Pracownik musi mieć możliwość zapoznania się z treścią wypowiedzenia

O doręczeniu pracownikowi zawiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia należy mówić nie tylko wtedy, gdy pismo zawierające to zawiadomienie zostało mu wręczone osobiście, ale także wtedy, gdy dotarło do niego w taki sposób, iż miał on możliwość zapoznania się z jego treścią.

Piotr M. pracował na stanowisku kierowcy autobusu. W dniach 1-5 listopada 2001 r. nie stawił się w pracy. Oświadczeniem z 13 listopada 2001 r. pracodawca rozwiązał z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia z uwagi na nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy. Pismo zawierające oświadczenie rozwiązujące umowę o pracę wysłano pocztą na adres korespondencyjny. Przesyłka była dwukrotnie awizowana - wróciła do nadawcy. Tymczasem 5 listopada 2001 r. Piotr M. został ciężko pobity. Nieprzytomny przebywał w szpitalu do 1 marca 2002 r. Po wyjściu ze szpitala przebywał u konkubiny Bożeny J.

Bożena J. dowiedziała się o jego zwolnieniu z pracy od znajomego. 18 marca 2002 r. odebrała pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę oraz świadectwo pracy. Postanowieniem z 28 czerwca 2006 r. sąd okręgowy ubezwłasnowolnił całkowicie Piotra M. ze względu na zaburzenia psychiczne będące następstwem obrażeń doznanych w trakcie pobicia. Opiekunem prawnym ustanowiono jego matkę Teresę W.

26 stycznia 200 7 r. Teresa W. wniosła do sądu pracy pozew o przywrócenie Piotra M. do pracy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Sąd rejonowy stwierdził, że pracodawca podjął starania celem doręczenia Piotrowi M. pisma rozwiązującego umowę, bowiem przesłał ten dokument na znany mu adres. Pracownik nie mógł odebrać tej korespondencji, gdyż przebywał w szpitalu. Zdaniem sądu rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło 18 marca 2002 r. (w dacie doręczenia konkubinie oświadczenia rozwiązującego umowę). W konsekwencji ta data wyznacza początek biegu czternastodniowego terminu przewidzianego w art. 264 par. 2 k.p.

Teresa W. wniosła apelację od wyroku sądu rejonowego.

Według sądu okręgowego pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia 20 listopada 2001 r., bo taka informacja wynika z pisemnego oświadczenia pracodawcy rozwiązującego umowę o pracę.

Zdaniem sądu okręgowego czynności związane ze złożeniem odwołania w imieniu Piotra M. mógł podjąć jedynie ustanowiony dla niego opiekun prawny, a nie konkubina, gdyż nie została ona ustanowiona opiekunem. Skoro zaś matka pracownika - po ustanowieniu jej opiekunem prawnym - złożyła przyrzeczenie 28 grudnia 2006 r., to w tej dacie ustały przyczyny powodujące niemożność złożenia odwołania od rozwiązania umowy o pracę. Od tej daty powinien być też liczony siedmiodniowy termin na złożenie w sądzie wniosku o przywrócenie terminu do odwołania (art. 265 par. 2 k.p.). Opiekunka prawna powinna więc złożyć stosowny wniosek najpóźniej 4 stycznia 2007 r., tymczasem dokonała tej czynności faktycznie dopiero 26 stycznia 2007 r.

Teresa W. jako opiekun prawny Piotra M. wniosła skargę kasacyjną.

Sąd Najwyższy stwierdził, że Piotr M. nie otrzymał od pracodawcy oświadczenia rozwiązującego z nim umowę o pracę w trybie art. 52 par. 1 pkt 1 k.p. "do rąk własnych" i nie miał możliwości osobistego zapoznania się z treścią tego oświadczenia. Jednakże 18 marca 2002 r. konkubina Piotra M. odebrała pismo rozwiązujące z nim umowę. Sąd rejonowy ustalił, że Bożena J. dysponowała "ustnym upoważnieniem do odbierania w jego imieniu dokumentów od jego pracodawcy". Wobec tego data odbioru przez nią oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy była dniem, w którym adresat oświadczenia woli (Piotr M.) miał możliwość zapoznania się z treścią oświadczenia woli (art. 61 par. 1 k.c.). Zatem ta data wyznacza początek biegu czternastodniowego terminu przewidzianego w art. 264 par. 2 k.p.

Sąd Najwyższy zgodził sie z argumentacją sądu rejonowego.

Do złożenia oświadczenia woli pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia ma zastosowanie art. 61 par. 1 zdanie pierwsze k.c. w związku z art. 300 k.p. (wyrok Sądu Najwyższego z 19 października 1976 r., I PR 125/76, LEX nr 14332). Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest więc złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią.

opracował Maciej Kasperowicz