"Gwarancje dla młodzieży" to korzyści także dla firm

@RY1@i02/2014/176/i02.2014.176.21700050b.803.jpg@RY2@

W poprzednim numerze Kadr i Płac (DGP nr 171/2014) pisaliśmy o tym, jakich błędów unikać, ubiegając się o refundację wynagrodzeń oraz składek ZUS za młodocianych, które realizują Ochotnicze Hufce Pracy (OHP). Dziś o innych działaniach na rzecz młodzieży, które także są realizowane przez OHP. Chodzi o program "Gwarancje dla młodzieży" (dalej: "Gwarancje..."). Co to takiego i dlaczego o tym piszemy?

Podstawowe pojęcia

"Gwarancje..." to propozycja Komisji Europejskiej przedstawiona w 2012 roku w ramach pakietu na rzecz zatrudnienia młodzieży (Youth Employment Package). To skierowany do państw członkowskich postulat zapewnienia wszystkim młodym ludziom w wieku do 25 lat, którzy nie mają zatrudnienia ani nie uczestniczą w kształceniu lub szkoleniu (tzw. młodzież NEET, ang. not in employment, education and training), dobrej jakości oferty zatrudnienia, dalszego kształcenia, przyuczenia do zawodu lub stażu w ciągu czterech miesięcy od zakończenia kształcenia formalnego lub utraty pracy.

Realizacja "Gwarancji..." będzie się odbywać przy udziale środków pochodzących z budżetu UE w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) oraz inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych.

Pierwszą instytucją, która już rozpoczęła realizację "Gwarancji..." w Polsce, są Ochotnicze Hufce Pracy (choć program oficjalnie ruszy od stycznia 2015 roku). OHP są państwową jednostką finansów publicznych nadzorowaną przez ministra właściwego ds. pracy, której działania skupiają się na aktywizacji zawodowej i społecznej młodzieży szczególnie zagrożonej wykluczeniem społecznym w wieku 15-25 lat. OHP przystąpiły 16 sierpnia 2014 r. do realizacji dwóch głównych projektów w ramach "Gwarancji..." na terenie całego kraju ("Pomysł na siebie" oraz "Równi na rynku pracy"). Adresowane są one w głównej mierze do osób zamieszkałych na terenach wiejskich oraz w powiatach charakteryzujących się szczególnie wysokim poziomem bezrobocia. Obecnie kończy się prowadzony od kilku miesięcy proces rekrutacji uczestników obydwu projektów. Na przełomie września i października przewiduje się rozpoczęcie realizacji form wsparcia dla młodzieży (w tym zajęć dydaktycznych).

Pozostałe instytucje zaangażowane w program "Gwarancji..." to powiatowe i wojewódzkie urzędy pracy (które będą wdrażać działania dla osób bezrobotnych do 25. roku życia) oraz Bank Gospodarstwa Krajowego (w zakresie pożyczek dla młodych ludzi na rozpoczęcie działalności gospodarczej). Mając na względzie poszerzenie dostępności do wsparcia dla młodych, zakłada się też wykorzystanie trybu konkursowego, w którym uczestniczyć będą partnerzy z rynku pracy.

Przy udziale zakładów pracy

Wśród powodów, które osłabiają pozycję młodzieży na rynku pracy, wymieniane są m.in.: niedopasowanie kwalifikacji do potrzeb rynku pracy, brak umiejętności praktycznych i doświadczenia zawodowego. Wsparcie tej grupy powinno się zatem koncentrować wokół staży zawodowych, szkoleń i kursów w kierunkach wskazywanych jako zawody deficytowe na rynku pracy. Dlatego oprócz wspomnianych wcześniej projektów w ramach "Gwarancji..." realizowane są także staże zawodowe. Ponieważ biorą w nich udział pracodawcy, to omówimy je szczegółowo.

Na początku trzeba podkreślić, że projekt nie zawiera zdefiniowanego katalogu zakładów pracy, w których uczestnicy będą odbywać staże, zatem mogą być to pracodawcy publiczni, prywatni, małe i średnie przedsiębiorstwa itp. Staż jest formą zdobywania wiedzy lub umiejętności zawodowych poprzez praktyczne wykonywanie zadań na stanowisku pracy, bez nawiązywania stosunku pracy z pracodawcą. Przewiduje się jednak zawarcie pomiędzy stażystą a pracodawcą umowy dotyczącej warunków odbywania stażu.

Każdemu uczestnikowi projektu w trakcie odbywania stażu zawodowego zostanie przydzielony opiekun (tj. pracownik danego zakładu pracy/firmy wyznaczony przez przedstawiciela zakładu pracy). Jeden opiekun stażu zawodowego będzie mógł sprawować opiekę nad maksymalnie dwoma uczestnikami projektu. Opiekun będzie otrzymywał miesięcznie dodatek do wynagrodzenia w wysokości 350 zł na jednego uczestnika stażu. Do zadań opiekuna należy m.in.:

wprzeszkolenie uczestnika stażu na zasadach przewidzianych dla pracowników w zakresie bhp, przepisów przeciwpożarowych;

wwprowadzenie uczestnika stażu w zakres obowiązków oraz zasady i procedury obowiązujące w miejscu odbywania stażu;

wzapewnienie uczestnikowi stażu wszelkich warunków i środków do prawidłowego odbycia stażu zawodowego, w tym odzieży ochronnej oraz środków ochrony na stanowisku pracy, jeśli rodzaj wykonywanej pracy tego wymaga;

wmonitorowanie i ocena stażu.

Stażystom będzie przysługiwało stypendium wypłacane za każdy miesiąc stażu w wysokości 120 proc. zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 674). Składki na ubezpieczenie społeczne od kwoty stypendium finansowane są w całości przez OHP.

W ramach staży finansowane będą również koszty niezbędnych badań lekarskich lub psychologicznych, koszty przejazdu do i z miejsca odbywania stażu (w formie częściowej refundacji poniesionych wydatków wypłacanej w transzach miesięcznych) oraz refundowane będą koszty opieki nad dzieckiem lub osobą zależną. Refundacja będzie przysługiwała osobie mającej co najmniej jedno dziecko w wieku do 7 lat lub sprawującej opiekę nad osobą zależną (osobą zależną - zgodnie z definicją zawartą w ustawie o promocji zatrudnienia - jest osoba wymagająca ze względu na stan zdrowia lub wiek stałej opieki, połączona więzami rodzinnymi lub powinowactwem z osobą uczestniczącą w projekcie lub pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym). Refundacja następować będzie po udokumentowaniu poniesionych kosztów, w wysokości nie wyższej niż połowa zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia na każde dziecko (osobę zależną), na opiekę nad którym poniesiono koszty. Refundacja przysługuje w okresie odbywania stażu.

Przy organizacji staży obowiązywać będą zasady określone w Europejskich Ramach Jakości Staży i Praktyk.

Inne działania

Warto także podkreślić, że komendant główny OHP podjął decyzję o uruchomieniu od IV kw. 2014 roku specjalnych środków finansowych z budżetu OHP na organizację bezpłatnych szkoleń zawodowych, dających konkretne uprawnienia i certyfikaty. Wsparcie to będzie poprzedzone diagnozą lokalnego rynku pracy i współpracą z pracodawcami zainteresowanymi zatrudnieniem pracowników. Na terenie kraju szkolenia te realizowane będą za pośrednictwem jednostek - młodzieżowych centrów kariery i ośrodków szkolenia zawodowego.

Tematyka szkoleń zawodowych dobierana będzie do potrzeb lokalnego rynku pracy, w uzgodnieniu z potencjalnymi pracodawcami poszukującymi pracowników w określonych specjalizacjach. W tym zakresie główne zadania koncentrują się na pozyskaniu odpowiednich pracodawców gwarantujących zatrudnienie po ukończeniu szkoleń.

Ważne

Projekt przewiduje jednorazową premię dla pracodawcy w związku z zatrudnieniem stażysty na okres 6 miesięcy. Przyznanie jej musi być jednak poprzedzone zawarciem umowy z potencjalnym pracodawcą, przewidującej zwrot świadczenia w przypadku niedotrzymania warunków umowy

Formy wsparcia

W ramach projektu przewidziano m.in.:

● Grupowe i indywidualne doradztwo zawodowe oraz wsparcie psychologiczne

● Kursy przedsiębiorczości

● Indywidualne konsultacje ze specjalistą ds. uzależnień

● Warsztaty wyrównawcze z przedmiotów szkolnych

● Kwalifikacyjne kursy zawodowe (dla 1000 osób)

W ramach projektu oprócz staży przewidziano m.in.:

● Kursy zawodowe

● Podstawowe kursy językowe oraz komputerowe

● Kurs prawa jazdy kat. B

● Grupowe i indywidualne zajęcia z prawnikiem

● Kursy przedsiębiorczości

● Wspieranie mobilności edukacyjnej

Statystyki

● Aktywny zawodowo pozostaje jedynie co trzeci Polak do 25. roku życia.

● Z danych GUS wynika, iż w 2013 roku 1,29 mln osób w wieku 15-24 lata pozostawało bez pracy. Stopa bezrobocia wg BAEL (Badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności) wśród młodzieży wynosiła 27,3 proc., a wśród ogółu populacji - 9,8 proc. Stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce na koniec czerwca 2014 roku wynosiła zaś 12 proc., a wśród młodzieży - 16,2 proc.

● Wielkość populacji w wieku 15-24 lata w grupie NEET w Polsce szacowana jest na ok. 560 tys. osób, w tym ok. 8 tys. to osoby w wieku 15-17 lat.

Źródło: Departament Rynku Pracy MPiPS

Katarzyna Dąbrowska

dgp@infor.pl