Przedsiębiorcy będą rzadziej wydawać świadectwa pracy

Nawet jeśli pomiędzy zawarciem kolejnych terminowych umów o pracę wystąpi przerwa, pracodawca nie będzie musiał każdorazowo wydawać pracownikowi świadectwa pracy za zakończony okres zatrudnienia. Przekaże mu je raz na dwa lata. Tak wynika z ustawy z 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy i niektórych innych ustaw. Wejdzie ona w życie 21 marca 2011 r.

Nowe przepisy przewidują, że jeśli pracownik pozostaje w zatrudnieniu u tego samego pracodawcy na podstawie umowy o pracę na okres próbny, na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, firma musi wydać mu świadectwo pracy obejmujące zakończone okresy zatrudnienia na podstawie tych umów zawartych w ciągu 24 miesięcy (poczynając od zawarcia pierwszej umowy). Wprowadzenie takiej zmiany oznacza, że pracownikowi zatrudnianemu na podstawie kolejnych umów o pracę trzeba będzie wydać jedno świadectwo za okres dwóch lat.

Wyjątkiem od tej reguły będzie sytuacja, gdy sam pracownik zażąda od pracodawcy świadectwa po rozwiązaniu lub wygaśnięciu każdej z umów terminowych. Wtedy pracodawca będzie miał siedem dni na jego wydanie (od momentu złożenia pisemnego wniosku pracownika).

Wprowadzenie takich zmian ma odbiurokratyzować zatrudnienie osób na podstawie terminowych umów o pracę i ułatwić prowadzenie działalności gospodarczej. Obecnie pracodawca musi bowiem niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy w razie rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Jeżeli firma nawiązuje z podwładnym kolejną umowę o pracę, świadectwo pracy należy wydać tylko na żądanie pracownika (o ile następna umowa jest zawierana bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej). W praktyce zatem, jeśli pomiędzy zawarciem kolejnych umów wystąpiła przerwa, pracodawca musiał przekazać pracownikowi świadectwo pracy. Jego każdorazowe sporządzenie, może stwarzać problemy zwłaszcza dla małych firm. Jest to bowiem dokument zawierający liczne informacje o dużej wadze dla pracownika (m.in. potwierdza jego staż pracy oraz wskazuje, jaki przysługuje mu wymiar urlopu).

Zgodnie z nowelizacją kodeksu pracy firma będzie musiała wydać świadectwo pracy w dniu, w którym upływa dwuletni termin do jego złożenia. Jeżeli jednak rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy o pracę nawiązanej przed upływem 24 miesięcy przypada po upływie tego terminu, świadectwo pracy wydaje się w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia takiej umowy o pracę. Zatem jeśli np. pracodawca i pracownik zawrą 25 marca 2011 r. umowę terminową na okres trzech lat, firma będzie musiała wydać świadectwo pracy w dniu 25 marca 2014 r., a nie 25 marca 2013 r. (gdy upłyną 24 miesiące od momentu zawarcia umowy).

Nowelizacja zawiera także przepisy przejściowe. Pracodawca wyda świadectwo pracy zgodnie z obecnymi przepisami, jeżeli w dniu wejścia w życie noweli z 5 stycznia 2011 r. trwa kolejna umowa o pracę nawiązana bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę. Zatem jeśli w dniu 21 marca 2011 r. pracownika i pracodawcę będzie łączyła kolejna umowa terminowa, firma będzie musiała wydać podwładnemu świadectwo pracy w momencie rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Jeżeli jednak bezpośrednio po tym pracodawca zawrze z pracownikiem kolejną umowę, wydanie świadectwa będzie konieczne tylko jeśli zażąda tego podwładny.

Nowe przepisy stosuje się natomiast do umów terminowych zawartych najwcześniej w dniu 21 marca 2011 r.

W świadectwie pracy należy podać informacje dotyczące okresu i rodzaju wykonywanej pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy, a także inne informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego (patrz tabela). Na żądanie pracownika trzeba w nim podać także informację o wysokości i składnikach wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach.

W ciągu 7 dni od otrzymania świadectwa pracownik może wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o jego sprostowanie. Jeżeli firma nie uwzględni takiego wniosku, pracownik może zażądać sprostowania świadectwa przed sądem pracy (w ciągu 7 dni od zawiadomienia o odmowie sprostowania). W razie uwzględnienia takiego powództwa pracodawca musi wydać pracownikowi niezwłocznie nowe świadectwo pracy, nie później jednak niż w ciągu trzech dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu w tej sprawie.

Podwładnemu przysługuje też roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę z powodu niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy. W takich przypadkach odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłuższy jednak niż 6 tygodni.

Przypomnijmy, że pracodawca wydaje świadectwo pracy bezpośrednio pracownikowi albo osobie upoważnionej przez niego na piśmie. Jeżeli przekazanie tego dokumentu w ten sposób nie jest możliwe, pracodawca powinien przesłać świadectwo pracy pracownikowi lub upoważnionej osobie za pośrednictwem poczty albo doręcza go w inny sposób (nie później niż w ciągu 7 dni od dnia ustania stosunku pracy).

W świadectwie pracy należy podać informacje dotyczące:

● okresu i rodzaju wykonywanej pracy,

● zajmowanych stanowisk,

● trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy,

● podstawy prawnej rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy,

● wymiaru czasu pracy pracownika w czasie trwania stosunku pracy

● liczby dni urlopu wypoczynkowego wykorzystanego przez pracownika w roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy,

● należności ze stosunku pracy uznanych i niezaspokojonych przez pracodawcę do dnia ustania tego stosunku z powodu braku środków finansowych,

● łącznej liczby dni, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie i za które nie zachował prawa do wynagrodzenia w roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy,

● okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze,

● okresów nieskładkowych przypadających w okresie zatrudnienia, którego dotyczy świadectwo pracy, uwzględnianych przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty.

Pracodawca zawrze 26 marca 2011 r. z pracownikiem umowę o pracę na okres próbny do 26 czerwca 2011 r. Następnie 29 czerwca 2011 r. podpisze z tym samym podwładnym umowę o pracę na okres jednego roku. Dwa dni po wygaśnięciu tej umowy (1 lipca 2012 r.) pracodawca zawrze z pracownikiem umowę na czas nieokreślony. Według obecnie obowiązujących przepisów pracodawca musiałby wydać pracownikowi odrębne świadectwa pracy po wygaśnięciu umowy na okres próbny i umowy na czas określony. Dzięki zmianie przepisów firma przekaże podwładnemu tylko jedno świadectwo łącznie za okres pracy na podstawie obu wymienionych umów.

Firma zawrze 21 marca 2011 r. z pracownikiem terminową umowę o pracę na okres jednego roku. Po upływie tego czasu podpisze z tym samym podwładnym kolejną umowę terminową, ale tym razem na okres dwóch lat. W takim przypadku pracodawca będzie musiał wydać pracownikowi świadectwo pracy 21 marca 2013 r., ale tylko za okres zatrudnienia na podstawie pierwszej z wymienionych umów (rocznej). Jeżeli jednak sam pracownik zażąda świadectwa pracy np. 25 marca 2012 r., firma będzie musiała je wydać w ciągu siedmiu dni od złożenia wniosku podwładnego w tej sprawie.

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl

Art. 1, 2 i 3 ustawy z 5 stycznia o zmianie ustawy - Kodeks pracy i niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 36, poz. 181).

Art. 97 i 99 ustawy z 27 czerwca 1974 - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 z późn. zm.).