Układ zbiorowy nie może być mniej korzystny niż przepisy prawa pracy

Postanowienie porozumienia zbiorowego jest zgodne z prawem, jeśli nie jest mniej korzystne i nie narusza kodeksu pracy oraz innych ustaw i przepisów wykonawczych.

Piotr K. był zatrudniony na stanowisku kierowcy. 18 listopada 2004 r. organizacje związkowe działające w zakładzie pracy zawarły z pracodawcą porozumienie dotyczące gwarancji przyznanych pracownikom, nazwane pakietem socjalnym. Przewidziano w nim, że wszyscy pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę w dniu podpisania pakietu zostaną objęci trzyletnią gwarancją zatrudnienia, licząc od dnia jego wejścia w życie. Jednocześnie strony pakietu przewidziały, że gwarancja zatrudnienia nie będzie obowiązywać m.in. w razie rozwiązania umowy o pracę z upływem okresu wypowiedzenia wskutek nieprzyjęcia przez pracownika nowych warunków umowy o pracę zaproponowanych przez pracodawcę.

Pismem z 17 czerwca 2005 r. pracodawca zmienił dotychczasowy regulamin organizacyjny. Zmiany polegały między innymi na likwidacji działu transportu, a w konsekwencji spowodowały likwidację stanowisk kierowców.

Pracodawca zaproponował Piotrowi K. podjęcie innej pracy za tym samym wynagrodzeniem, wymagającej podobnych kwalifikacji.

Piotr K. nie był zainteresowany tą propozycją, wobec czego pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę, wskazując jako przyczynę podał likwidację stanowiska pracy oraz nieprzyjęcie propozycji zatrudnienia.

Piotr K. odwołał się do sądu.

Sąd rejonowy stwierdził, że porozumienie nazwane pakietem socjalnym jest źródłem prawa pracy. Zdaniem sądu nie przewidziano w pakiecie bezwzględnych gwarancji zatrudnienia. Strony przewidziały, że gwarancja zatrudnienia nie będzie obowiązywać między innymi w razie rozwiązania umowy o pracę z upływem okresu wypowiedzenia wskutek nieprzyjęcia przez pracownika nowych warunków umowy o pracę zaproponowanych przez pracodawcę. W rezultacie, w opinii sądu rejonowego, nie budzi wątpliwości, że realizacją gwarancji zatrudnienia było zaproponowanie pracownikowi innej pracy.

Piotr K. zostałby przeszkolony na koszt pracodawcy. Ponadto wynagrodzenie miało nie być niższe od dotychczasowego. W tym stanie rzeczy sąd rejonowy uznał, że pracodawca nie naruszył gwarancji zatrudnienia przewidzianych w pakiecie socjalnym.

Na skutek apelacji Piotra K. sąd okręgowy podzielił ustalenia prawne sądu rejonowego.

Pracownik złożył skargę kasacyjną.

Zdaniem Sądu Najwyższego pracodawca dokonał uzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę. Gwarancja zatrudnienia przewidziana w pakiecie socjalnym, polegająca na uprawnieniu do otrzymania propozycji zatrudnienia, jest uprawnieniem ponadstandardowym, wykraczającym ponad prawo do świadczeń przewidzianych ogólnie obowiązującymi przepisami prawa pracy. Postanowienie porozumienia zbiorowego (pakietu) jest w świetle art. 9 par. 3 i 4 k.p. zgodne z prawem, jeśli nie jest mniej korzystne dla pracownika niż przepisy k.p. Zdaniem SN jest oczywiste, że taka sytuacja nie występuje w rozpoznawanej sprawie, bowiem rozważane uprawnienie dotyczące gwarancji zatrudnienia, bez względu na trudności dotyczące ustalenia jego treści, stawiało Piotra K. w sytuacji korzystniejszej od standardu przewidzianego przez k.p. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną Piotra K.

W myśl przepisów prawa pracy (art. 241¹³ k.p.) korzystniejsze postanowienia układu z dniem jego wejścia w życie zastępują z mocy prawa wynikające z dotychczasowych przepisów prawa pracy warunki umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy.

opracował Maciej Kasperowicz