"Zielone" polimery
Tytułowa substancja to podstawowy budulec tworzyw sztucznych, a także farb, lakierów i klejów. Najważniejsze związki z tej rodziny przemysł chemiczny pozyskuje z ropy naftowej. Tymczasem proces jej przetwarzania dostarcza do atmosfery duże ilości dwutlenku węgla, co definiuje tę technologię jako agresywną dla środowiska. Naukowcy od lat poszukują alternatywnej metody pozyskiwania tych istotnych dla gospodarki związków.
Stało się to przedmiotem badań uczonych m.in. Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, który - jako lider projektu o akronimie ZIELONA CHEMIA - zajmuje się opracowaniem nowych sposobów wytwarzania polimerów przy pomocy biotechnologii. Idealnym substytutem ropy naftowej okazał się glicerol, substancja pochodzenia roślinnego, będąca produktem ubocznym w procesie wytwarzania biodiesla z oleju rzepakowego.
- Technologię przekształcania glicerolu do 1,3-propandiolu, a więc głównego materiału do wyrobu tworzyw sztucznych, za pomocą mikroorganizmów znali niemieccy naukowcy już podczas II wojny światowej. W tym celu używali drobnoustrojów chorobotwórczych. Dzisiaj powracamy do tej koncepcji, jednakże korzystamy z mikrobów całkowicie bezpiecznych - mówi prof. dr hab. Włodzimierz Grajek, koordynator programu "Biotechnologiczna konwersja glicerolu do polioli i kwasów dikarboksylowych".
Prowadzone działania mają na celu opracowanie metody mikrobiologicznej przemiany odpadowego glicerolu, powstającego przy produkcji biodiesla do 1,3-propandiolu, erytrytolu oraz kwasów karboksylowych: bursztynowego i fumarowego. W kolejnym etapie badań zaprojektowana zostanie technologia wykorzystania 1,3-propandiolu do syntezy poliuretanów i nienasyconych poliestrów.
Równie atrakcyjnym rezultatem przerobu odpadowego glicerolu jest erytrytol. To naturalny związek, który z uwagi na swój słodki smak i niską kaloryczność ma zastosowanie jako substancja słodząca w miejsce niezdrowego cukru.
Szeroka funkcjonalność powstałych w procesie związków z grupą karboksylową potwierdza tylko wagę prac prowadzonych w ramach projektu. Kwas fumarowy znajduje wykorzystywanie w przemyśle chemicznym jako składnik żywic alkilowych, a także farb i lakierów. Substancji tej używa się również do zakwaszania i konserwacji żywności. Natomiast kwas bursztynowy odgrywa znaczącą rolę w produkcji tworzyw sztucznych oraz przemyśle spożywczym i farmaceutycznym.
Powszechne użycie glicerolu do wytwarzania poliolu pozwoli myśleć o stałej rezygnacji ze stosowania w tej dziedzinie surowców ropopochodnych, a tym samym przyczyni się do ochrony środowiska naturalnego.
@RY1@i02/2012/212/i02.2012.212.127.002c.101.jpg@RY2@
@RY1@i02/2012/212/i02.2012.212.127.002c.102.jpg@RY2@Sylwia Stadler
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu