20 stycznia mija termin dokonania rozliczenia za 2009 rok

Obowiązek rocznego rozliczenia wpłat na PFRON wynika z art. 49 ust. 2 i art. 21 ust. 2f ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepisy te określają także termin rozliczenia. Dla rozliczenia wpłat za okresy od stycznia do końca grudnia 2009 r. jest to 20 stycznia 2010 r.

Rozliczeniu podlegają wszystkie wpłaty, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej (dalej o.p.), a więc wpłaty z tytułu:

● niezapewniania wymaganego poziomu zatrudnienia osób niepełnosprawnych (art. 21 ustawy),

● niewłaściwego rozwiązania stosunku pracy z osobą niepełnosprawną (art. 23 ustawy),

● niezgodnego z art. 33 ust. 4 ustawy przeznaczenia środków ZFRON lub niedotrzymania terminu przekazania środków należnych ZFRON na ten fundusz (art. 33 ust. 4a ustawy),

● utraty prawa do dysponowania ZFRON (art. 33 ust. 7 i 7a ustawy o rehabilitacji),

● korzystania ze zwolnień z podatków i opłat lub ze zwolnienia z odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy (art. 31 ustawy o rehabilitacji i art. 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Obowiązek rocznego rozliczenia wpłat dotyczy wszystkich osób i podmiotów, które były zobowiązane do którejkolwiek z rozliczanych wpłat za co najmniej jeden z miesięcy 2009 roku.

W takim samym stopniu obowiązek ten dotyczy zatem podmiotów zobowiązanych do wpłat cyklicznych (np. z tytułu niezapewniania wymaganego poziomu zatrudnienia osób niepełnosprawnych), jak i incydentalnych (z tytułu niewłaściwego rozwiązania stosunku pracy z osobą niepełnosprawną).

Dokonujący rozliczenia muszą zatem ustalić, czy w poszczególnych miesiącach 2009 roku dotyczył ich obowiązek wpłat, a także czy byli zobowiązani do ich dokonywania czy też zwolnieni z tego obowiązku.

Dodatkowo, zgodnie z art. 21 ust. 2f ustawy, obowiązek formalnego rocznego rozliczenia się z korzystania ze zwolnienia z wpłat mają także podmioty korzystające z takiego zwolnienia w związku z osiągnięciem wymaganego poziomu zatrudnienia osób niepełnosprawnych lub prowadzeniem działalności na rzecz osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 21 ust. 2e ustawy.

Obowiązek rozliczenia może zatem dotyczyć osoby prowadzącej działalność gospodarczą, która obecnie nie zatrudnia pracowników, lecz w 2009 roku rozwiązała stosunek pracy z osobą niepełnosprawną nie wykonawszy obowiązków w zakresie przystosowania jej środowiska pracy (w zakresie wynikającym z art. 14 ustawy). Osoba ta rozliczy bowiem incydentalną wpłatę, o której mowa w art. 23 ustawy. Dotyczy to także pracodawcy, który w 2009 roku utracił status zakładu pracy chronionej zachowując prawo do dysponowania ZFRON, a wcześniej korzystał ze zwolnień podatkowych należnych prowadzącemu taki zakład. Obecnie, nie legitymując się statusem zakładu pracy chronionej ma obowiązek rozliczenia wpłat, o których mowa w art. 31 ustawy za 2009 rok.

Roczne rozliczenie wpłat na PFRON wymaga ustalenia, czy w poszczególnych miesiącach 2009 roku (okresu sprawozdawczego) rozliczający się był zobowiązany do wpłat, czy był z nich zwolniony oraz czy wykonał wszystkie związane z tym obowiązki sprawozdawcze (czy złożył właściwe deklaracje) i na bieżąco dokonywał należnych wpłat.

Wyniki tej analizy są przedstawiane w deklaracji DEK-R przez rozliczających się, którzy byli zobowiązani do którejkolwiek z wymienionych wcześniej wpłat za co najmniej jeden z miesięcy 2009 roku.

Z kolei osoby i podmioty będące w co najmniej jednym miesiącu 2009 roku pracodawcami zwolnionymi z wpłat na PFRON w związku z osiągnięciem wymaganego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych lub gdy wyłącznym przedmiotem prowadzonej przez nie działalności (nieprowadzonej w celu osiągnięcia zysku) była rehabilitacja społeczna i lecznicza, edukacja osób niepełnosprawnych lub opieka nad osobami niepełnosprawnymi dokonują "rozliczenia zwolnienia z wpłat" na formularzu INF-2.

Jest zatem możliwe, że jeden pracodawca złoży zarówno deklarację DEK-R, jak i informację INF-2.

Mimo zróżnicowanego statusu wyłącznie deklarację DEK-R złożą zaś podmioty, które były zobowiązane do wpłat za co najmniej jeden z miesięcy, a za pozostałe korzystały ze zwolnienia w związku z ogłoszeniem upadłości lub ze zwolnień określonych w przepisach odrębnych.

Ważniejszym z finansowego punktu widzenia formularzem rozliczenia jest deklaracja DEK-R. Składa się ona z sześciu części.

Części A i B DEK-R obejmują dane ewidencyjne podmiotu składającego, dane o okresie sprawozdawczym oraz o zwykłym lub korygującym charakterze deklaracji.

Natomiast w części C wykazuje się informacje o rodzajach wpłat na PFRON, do których był zobowiązany składający za poszczególne miesiące 2009 roku.

Podmiot zobowiązany do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy, powinien składać deklarację DEK-I-0 za miesiące, za które powstał obowiązek wpłat. Dlatego powinien za właściwe miesiące zaznaczyć odpowiednie pozycje w I kolumnie części C1. Jeżeli podstawą zobowiązania do wpłat z tytułu niezapewniania wymaganego poziomu zatrudnienia osób niepełnosprawnych był art. 21 ust. 2a ustawy (np. w przypadku jednostek budżetowych lub instytucji kultury), to podmioty zobowiązane do wpłat na tej podstawie powinny zaznaczyć odpowiednie pozycje w II kolumnie części C1, ponieważ powinny składać deklaracje DEK-I-a za poszczególne miesiące, za które powstał obowiązek tych wpłat. Zobowiązani do tych wpłat na podstawie art. 21 ust. 2b ustawy (np. szkoły, w tym szkoły wyższe, zakłady kształcenia nauczycieli), którzy obowiązani byli składać deklaracje DEK-I-b, powinni zaznaczyć odpowiednie pozycje w III kolumnie części C1. W części C2. należy natomiast wykazać informacje o korzystaniu lub niekorzystaniu z ulg we wpłatach na PFRON, na podstawie art. 22 ustawy w odniesieniu do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, 2a i 2b ustawy, za poszczególne miesiące 2009 roku.

Podmioty, które powinny składać za poszczególne miesiące 2009 r. deklarację DEK-II w związku z obowiązkiem wpłat związanych z korzystaniem ze zwolnień określonych w art. 31 ustawy o rehabilitacji lub art. 38 u.p.d.f., powinny zaznaczyć odpowiednie pozycje w IV kolumnie w części C1.

Natomiast zobowiązani do wpłat o charakterze incydentalnym (na podstawie art. 23 lub 33 ustawy), którzy powinni za poszczególne miesiące 2009 r. składać deklaracje DEK-W lub DEK-II-a, zaznaczają odpowiednie pozycje w V kolumnie części C1 w DEK-R.

Jeżeli w danym miesiącu rozliczający się był zwolniony z wpłat lub nie podlegał obowiązkowi wpłat, to powinien zaznaczyć odpowiednie pozycje w VI kolumnie części C1 (nie dotyczy).

W zależności od sytuacji podmiot składający deklaracje DEK-R jest zobowiązany do uiszczenia wynikających z rozliczenia należnych PFRON wpłat lub do wystąpienia - w trybie Ordynacji podatkowej - o zwrot nadpłaty.

W celu ustalenia, która z tych sytuacji ma miejsce, należy wypełnić część D deklaracji DEK-R. W poz. 109 należy wykazać sumę kwot wpłat należnych do zapłaty za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r., w poz. 110 należy wykazać kwotę dokonanych wpłat za ten okres.

Zarówno w poz. 109, jak i 110 należy wykazać także kwoty grudniowe. Jeżeli pracodawca dokona wpłaty za grudzień nie później niż w dniu złożenia deklaracji DEK-R, to może wykazać ją jako wpłatę dokonaną.

Różnica kwot 109 i 110 stanowi kwotę należną do zapłaty (wykazywaną w poz. 112), którą, w ramach rozliczenia rocznego powinien dopłacić rozliczający się podmiot.

Natomiast w poz. 111 wykazywana jest nadpłata, o której wypłatę może wnioskować rozliczający się. Nadpłata stanowi różnicę kwot wykazanych w poz. 110 i 109 DEK-R.

W części E wykazywane są dane dotyczące zastosowanych form złagodzenia obowiązku wpłat (umorzenia, rozłożenia na raty, odroczenia terminów płatności itd.). Należy odpowiednio wykazywać:

● w poz. 115 - odroczenie terminu płatności podatku na podstawie art. 48 par. 1, art. 67a i art. 67b o.p. lub art. 49 ust. 5c pkt 1 ustawy,

● w poz. 118 - rozłożenie na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na podstawie art. 48 par. 1, art. 67a i art. 67b o.p. lub art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy,

● w poz. 121 - odroczenie innych terminów na podstawie art. 48 par. 1 o.p.,

● w poz. 124 - umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę na podstawie art. 67, art. 67a, art. 67b i art. 67d o.p. lub art. 49 ust. 5a ustawy.

W części F zamieszcza się uwagi.

Deklarację DEK-R można składać wyłącznie w formie elektronicznej akceptowanej przez system e-PFRON. Jeżeli jednak będzie to obiektywnie niemożliwe, to w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych należy uznać za dopuszczalne złożenie rozliczenia rocznego w formie dokumentu pisemnego, a następnie, po ustąpieniu przeszkód technicznych - także w formie elektronicznej (por. postanowienie NSA z 2 marca 2006 r., II GSK 395/05).

Informacja INF-2 ma konstrukcję analogiczną do deklaracji DEK-R. Zasadnicze informacje podaje się w części C.

W poz. 1-72 należy wykazać, za jakie miesiące i w związku ze spełnieniem jakich warunków do korzystania ze zwolnienia pracodawca składał za poszczególne miesiące 2009 roku miesięczne informacje INF-1 (zastępniki deklaracji DEK-I-0, DEK-I-a i DEK-I-b dla zwolnionych z wpłat, o których mowa w art. 21 ustawy), względnie - że pracodawca nie był zwolniony (w związku z tym, że był zobowiązany do wpłat lub nie podlegał obowiązkowi wpłat w związku z nieosiąganiem 25-etatowego zatrudnienia ogółem). INF-2 nie zawiera rozliczenia finansowego.

Informacja INF-2 może być sporządzona w formie dokumentu pisemnego lub elektronicznie.

@RY1@i02/2010/009/i02.2010.009.185.0002.001.jpg@RY2@

Informacja roczna o zatrudnieniu, kształceniu lub działalności na rzecz osób niepełnosprawnych

@RY1@i02/2010/009/i02.2010.009.185.0002.101.jpg@RY2@

Rozliczenie roczne wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, strona 1

@RY1@i02/2010/009/i02.2010.009.185.0002.003.jpg@RY2@

Rozliczenie roczne wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, strona 2

Luiza Klimkiewicz

gp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 1, art. 21, art. 23, art. 31, art. 33, art. 49 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 14, poz. 92 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z 29 maja 2003 r. w sprawie określenia wzorów miesięcznych i rocznych informacji o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 104, poz. 969).

Rozporządzenie ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z 6 czerwca 2003 r. w sprawie ustalenia wzorów deklaracji składanych Zarządowi Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez pracodawców zobowiązanych do wpłat na ten Fundusz (Dz.U. nr 105, poz. 989).