Należy udowodnić, że mobbing spowodował rozstrój zdrowia

W postępowaniu dotyczącym stosowania przez pracodawcę mobbingu oraz przyznania świadczeń z tego tytułu nie jest wystarczające stwierdzenie bezprawności działań podjętych wobec pracownika, lecz konieczne jest wykazanie celu tych działań i ich skutków (art. 94³ par. 2 k.p.).

Marta K. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Od 5 do 11 stycznia była niezdolna do pracy. Stosowne zaświadczenie lekarskie przedłożyła pracodawcy 12 stycznia 2004 r. Dyrektor ośrodka Urszula H. uznała, że pracownica spóźniła się ze złożeniem zaświadczenia o jeden dzień i zdecydowała o obniżeniu jej wynagrodzenia o 25 proc. za ten jeden dzień, a po powrocie Marty K. do pracy wskazała, że zwolnienia lekarskie mają być dostarczane pracodawcy w dniu ich wystawienia.

26 lutego 2004 r. Marta K. przedłożyła Urszuli H. zaświadczenie lekarskie o stanie ciąży. Dyrektor przyjęła ten fakt do wiadomości, a po przedłożeniu zaświadczenia lekarskiego odsunęła ją od pracy w porze nocnej, wstrzymując wypłatę należnego dodatku wyrównawczego. Jednocześnie zwiększyła premię regulaminową, co miało być rekompensatą za brak dodatku.

Według ustaleń poczynionych później na podstawie zeznań świadków, dyrektor nie miała negatywnego stosunku do pracownic w ciąży. Marta K. nie miała z nią częstego kontaktu, zaś dyrektor nie kontrolowała sposobu wykonywania przez nią obowiązków. Nigdy też nie udzielała jej upomnień. Pracownicy nie zauważyli też, aby Marta K. była izolowana czy źle traktowana.

W związku ze zgłaszanymi przez pracownicę problemami w pracy lekarz rodzinny zaproponował jej osobistą interwencję u pracodawcy, na co jednak nie wyraziła ona zgody.

W grudniu 2004 r. zgłosiła się do poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Psycholog stwierdził u niej obniżony nastrój z objawami niepokoju i lęku. Pracownica skarżyła się wówczas na zaburzone poczucie bezpieczeństwa i bezsenność. Stres wiązała z sytuacją w pracy, miała poczucie, iż stosowane są wobec niej formy mobbingu.

W sądzie rejonowym złożyła pozew przeciwko pracodawcy o stosowanie mobbingu.

Sąd stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, iż wobec Marty K. stosowano mobbing, a stwierdzone działania przeciwko prawom pracowniczym nie wypełniają znamion określonych w art. 94³ par. 2 k.p.

Apelację złożyła Marta K. Sąd okręgowy przychylił się do ustaleń sądu rejonowego i oddalił apelację.

Pracownica złożyła skargę kasacyjną .

Sąd Najwyższy stwierdził, iż zgodnie z art. 94³ par. 2 k.p mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że "ustawowe przesłanki mobbingu muszą być spełnione łącznie, a powyższe okoliczności - według ogólnych reguł dowodowych (art. 6 k.c.) - winny być wykazane przez pracownika, który z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Na pracowniku spoczywa ciężar udowodnienia, że wynikiem nękania był rozstrój zdrowia. Wszystkie przesłanki mobbingu muszą być spełnione łącznie.

opracował Maciej Kasperowicz