Decyzję dyrektora generalnego o przeniesieniu na inne stanowisko można zaskarżyć do sądu pracy

OPINIA PRAWNA z 23 grudnia 2013 r., znak: DP.171-233(2)/13/EŁ

Odnosząc się do pytań dotyczących odwołania od decyzji o przeniesieniu dokonanym na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505, z późn. zm.), dalej: ustawa, Departament Prawny Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przedstawia następujące stanowisko.

Zgodnie z art. 62 ustawy, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami urzędu, dyrektor generalny urzędu może w każdym czasie przenieść urzędnika służby cywilnej na inne stanowisko w tym samym urzędzie w tej samej miejscowości, uwzględniając jego przygotowanie zawodowe. Przeniesiony w ww. trybie urzędnik służby cywilnej zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia, jeżeli jest ono wyższe od przysługującego na nowym stanowisku, przez okres trzech miesięcy następujących po miesiącu, w którym został przeniesiony na nowe stanowisko. Wysokość dodatku służby cywilnej pozostaje bez zmiany. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że odmowa wykonania decyzji w sprawie przeniesienia na inne stanowisko w tym samym urzędzie skutkuje wygaśnięciem stosunku pracy urzędnika służby cywilnej (art. 70 pkt 7 ustawy).

Przepisy ustawy nie zawierają regulacji dotyczących odwołania od decyzji pracodawcy o przeniesieniu urzędnika służby cywilnej w trybie art. 62. Jednakże, stosownie do art. 9 ustawy, w sprawach dotyczących stosunku pracy w służbie cywilnej, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu pracy i inne przepisy prawa pracy, a spory o roszczenia dotyczące stosunku pracy w służbie cywilnej rozpatrywane są przez sądy pracy.

W związku z powyższym należy uznać, iż urzędnik służby cywilnej może zaskarżyć do sądu pracy decyzję o przeniesieniu, zarzucając brak spełnienia przez pracodawcę przynajmniej jednego z ustawowych wymogów dokonania tego aktu, np. brak "potrzeb urzędu".

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (np. wyrok z 12 marca 2010 r., II PK 276/09) podstawą prawną roszczeń z tytułu niezgodnego z przepisami przeniesienia na inne stanowisko nie są przepisy Kodeksu pracy określające uprawnienia przysługujące pracownikowi umownemu w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem definitywnego lub zmieniającego wypowiedzenia umowy o pracę lub jej warunków. Stanowisko takie wynika stąd, że żaden przepis Kodeksu pracy lub ustawy nie reguluje bezpośrednio kwestii ewentualnego odszkodowania dla mianowanego urzędnika służby cywilnej, którego pracodawca przeniósł, niezgodnie z prawem, na inne stanowisko w urzędzie. Dlatego podstawą prawną roszczeń z tytułu niezgodnego z przepisami przeniesienia na inne stanowisko mogą być w zależności od okoliczności faktycznych będących podstawą przeniesienia np. przepisy o odszkodowaniu (art. 471 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy), przepisy dotyczące naruszenia przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu (art. 183d Kodeksu pracy) lub mobbingu (art. 943 par. 4 i 5 Kodeksu pracy). Sąd Najwyższy podkreślił, że w sprawach wynikających ze stosunku pracy członka korpusu służby cywilnej, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu pracy i inne przepisy prawa pracy. Z kolei zgodnie z art. 300 Kodeksu pracy w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunków pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy. Można w związku z tym przyjąć, że urzędnik służby cywilnej, który twierdzi, że wskutek przeniesienia go na inne stanowisko w urzędzie doznał szkody, może jej dochodzić na zasadach ogólnych. Podstawę prawną roszczeń odszkodowawczych może stanowić art. 471 Kodeksu cywilnego (także stosunek pracy z mianowania jest stosunkiem zobowiązaniowym), stosowany w związku z art. 300 Kodeksu pracy i art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej. W sprawie o odszkodowanie dochodzone na tej podstawie urzędnik służby cywilnej powinien wykazać (udowodnić) przesłanki odpowiedzialności kontraktowej, w tym bezprawność działań pracodawcy polegających na przeniesieniu go na inne stanowisko w urzędzie z naruszeniem art. 62 ust. 1 ustawy, powstanie szkody i jej rozmiar oraz związek przyczynowy między zachowaniem pracodawcy a powstałą szkodą. Ponadto zgodnie z przywołanym wyrokiem Sadu Najwyższego zgodność z prawem przeniesienia urzędnika służby cywilnej na inne stanowisko w urzędzie może podlegać ocenie sądu pracy między innymi w sporze o wynagrodzenie za pracę, gdy pracownik domaga się wynagrodzenia w dotychczasowej wysokości, kwestionując jego obniżenie będące następstwem niezgodnego z prawem przeniesienia.

W ocenie Departamentu Prawnego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów urzędnik służby cywilnej przeniesiony na podstawie art. 62 ustawy może także wystąpić z roszczeniem o uznanie zaskarżanej decyzji za bezskuteczną i przywrócenie na dotychczasowe stanowisko pracy.

Odpowiadając na pytanie dotyczące terminu, w jakim należy złożyć odwołanie do sądu pracy od decyzji pracodawcy, Departament Prawny Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wyraża następującą opinię.

Jak już wcześniej wskazano, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego podstawą prawną roszczeń z tytułu niezgodnego z przepisami przeniesienia na inne stanowisko nie są przepisy Kodeksu pracy określające uprawnienia przysługujące pracownikowi umownemu w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem definitywnego lub zmieniającego wypowiedzenia umowy o pracę lub jej warunków. Nie znajdują więc w tej sytuacji zastosowania przepisy art. 264 par. 1 Kodeksu pracy. Zatem dla wniesienia odwołania od przeniesienia dokonanego w trybie art. 62 ustawy będą stosowane przepisy art. 291 par. 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

@RY1@i02/2014/136/i02.2014.136.088000700.803.jpg@RY2@

Opinię przygotowali:

Dobrosław Dowiat-Urbański,

Zastępca Dyrektora

Ewa Łukasik,

Radca Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Opinię zredagował:

Michał Graczyk,

Radca Prezesa Rady Ministrów

@RY1@i02/2014/136/i02.2014.136.088000700.804.jpg@RY2@