Ekologia w turystyce się opłaca

Podwrocławska firma Eko Agro Turystyka Młyn oferuje gościom 25 miejsc noclegowych. Państwo Drulisowie najpierw założyli gospodarstwo ekologiczne. Potem kupili budynek dawnego młyna w Witowicach w gminie Wiązów, w którym mieścił się zajazd. Postanowili tak go przerobić, żeby mógł służyć turystom. Przeszkodą okazało się to, że budynek był ogrzewany węglem i tym samym opałem podgrzewało się w nim wodę użytkową. Zużywano aż 40 ton węgla rocznie. Myn nie był podłączony do wodociągu i kanalizacji.

- Gdybyśmy pozostali przy kotłowni węglowej, a do tego wybudowali szambo, bo sieci kanalizacyjnej w pobliżu nie ma, podłączyli ten budynek do wodociągu, koszty jego eksploatacji urosłyby tak, że bardzo trudno byłoby na nim zarabiać.

Państwo Drulisowie wybudowali biologiczną oczyszczalnię ścieków, ujęcie wody, budynek ocieplili i wyposażyli w pompy ciepła, kolektory słoneczne, a teraz kończą przy nim budowę mikroelektrowni wodnej. - Pompy cieplne i kolektory słoneczne całkowicie pokrywają zapotrzebowanie na ciepłą wodę, a do tego ogrzewają budynek - mówi Arkadiusz Drulis. - Ogrzewanie pompą ciepła jest w tym przypadku 5-krotnie tańsze niż tradycyjne. Dzięki własnej elektrowni wodnej nie będziemy musieli kupować prądu. Nie płacimy za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. To tak obniża koszty stałe, że prowadzenie interesu jest opłacalne nawet przy 20-proc. obłożeniu pokoi.

Arkadiusz Drulis szacuje, że dodatkowe koszty związane z ociepleniem budynku, instalacją pomp ciepła, kolektorów słonecznych, mikroelektrowni wodnej, oczyszczalni ścieków i ujęcia wody, zwrócą się w okresie nie dłuższym niż 10 lat. Same pompy cieplne - w 6 - 7 lat. Bo dają one oszczędności sięgające 15 tys. zł rocznie.

Więcej przykładów można znaleźć m.in. w broszurze pt. "Energia w obiekcie turystycznym", wydanej przez Instytut na rzecz Ekorozwoju we współpracy z Krajową Agencją Poszanowania Energii. Pierwszy z nich to hotel Młyn Klekotki na Warmii, który dysponuje 82 miejscami noclegowymi i przyjmuje kilka tysięcy turystów rocznie. Kilka lat temu ten hotel korzystał z przestarzałych szamb, które musiał co tydzień opróżniać. Właściciele zainwestowali we własną biologiczną oczyszczalnię, której roczny koszt eksploatacji to tylko 7,2 tys. zł. To o 42 proc. mniej, niż hotel płacił w skali roku za opróżnianie szamb i wywóz ścieków beczkowozami. Właściciele Młynu Klekotki wybudowali przy nim także mikroelektrownię wodną, dzięki której oszczędzają prawie 2 tys. zł miesięcznie na zakupie prądu. W prysznicach zamontowali perlatory, dzięki którym zużycie ciepłej wody spadło o 30 proc.

W co inwestować

Anna Żyła, główny ekolog Banku Ochrony Środowiska, wskazuje, że w przypadku obiektów turystycznych warto brać pod uwagę przede wszystkim dwa rodzaje proekologicznych rozwiązań.

- Pierwszy to te, które wiążą się z obniżeniem zużycia energii. W obiektach turystycznych jest ono duże - mówi Anna Żyła. - Jeśli obiekt jest starszy, to powinniśmy w pierwszej kolejności pomyśleć o jego kompleksowej termomodernizacji. Poczynając od ocieplenia ścian, dachów, stropów, wymiany systemu grzewczego na bardziej energoefektywny, a gdy obiekt ma własną kotłownię, to także wymiany kotłów na nowe, wydajniejsze. Warto też wziąć pod uwagę odnawialne źródła energii: kolektory słoneczne, pompy ciepła, małe wiatraki, ogniwa fotowoltaiczne czy kominki na drewno z płaszczem wodnym - tłumaczy Anna Żyła.

Właściciele obiektów turystycznych nad strumieniami bądź rzekami, powinni rozważyć założenie małych turbin wodnych. Przy systemach wentylacyjnych zaś powinniśmy uwzględnić rekuperator odzyskujący ciepło z powietrza uchodzącego przez wentylację (ciekawostką jest to, że istnieją już także urządzenia pozwalające na odzyskiwanie ciepła ze spuszczanej w wannach, umywalkach i prysznicach zużytej ciepłej wody - okres zwrotu kosztów zakupu i montażu tych urządzeń to zaledwie 12 - 24 miesiące). Tym bardziej że rekuperator, tak samo jak pompa ciepła, może mieć jeszcze jedno, bardzo ważne w obiektach turystycznych zastosowanie: wykorzystując je latem, można schładzać pomieszczenia w budynkach. Dużo taniej niż przy użyciu tradycyjnej klimatyzacji, której eksploatacja - przez zasilanie prądem - jest dziś bardzo droga.

W dużych obiektach warto pomyśleć o modernizacji oświetlenia, wymienieniu go na energooszczędne, ale także o energooszczędnych windach (odpowiadają one za 3 - 8 proc. zużywanej energii w budynkach, w których są zainstalowane). W przypadku wymiany oświetlenia ta inwestycja może zwrócić się już po 2-3 latach.

Małe oczyszczalnie

Drugi rodzaj proekologicznych przedsięwzięć, godnych rozważenia w branży turystycznej - wymieniony przez Annę Żyłę, głównego ekologa Banku Ochrony Środowiska - to przydomowe biologiczne oczyszczalnie ścieków. W Polsce wiele gospodarstw agroturystycznych, kwater dla turystów, a także pensjonatów znajduje się na terenach z rozproszoną zabudową, gdzie nie opłaca się budować sieci kanalizacyjnej. W takich miejscach warto postawić właśnie na przydomowe oczyszczalnie, które są bardzo często spotykane np. w słabo zaludnionej Szwecji. Pozwalają one bowiem nie tylko na rezygnację z budowy szamba czy kanalizacji, ale także - przy użyciu systemu mikrofiltracji - na ponowne wykorzystanie (np. do prania lub podlewania) dużej części zużytej wody.

Z jakimi kosztami inwestycji trzeba się liczyć? Najdroższe będą pompy ciepła i turbiny wodne. Oto przykład. Pensjonatowi z 12 miejscami noclegowymi potrzebna będzie jedna pompa ciepła o mocy około 37 kW. Jej zakup wraz z instalacją i całym oprzyrządowaniem to koszt rzędu 100 tys. zł. Mały przydomowy wiatrak można kupić i zainstalować już za kilkanaście tysięcy złotych. Podobny koszt poniesiemy w przypadku kolektorów słonecznych dla niewielkiego budynku mieszkalnego. Przydomowa oczyszczalnia ścieków, w zależności od wielkości obiektu, to wydatek rzędu od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Te inwestycje nie zwracają się na ogół po kilkunastu latach, ale ich okres zwrotu - wraz z rosnącymi cenami energii (nic wskazuje na to, żeby wzrost tych cen miał się zatrzymać) - staje się coraz krótszy. Poza tym można na nie uzyskać preferencyjne kredyty. Ich największą ofertę dla firm ma Bank Ochrony Środowiska (BOŚ), współpracujący z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska. Preferencyjność tych kredytów polega na tym, że wojewódzkie fundusze ochrony środowiska pokrywają część odsetek w ratach kredytowych. Dzięki temu realne oprocentowanie tych pożyczek jest niższe od stawek rynkowych. Preferencyjne kredyty z BOŚ można wziąć m.in. na termomodernizację, unowocześnienie systemu grzewczego, kotłowni, na odnawialne źródła energii (np. na pompy ciepła) czy na przydomowe oczyszczalnie. Mimo kryzysu w UE i przykręcania kurka z kredytami jest więc jak finansować te inwestycje.

@RY1@i02/2012/077/i02.2012.077.16700020d.806.jpg@RY2@

20 proc.średniego obłożenia ekohotelu wystarczy, by jego prowadzenie było opłacalne. Normalny hotel musi mieć 80% obłożenia

15 tys. zł osczędności rocznie mogą przynieść pompy ciepła

42 proc. ponoszonych wcześniej kosztów można zaoszczędzić, inwestując we własną biologiczną oczyszczalnię ścieków

Anna Żyła:

Wiele miejsc turystycznych znajduje się na terenach, gdzie nie opłaca się budować sieci kanalizacyjnej. Warto tam postawić na przydomowe oczyszczalnie

Jacek Krzemiński