu znalazły się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Warunek ten spełnią ci przedsiębiorcy, którzy po 1 lipca 2008 r. przez trzy kolejne miesiące odnotowali co najmniej 25-proc. spadek obrotów gospodarczych (sprzedaży) w porównaniu z tymi samymi trzema miesiącami w okresie od 1 lipca 2007 do 30 kwietnia 2008 r. Spadek sprzedaży może być liczony w ujęciu ilościowym (liczba sprzedanych produktów lub usług) lub wartościowym (wysokość przychodów ze sprzedaży).

Pracodawca, który chce otrzymać dopłaty, nie będzie mógł zalegać ze zobowiązaniami podatkowymi oraz opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz FGŚP i Fundusz Pracy. Od tej reguły istnieją jednak wyjątki. Zadłużony pracodawca będzie mógł ubiegać się o subsydia, jeśli:

● zawrze porozumienie w sprawie spłaty zadłużenia i będzie terminowo opłacał raty lub korzysta z odroczenia terminu płatności,

● zadłużenie w regulowaniu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz FGŚP i FP powstało za okres rozliczeniowy po 1 lipca 2008 r., a program naprawczy przewiduje pełną spłatę tych zobowiązań.

Opracowanie takiego programu będzie kolejnym obowiązkiem pracodawcy. Ma zostać sporządzony na rok (liczony od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku o wypłatę subsydiów). Wszystko wskazuje na to (tak reguluje to przygotowane przez resort pracy rozporządzenie w tej sprawie), że w programie tym pracodawca będzie musiał przedstawić profil, zadania i cele firmy oraz wielkość obecnej i przyszłej sprzedaży towarów lub usług. Powinien też opisać działania, jakie podejmie, aby poprawić sytuację finansową firmy oraz sposób i plan ich realizacji. Dodatkowo jeśli firma zalega z płatnościami publicznoprawnymi (podatkami lub składkami), będzie musiała przedstawić plan spłaty długu.

Dopłat do pensji nie otrzyma firma, która jest zagrożona upadłością. O pieniądze nie będą więc mogli ubiegać się przedsiębiorcy niewypłacalni, czyli ci, którzy nie wykonują swoich wymagalnych zobowiązań. Dodatkowo firmy, które są osobami prawnymi, uważa się za niewypłacalne także wtedy, gdy ich zobowiązania przekroczą wartość ich majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonują.

Od wspomnianej reguły obowiązują jednak wyjątki. Firma będzie mogła ubiegać się o subsydia, jeśli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10 proc. wartości bilansowej przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji sąd może bowiem oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości. Jednak nawet wówczas pracodawca nie będzie mógł ubiegać się o subsydia, jeśli niewykonanie zobowiązań ma charakter trwały albo brak ogłoszenia upadłości może spowodować pokrzywdzenie wierzycieli.

Sąd nie ogłasza też upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Zasady tej nie stosuje się, gdy zostanie uprawdopodobnione, że obciążenia majątku dłużnika są bezskuteczne (nie wywołują żadnych skutków prawnych) lub gdy dokonane zostały w celu pokrzywdzenia wierzycieli. Nie obowiązuje ona także w sytuacji, gdy dłużnik wyzbył się majątku wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania.

To, że sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości ze względu na niemożność opłacenia kosztów postępowania, nie oznacza, że firmy takie będą mogły ubiegać się o dopłaty do pensji. Subsydia mogą bowiem otrzymać tylko przedsiębiorcy, wobec których nie zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości. W omawianej zaś sytuacji sąd odstępuje jedynie od ogłoszenia upadłości, a nie orzeka o tym, że nie ma podstaw do jej ogłoszenia.

O subsydia płacowe mogą ubiegać się tylko te przedsiębiorstwa, które 1 lipca 2008 r. nie znajdowały się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu przepisów unijnych. Prawo UE określa definicję zagrożonego przedsiębiorstwa. Na przykład spółka z ograniczoną odpowiedzialnością znajduje się w trudnej sytuacji, jeśli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona (w tym ponad 1/4 w okresie ostatniego roku). Bez względu na rodzaj spółki za zagrożone uważa się też przedsiębiorstwo, które zgodnie z ustawodawstwem krajowym państwa członkowskiego podlega zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności.

Nawet gdy nie zachodzi żadna z wymienionych okoliczności, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, zwłaszcza gdy odnotuje ono oznaki typowe dla trudnej sytuacji ekonomicznej, czyli np.

● rosnące straty,

● malejący obrót,

● zwiększanie się zapasów,

● nadwyżki produkcji,

● zmniejszający się przepływ środków finansowych,

● rosnące zadłużenie,

● rosnące kwoty odsetek

● zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto.

Wypłata subsydiów nie może też naruszać unijnych przepisów o wolnym rynku. Komisja Europejska zdecydowała, że z powodu kryzysu ekonomicznego do końca 2010 r. obowiązywać będą łagodniejsze przepisy w sprawie pomocy publicznej (de minimis) dla firm, które umożliwią ratowanie ich przed likwidacją. Z tego powodu do końca 2010 roku subsydia płacowe nie będą mogły być udzielone przedsiębiorcy, który w okresie od 1 stycznia 2008 do 31 grudnia 2010 r. otrzymał pomoc de minimis, o równowartości w złotych kwoty 0,5 mln euro (obliczanej według średniego kursu NBP obowiązującego w dniu udzielania pomocy). Kwota ta obejmuje łącznie dopłaty do pensji oraz każdą inną pomoc publiczną udzieloną z powodu kryzysu.

Natomiast w okresie od 1 stycznia 2011 do 31 grudnia 2011 r. (ustawa przestanie wtedy obowiązywać) subsydia będą wypłacane na obecnie obowiązujących zasadach udzielania pomocy de minimis. Ogólna kwota wsparcia nie będzie mogła przekraczać kwoty 200 tys. euro w dowolnie ustalonym okresie trzech lat budżetowych lub 100 tys. euro w przypadku firm działających w sektorze transportu drogowego.

Z powodu wprowadzenia w dobie kryzysu tymczasowych zasad udzielania pomocy publicznej do końca 2010 r. z dopłat nie będą mogli skorzystać pracodawcy niektórych branż.

Pomoc ta nie będzie udzielana na działalność:

● w sektorze rybołówstwa i akwakultury,

● w zakresie produkcji podstawowej produktów rolnych,

● związaną z wywozem, jeżeli pomoc ta jest bezpośrednio związana z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i prowadzeniem sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z prowadzeniem działalności wywozowej.

Wypłata środków nie będzie uwarunkowana pierwszeństwem użycia towarów produkcji krajowej w stosunku do towarów sprowadzanych z zagranicy. Dlatego też producenci korzystający z surowców krajowych nie będą mieli żadnych preferencji w dostępie do subsydiów płacowych.

Dopłaty do pensji będą przekazywane tylko tym pracodawcom, którzy nie otrzymali pomocy publicznej ze środków Funduszu Pracy na wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego. Wypłatę takiej pomocy przewiduje ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wyjątkiem od tej zasady będzie sytuacja, gdy firma otrzymała taką pomoc, ale od dnia wydania decyzji o jej otrzymaniu upłynęło co najmniej 12 miesięcy. Takie przedsiębiorstwa będą mogły ubiegać się o subsydia.

Pracownik nie będzie mógł otrzymywać jednocześnie subsydium z tytułu obniżenia wymiaru czasu pracy oraz dopłat do tzw. postojowego. Dlatego też przedsiębiorca w przejściowych trudnościach ubiegający się o takie świadczenia dla pracowników będzie musiał złożyć oświadczenie o niekorzystaniu dotychczas przez pracowników z wymienionych form pomocy.

Pracodawca, który chce ubiegać się o subsydia płacowe, będzie musiał uzyskać zaświadczenie potwierdzające spełnienie wszystkich wspomnianych warunków. Wyda je marszałek województwa, minister skarbu państwa lub minister gospodarki.