Smog

2019 r. jest pierwszym, w którym pełną parą ruszy rządowy program „Czyste powietrze”. Choć wystartował on jesienią ubiegłego roku, to gdyby wówczas ktoś skorzystał z dotacji, musiałby zapłacić podatek. Rząd jednak naprawił ten błąd, wprowadzając ulgę termomodernizacyjną.

Program jest adresowany bezpośrednio do właścicieli domów jednorodzinnych. Beneficjent może uzyskać pomoc do inwestycji maksymalnie o wartości 53 tys. zł. W ramach tej kwoty można m.in. wymienić piec, docieplić budynek, wymienić okna i drzwi, a także zainstalować kolektory słoneczne, ogniwa fotowoltaiczne, pompę ciepła lub wentylację z odzyskiem ciepła. Dotacja może też objąć (do określonych kwot) audyt energetyczny, dokumentację projektową oraz analizę ornitologiczną i chiropterologiczną (dotyczącą nietoperzy).

Nie wszyscy jednak uzyskają takie samo wsparcie. Na największe mogą liczyć najubożsi, czyli osoby, w których dochód na jedną osobę w gospodarstwie domowym nie przekracza 600 zł miesięcznie. Mają oni szansę nawet na 90 proc. dotację. Z kolei w tych gospodarstwach domowych, w których dochód przekracza 1600 zł, można uzyskać bezzwrotną pomoc, nie większą niż 30 proc. inwestycji. Przy czym dodatkowo można ubiegać się o niskooprocentowaną pożyczkę (jej oprocentowanie wyniesie nie więcej niż WIBOR 3M plus 70 punktów bazowych, ale nie mniej niż 2 proc. rocznie). Warunek pomocy to przeprowadzenie inwestycji w ciągu dwóch lat. Ponadto minimalny koszt kwalifikowany projektu to 7 tys. zł. W programie (choć w ograniczonym zakresie) mogą też uczestniczyć osoby dopiero budujące dom, które dysponują pozwoleniem budowlanym. Z wnioskiem o wsparcie należy wystąpić do właściwego ze względu na położenie budynku wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej (samorządy, przynajmniej na razie w tym programie nie uczestniczą).

Natomiast szans na wsparcie nie ma właściciel czy współwłaściciel domu, w którym wydzielono np. trzy mieszkania lub znajduje się lokal usługowy o powierzchni większej niż 30 proc. całego domu. Powód? Program, jeśli chodzi o definicję domu jednorodzinnego (a na taki jest tylko wsparcie), odsyła do ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.). A ta wyraźnie mówi, że jest nim dom wolnostojący albo w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego mieszkania i lokalu użytkowego nieprzekraczającego 30 proc. powierzchni całkowitej budynku.

103 mld zł chce przeznaczyć rząd w ciągu ponad 10 lat na program „Czyste powietrze”

• Miliony na „Smog stop”

To drugi rządowy program mający na celu wsparcie termomodernizacji. Podobnie jak „Czyste powietrze” wystartował jesienią ub.r., ale ma znacznie mniejszy zakres. I tak w latach 2019–2024 na działania w ramach „Stop smogowi” budżet państwa przeznaczy 883,2 mln zł, które zasilą Fundusz Termomodernizacji i Remontów prowadzony przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Przy czym 180 mln zł z zarezerwowanej kwoty ma być wydane w latach 2019–2020 w ramach pilotażu programu. „Smog stop” od „Czystego powietrza” różni się tym, że będzie realizowany w ścisłej współpracy z gminami i ma charakter pomocy społecznej – jest przeznaczony dla najmniej zamożnych gospodarstw domowych, które są położone w najbardziej zanieczyszczonych regionach. Pieniądze w pierwszej kolejności trafią do beneficjntów w miastach liczących mniej niż 100 tys. mieszkańców, które znalazły się na stworzonej przez WHO liście 50. miast z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem w Europie. Uczestnicy programu mogą liczyć na 90, a nawet 100 proc. dofinansowania ociepleń budynków oraz wymiany źródeł ciepła. Pilotaż prowadzony jest w miastach poniżej 100 tys. mieszkańców, a dotacje trafić mają do osób dotkniętych ubóstwem energetycznym. Powodują je trzy kluczowe czynniki: wysoki koszt energii, niska efektywność energetyczna domu i relatywnie niski dochód rodziny.

• Ulga termomodernizacyjna – po raz pierwszy w 2019 r.

Z uchwalonej pod koniec ubiegłego preferencji podatkowej będą mogli skorzystać uczestnicy programu płacący podatek dochodowy od osób fizycznych oraz osoby fizyczne – płatnicy zryczałtowanego podatku dochodowym od niektórych przychodów, którzy są właścicielami lub współwłaścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Przy czym ustawa z 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2246), podobnie jak program „Czyste powietrze”, odwołuje się do definicji domu jednorodzinnego z prawa budowlanego. Jak w praktyce wygląda skorzystanie z preferencji? Otóż zgodnie przepisami osoba do niej uprawniona ma prawo do odliczenia od podstawy podatku, wydatków poniesionych w roku podatkowym na materiały budowlane, urządzenia i usługi, związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego (w rozumieniu ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów, Dz.U. z 2018 r. poz. 966), które zostanie zakończone w ciągu trzech kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Ulgę rozliczać można maksymalnie przez sześć lat. ©℗

Ważne!

Ulga termomodernizacyjna nie może przekroczyć 53 tys. zł dla wszystkich przedsięwzięć termomodernizacyjnych wykonywanych przez podatnika. Dotacja przypisana jest zaś do budynku i właściciel np. trzech domów może uzyskać wsparcie na termomodernizację każdego z nich.