Zwolnienie lekarskie pracownika jest podstawą przesunięcia zaległego urlopu na późniejszy termin

Zaległego urlopu pracodawca musi udzielić pracownikowi najpóźniej do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego (art. 168 k.p.). Oznacza to, że pracownik powinien rozpocząć urlop najpóźniej 31 marca. Skutki naruszenia tych zasad obciążają wyłącznie pracodawcę. Zgodnie bowiem z art. 282 par. 1 pkt 2 k.p. nieudzielenie pracownikowi przysługującego mu urlopu wypoczynkowego jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika, podlegającym karze grzywny. Inspektor pracy ma przy tym prawo nałożyć grzywnę niezależnie od tego, czy nieudzielenie urlopu wynikało wyłącznie z zaniedbania pracodawcy, czy także z powodu sprzeciwu pracownika. Upór pracownika grozi więc realną szkodą majątkową wynikającą z konieczności zapłacenia grzywny. Dlatego w sytuacji, gdy nie jest możliwe uzgodnienie z pracownikiem terminu wykorzystania zaległego urlopu wypoczynkowego do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego, pracodawca ma prawo jednostronnie wyznaczyć pracownikowi termin urlopu i w wyznaczonym dniu odmówić dopuszczenia pracownika do świadczenia pracy. Stanowisko takie potwierdza SN, który w wyroku z 2 września 2003 r. (I PK 403/02, OSNP 2004/18/310) stwierdził, że udzielenie na podstawie art. 168 k.p. urlopu wypoczynkowego za poprzednie lata w pierwszym kwartale następnego roku nie wymaga zgody pracownika. W praktyce często zdarza się, że z inicjatywy pracownika zaległy urlop przesuwany jest na miesiące letnie, do wykorzystania łącznie z urlopem bieżącym. Jednakże poszczególne okręgowe inspektoraty pracy różnie traktują takie postępowanie. Niektóre nakładają grzywnę, a inne - w razie pisemnego wniosku pracownika nie uznają wspomnianej sytuacji za naruszenie prawa przez pracodawcę.