Euforyczne trzydziestolecie

Co jest nie tak ze współczesną gospodarką? Dlaczego kryzysy bankowe z lat 2007 - 2008 uderzyły w podstawy dobrobytu zachodniego świata? "Finanse po zawale" to jedna z ciekawszych prób odpowiedzi na te pytania.

Paul H. Dembinski, ekonomista związany z uniwersytetem we Fryburgu, snuje opowieść o współczesnych finansach niespiesznie i bez fajerwerków. Opowiada o historii pieniądza i o jego stopniowym odrywaniu się od trwałych nośników wartości. Po takim przygotowaniu czytelnik zaczyna rozumieć główny motyw tej książki: jak to się stało, że w ostatnich 30 latach sektor finansowy zdołał zdominować realną gospodarkę.

Dembinski nie poprzestaje jednak na powierzchownych analizach tego tzw. euforycznego trzydziestolecia. Jego zdaniem rządziło się ono nieuchronną wewnętrzną logiką: złoty okres dojrzałego kapitalizmu, czyli lata 1945 - 1975, doprowadził do takiej akumulacji dodatkowego kapitału na kontach klasy średniej, że zarządzanie dobrobytem czy bankowość indywidualna rozprzestrzeniły się na niespotykaną skalę. To zaś doprowadziło do głębokich zmian w samym sercu ekonomii. Wcześniej gospodarka polegała na budowaniu trwałych opartych na zaufaniu relacji na linii producent - klient. To była właśnie ta realna gospodarka, która dziś jest już w mniejszości. Od lat 70. dominować zaczęły krótkotrwałe relacje pomiędzy inwestorami grającymi na szybkie obracanie kapitałem. Tu na trwałość i dbałość o naturę relacji czy jakość produktu nie mogło już być miejsca. Właśnie taka jest natura współczesnych finansów.

"Finanse po zawale" są ciekawą lekturą jeszcze z jednego powodu. Powstały w tej części Szwajcarii, gdzie mieszają się francusko-niemieckie wpływy kulturowe. A nie tak znowu często mamy w Polsce okazję usłyszeć, jak o kryzysie dyskutuje się w finansowym sercu starej kontynentalnej Europy.

@RY1@i02/2011/190/i02.2011.190.196.026c.001.jpg@RY2@

Rafał Woś