Czy przyjazd pracownika zdalnego do firmy może być podróżą służbową

Przepisy o podróżach służbowych nastręczają pracodawcom wielu trudności, a wątpliwości dotyczące stosowania regulujących je zasad zostały spotęgowane przez wprowadzenie do kodeksu pracy rozdziału o pracy zdalnej. Jednym z głównych problemów z interpretacją tych przepisów jest to, że w przepisach prawa pracy nie zdefiniowano pojęcia miejsca pracy. A to w konsekwencji rodzi istotne pytanie: czy i kiedy pracownik zdalny może znajdować się w podróży służbowej. Definicja podróży służbowej determinowana jest bowiem przez dwie kategorie: stałe miejsce pracy oraz siedziba pracodawcy. Z tą ostatnią nie mamy problemów, gdyż jest określona w innych aktach. Co jednak ustawodawca rozumie pod pojęciem „stałe miejsce pracy”, jest przedmiotem dociekań zarówno doktryny, jak i sądów pracy.

Nie ma definicji

Aby zrozumieć istotę zagadnienia, w pierwszej kolejności musimy odwołać się do przepisu, który reguluje zasady odbywania podróży służbowych. Zgodnie z art. 775 par. 1 kodeksu pracy (dalej: k.p.) pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że definicja podróży służbowej jest jasna. I taki wniosek byłby uzasadniony, gdyby nie to, że – jak już wcześniej wskazaliśmy – przepisy kodeksu pracy nie definiują ani miejsca pracy, ani stałego miejsca pracy. nie regulują również ewentualnej zależności miedzy obiema kategoriami. Co wiecej, kodeks w wielu miejscach posługuje się innymi pojęciami, które określają potocznie rozumiane miejsce, gdzie pracownik ma wykonywać pracę. Zgodnie z art. 22 par. 1 k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. W tym przepisie nie tylko nie zawarto definicji miejsca pracy, lecz także nie wynika z niego, że miejsce to podlega uzgodnieniu stron. Chodzi o miejsce „wyznaczone” przez pracodawcę, ale sytuacja nie jest tak oczywista.