Czas pracy ustalany z pracownikami

Taką procedurę określania rozkładów czasu pracy oraz okresów rozliczeniowych przedstawi partnerom społecznym strona rządowa do negocjacji w Trójstronnej Komisji (TK).

Związki zawodowe chcą, aby wspomniane uzgodnienia mogły być wprowadzane tylko w ponadzakładowych układach zbiorowych pracy. Z kolei pracodawcy popierają propozycję, aby w razie gdy w firmie nie działają związki zawodowe, ustalenia takie można było zawierać w porozumieniu z przedstawicielstwem pracowników. To negocjacje w TK zdecydują o tym, które rozwiązanie może wejść w życie.

Na cztery miesiące

Z propozycji resortu pracy wynika, że wprowadzenie 4-miesięcznego okresu rozliczeniowego czasu pracy będzie możliwe w drodze układu zbiorowego pracy, regulaminu pracy lub obwieszczenia. Oznacza to, że brak uzgodnienia ze związkami będzie uprawniał pracodawcę do samodzielnego ustalenia okresu rozliczeniowego. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami to najdłuższy okres rozliczeniowy, jaki może wprowadzać większość pracodawców (wyjątkiem są np. firmy ochroniarskie, które już teraz mogą wydłużać okresy rozliczeniowe do 6, a nawet 12 miesięcy).

Z kolei np. w przypadku ruchomego czasu pracy resort proponuje, aby sam pracownik mógł wnioskować do pracodawcy o objęcie go nim, niezależnie od tego, czy zostanie zawarte w tej sprawie porozumienie między firmą a reprezentacją zatrudnionych.

Dzień wolny

Porozumienia w sprawie okresów rozliczeniowych i rozkładów czasu pracy to niejedyne zmiany przygotowania przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej (MPiPS). Przy okazji tworzenia całego nowego działu VI k.p. (czyli przepisów o czasie pracy) z kodeksu mogą być usunięte te rozwiązania, które powodują wątpliwości interpretacyjne i wprowadzone nowe regulacje.

MPiPS proponuje np. wprowadzenie pojęcia dnia wolnego od pracy. Obecnie jego brak powoduje kłopoty z zapewnieniem odpowiedniego odpoczynku pracownikom zatrudnionym przy pracy zmianowej (np. gdy po zakończeniu pracy na trzecią zmianę w piątek mają rozpoczynać pracę w poniedziałek na zmianie pierwszej).

Mniej czasowych umów

Równolegle do negocjacji w sprawie czasu pracy toczą się także rozmowy dotyczące rozwiązań, które ograniczą zawieranie umów na czas określony i zachęcą do podpisywania stałych kontraktów.

Związki zawodowe proponują wprowadzenie maksymalnego okresu zatrudnienia terminowego (np. 24 lub 36 miesięcy). Z kolei pracodawcy uzależniają takie rozwiązanie np. albo od ograniczenia uprawnień pracowniczych związanych z umową stałą (np. konieczność przywrócenia do pracy lub uzasadnienia zwolnienia), albo od wprowadzenia rozwiązań, które uelastycznią czas pracy (czyli np. wspomnianych dłuższych okresów rozliczeniowych).

Konieczność ograniczenia przypadków nadużywania umów terminowych wynika z prawa unijnego. Dyrektywa dotycząca pracy na czas określony (99/70/WE, Dz.U. UE.L nr 175 str. 43) zobowiązuje kraje członkowskie do wprowadzenia co najmniej jednego z trzech wskazanych w niej ograniczeń. Państwa mogą określić maksymalną długość kolejnych umów terminowych, liczbę odnowień takich kontraktów (tak jak obecnie w Polsce) lub ustalić obiektywne powody uzasadniające ich odnowienie.

Strona rządowa chce poddać pod dyskusję rozwiązanie, które umożliwi łączne wykorzystywanie tych mechanizmów (a nie jak obecnie przede wszystkim - liczbę odnowień kontraktów). Nadal proponuje też powiązanie okresów wypowiedzenia tych umów z czasem ich trwania. Obecnie, jeśli umowa taka zawarta jest na czas dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogą przewidzieć w niej możliwość rozwiązania stosunku pracy za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Bez względu na to, czy ma ona trwać 7 miesięcy, czy dwa lata.

@RY1@i02/2012/180/i02.2012.180.18300060d.802.jpg@RY2@

Zmiany w czasie pracy

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl