Niezłożenie oświadczenia majątkowego z winy pracownika uzasadnia rozwiązanie umowy

Anna B. była zatrudniona na stanowisku inspektora ds. księgowości w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy na czas nieokreślony. 4 października 2006 r. otrzymała na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) pełnomocnictwo do wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie stypendium szkolnego i zasiłku szkolnego, co rodziło obowiązek składania corocznych oświadczeń majątkowych.

Od 1 kwietnia 2008 r. korzystała ze zwolnienia lekarskiego w związku ze stanem zagrożenia ciąży i ryzykiem wcześniejszego porodu. W terminie do 30 kwietnia 2008 r. nie złożyła oświadczenia majątkowego za rok 2007.

Oświadczeniem z 20 maja 2008 r. pracodawca rozwiązał z Anną B. stosunek pracy w trybie art. 52 par. 1 pkt 1 k.p. w związku z art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. Jako przyczynę wskazano fakt, że pracownica nie złożyła w terminie oświadczenia majątkowego, o którym mowa w art. 24b ustawy.

Po otrzymaniu tego pisma z 20 maja 2008 r. Anna B. 30 maja 2008 r. złożyła spóźnione oświadczenie majątkowe.

Wobec oświadczenia pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy Anna B. odwołała się do sądu.

Sąd rejonowy stwierdził, że rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia jest możliwe jedynie w razie zawinionego przez pracownika uchybienia obowiązkowi terminowego złożenia oświadczenia majątkowego. Zdaniem sądu Annie B. z uwagi na stan zdrowia nie można zarzucić zawinionego naruszenia obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego. Sąd rejonowy przywrócił ją do pracy.

Odwołanie od wyroku złożył pracodawca.

Sąd okręgowy stwierdził, że właściwe okazało się zastosowanie art. 24k ust. 3 i 4 ustawy o samorządzie gminnym (nie złożenie w terminie oświadczenia majątkowego powoduje odwołanie albo rozwiązanie umowy o pracę najpóźniej po upływie 30 dni od dnia, w którym upłynął termin do jego złożenia). Zdaniem sądu okręgowego nie można zaaprobować stanowiska, że rozwiązanie na tej podstawie stosunku pracy może nastąpić w sytuacji przez pracownika niezawinionej.

Skargę kasacyjną złożył pracodawca.

Sąd Najwyższy uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu Najwyższego istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy art. 24k ustawy o samorządzie gminnym wprowadza samodzielną, zupełnie nową, podstawę rozwiązania stosunku pracy, czy określa jedynie szczególny przypadek rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 52 par. 1 k.p.

Sąd Najwyższy rozpoznający sprawę podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały z 5 kwietnia 2007 r. (I PZP 4/07), że jest to postać rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Sąd uznał, że nie można uznać rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 24k ustawy jako odmiennej (od uregulowanej w art. 52 par. 1 k.p.) postaci rozwiązania natychmiastowego. Stanowisko takie pozostawałoby w sprzeczności z treścią art. 24k ust. 4 ustawy, w świetle której ma być równoznaczne z rozwiązaniem dyscyplinarnym.

Sąd Najwyższy stwierdził, że tylko zawinione zachowanie pracownika może prowadzić do rozwiązania stosunku pracy. Nie zgodził się z pracodawcą, że zachowanie Anny B. wypełniało znamiona umyślności lub rażącego niedbalstwa - w związku z zaniechaniem złożenia oświadczenia majątkowego.

Pogorszenie stanu zdrowia Anny B. w toku ciąży i towarzyszące temu stany psychiczne, czego nie przewidywała, nie mogły stanowić okoliczności jej obciążającej. Natomiast sytuacja ta z pewnością świadczy o niezawinionym uchybieniu obowiązkowi złożenia oświadczenia majątkowego.

Maciej Kasperowicz

maciej.kasperowicz@infor.pl