Pracownicy z prywatnego pośredniaka mogą działać w związkach zawodowych

Z konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy ratyfikowanej przez Polskę wynika, że prywatne biura pośrednictwa pracy mogą być zakładane przez osoby fizyczne lub prawne. Powinny one jednak zajmować się zbieraniem ofert i wniosków o pracę. Mogą także wypożyczać innym pracodawcom zatrudnianych przez siebie pracowników. Warto jednak wiedzieć, że konwencję tę stosuje się wobec wszystkich prywatnych biur pośrednictwa pracy. Ma ona także zastosowanie do wszystkich kategorii pracowników i gałęzi działalności gospodarczej. Nie stosuje się jej do rekrutacji i pośrednictwa pracy marynarzy.

Konwencja jednak stanowi, że status prawny prywatnych biur pośrednictwa pracy będzie określony zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową oraz po konsultacjach z najbardziej reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników. Dlatego każdy kraj sam określa zasady dotyczące prowadzenia prywatnych biur pośrednictwa pracy zgodnie z systemem licencjonowania lub certyfikacji, z wyłączeniem sytuacji, gdzie są one inaczej regulowane lub określone przez właściwe ustawodawstwo i praktykę krajową.

Jednocześnie Polska musi zapewnić pracownikom rekrutowanym przez takie biura prawo do wolności związkowej i do rokowań zbiorowych. Dodatkowo pracownicy ubiegający się o pracę nie mogą być dyskryminowani ze względu na rasę, kolor skóry, płeć, wyznanie religijne, opinie polityczne, pochodzenie narodowe i społeczne lub jakąkolwiek inną formę dyskryminacji objętą przez ustawodawstwo krajowe i praktykę, taką jak wiek lub niepełnosprawność. Nie oznacza to jednak, że prywatne biura pośrednictwa pracy nie mogą tworzyć specjalnych programów mających na celu na przykład pomoc w znalezieniu pracy przez osoby będące w najtrudniejszej sytuacji. Warto także wiedzieć, że takie biura nie będą pobierały, bezpośrednio lub pośrednio, w całości lub częściowo, żadnych opłat lub kosztów od pracowników. Od tej zasady mogą być odstępstwa, ale wyłącznie w odniesieniu do szczególnych kategorii pracowników, jak również określonych rodzajów usług świadczonych przez prywatne biura pośrednictwa pracy. Wykazy takich prac mają powstać w czasie konsultacji pracodawców i związków zawodowych. Aby nie było jednak żadnych wątpliwości dotyczących tych rozwiązań, każdy kraj prowadzający takie zasady musi przekazać Międzynarodowej Organizacji Pracy informacje na o takich wyjątkach wraz z podaniem przyczyn. Dodatkowo każde państwo stosujące konwencję musi przyjąć takie rozwiązania prawne, które umożliwią zapewnienie właściwej ochrony i zapobieganie nadużyciom w odniesieniu do pracowników migrujących rekrutowanych lub udostępnianych przez prywatne biura pośrednictwa pracy. Muszą one być zawarte w ustawach lub w rozporządzeniach, które m.in. przewidują kary. Warto także wiedzieć, że kraje, które ratyfikowały konwencję, muszą podjąć działania zapewniające, żeby prywatne biura pośrednictwa pracy nie zatrudniały dzieci ani nie zapewniały im pracy.

Bożena Wiktorowska

konwencji nr 181 Międzynarodowej Organizacji Pracy z 19 czerwca 1997 r. dotycząca prywatnych biur pośrednictwa pracy (Dz.U. nr 222, poz. 1448). Ratyfikowana przez Polskę 1 sierpnia 2008 r. Weszła w życie 15 września 2009 r.