Wolontariat integruje z firmą i ze społeczeństwem

W polskich firmach najczęściej to pracodawcy zachęcają pracowników do wolontariatu.

- Firmy tworzą programy wolontariatu pracowniczego, które następnie promują wśród pracowników oraz w sektorze organizacji pozarządowych lub placówkach publicznych. W efekcie najczęściej nawiązują stałą współpracę z jedną lub kilkoma organizacjami i zapraszają pracowników, by również oni zainwestowali w te działania czas i umiejętności - mówi Marta Walkowska-Lipko, koordynator programu Wolontariat Pracowniczy.

Inną drogą zaangażowania firmy w wolontariat jest inicjatywa samych pracowników, którzy proszą pracodawcę o wsparcie. Autorskie projekty pracowników najczęściej są realizowane w ramach konkursów grantowych.

- Podstawą sukcesu takiego rozwiązania jest oddanie inicjatywy pracownikom, którzy sami identyfikują ważne problemy społeczne i decydują o swoim zaangażowaniu. Wolontariusze-pracownicy przygotowują od podstaw własne projekty niesienia pomocy organizacjom, które identyfikują w swoim najbliższym otoczeniu lub poprzez osobiste kontakty. Pracodawca pomaga natomiast w realizacji tych projektów. Ta pomoc może różnie wyglądać w różnych firmach. Może to być pomoc finansowa, logistyczna lub organizacyjna. Dzięki wsparciu pracodawcy i dzięki wykorzystaniu kanałów komunikacyjnych dostępnych w miejscu pracy lider może również zebrać zespół niezbędny do zrealizowania projektu - tłumaczy Marta Walkowska-Lipko.

Jak to działa w praktyce?

- Zasady są proste: muszą się w firmie zebrać przynajmniej trzy osoby, które zgłoszą chęć zorganizowania akcji społecznej. Można też zapraszać rodzinę i znajomych jako wolontariuszy. Taka grupa składa do fundacji wniosek opisujący cel projektu, plan działań, kosztorys, harmonogram. Granty przyznawane są inicjatywom, które mają charakter społeczny angażują wielu wolontariuszy i są spójne z naszym profilem. Nasza fundacja ma zaledwie kilka miesięcy i dzisiaj jest skupiona wyłącznie na lokalnych inicjatywach pracowniczych. Akcje ogólnopolskie planujemy dopiero w przyszłości - mówi Anna Romaniecka-Mankiewicz, prezes Fundacji Leroy Merlin Polska.

Tę formułę wolontariatu realizuje w Polsce wiele podmiotów. Oczywiście wiele firm łączy oba modele.

- O ile pracownicy bardzo chętnie włączają się w krótkoterminowe akcje dające szybki i wyraźnie widoczny efekt, o tyle wciąż stosunkowo rzadki jest wolontariat kompetencyjny (skill-based volunteering), polegający na wykorzystaniu przez pracowników posiadanej wiedzy w celu udzielenia pomocy potrzebującym jej organizacjom, społecznościom, czy też pojedynczym osobom. Mogą to być konsultacje przeprowadzone przez pracownika - wolontariusza, szkolenia dla organizacji, działania edukacyjne np. w szkołach lub wsparcie merytoryczne przy projekcie realizowanym w partnerstwie - mówi Marta Walkowska-Lipko.

Wolontariat pracowniczy to element budowania dialogu pomiędzy firmą reprezentowaną przez pracowników a jej otoczeniem - lokalnymi społecznościami, partnerami firmy, klientami, lokalnymi władzami. Z obserwacji i badań, jakie prowadzi Centrum Wolontariatu (m.in. II Ogólnopolskie Badania Wolontariatu Pracowniczego i ewaluacja projektów realizowanych przez firmy) wynika, że wolontariat pracowniczy to nie tylko zaspokojenie konkretnych potrzeb organizacji, ale także narzędzie do nagłośnienia problemów społecznych i aktywizacji lokalnej społeczności.

Czemu chcą działać

Dla pracowników wolontariat to coraz częściej świadoma decyzja i wybór organizacji, z którą współpracują. Podnosi to satysfakcję płynącą z pracy na rzecz innych, ale też i efektywność działań. Wolontariusze nie odbierają swojej pracy wyłącznie w kategoriach "poświęcania się" dla innych, lecz czują się partnerami wobec beneficjentów, traktują wolontariat jako wzajemną naukę i współdziałanie. Firma zaś odnosi korzyści, bo pracownicy integrują się i między sobą, i z pracodawcą. W przypadku systemu grantów pracownicy wykazują się inicjatywą, uczą się w praktyce tworzenia projektów, które to umiejętności przydadzą się potem także pracodawcy.

Ciekawe wyniki pokazuje ankieta wśród wolontariuszy - pracowników PZU po akcji mikołajkowej realizowanej ze Stowarzyszeniem Centrum Wolontariatu. Beneficjentami były placówki zapewniające dzieciom i młodzieży pozbawionym częściowo i całkowicie opieki rodzicielskiej oraz niedostosowanym społecznie dzienną lub całodobową, ciągłą lub okresową opieką i wychowanie, jak również wspierającą działania rodziców w wychowywaniu i sprawowaniu opieki. Rolą wolontariuszy w każdym z miast była pomoc przy zakupie i pakowaniu prezentów dla dzieci, planowanie zajęć plastycznych oraz pomoc przy zakupie materiałów, przygotowywanie wraz z dziećmi dekoracji świątecznych, przeprowadzenie zbiórki darów rzeczowych zgodnie z zapotrzebowaniem konkretnych placówek oraz przewiezienie ich do placówek, pomoc na dekorowaniu sal, w których odbywały się Mikołajki i udziale w kilkugodzinnej imprezie mającej charakter integracyjny, edukacyjny i animacyjny na rzecz dzieci. Pytani o swoje motywacje i oczekiwania wolontariusze wskazywali nie tylko chęć pomagania innym (100 proc. odpowiedzi), ale również zdobycia nowych doświadczeń oraz sprawdzenia się w działaniach społecznych przygotowanych przez firmę (67 proc.). Dla prawie 50 proc. respondentów była to również okazja poznania nowych ludzi. Kolejną zachętą dla wolontariuszy była możliwość realizacji działania w zespole pracowników PZU - aż 73 proc. ankietowanych wskazało wsparcie grupy jako motywator do włączenia się w działania firmy. Na poziomie 71 proc. zadowolenia, została oceniona komunikacja i promocja działań wewnątrz firmy. 97 proc. ankietowanych wskazało na wzrost osobistej satysfakcji wynikającej z zaangażowania społecznego.

Bezcenna lekcja

- W naszej pracy coraz częściej poszukujemy jakiegoś głębszego sensu, czegoś, co mogłoby nam dawać satysfakcję nie tylko na poziomie zawodowym. Dla naszych pracowników może to być właśnie wolontariat. Początkowo inicjatywy PZU związane z wolontariatem pracowniczym spotykały się z oporem czy nawet strachem przed działaniem, jednak po ich pokonaniu w naszych pracownikach uruchomiły się pokłady pozytywnego myślenia, empatii i zaangażowania. W ramach wolontariatu uczą się oni nie tylko budować pozytywne relacje z otoczeniem, integrować się z kolegami z pracy, ale też w pewnym sensie udoskonalają siebie. Nabierają wiary we własne możliwości, przekonania o swoich umiejętnościach organizacyjnych i sprawdzenia się w nowej sytuacji. To bezcenna lekcja dla nich nie tylko jako pracowników, ale i jako ludzi - mówi Izabela Rakuć-Kochaniak, dyrektor Biura Fundacji PZU, która organizuje programy wolontariatu pracowniczego w PZU.

- Pomimo krótkiego czasu trwania działania wolontariackiego okazuje się, że wolontariusze dostrzegają zmianę w postrzeganiu firmy oraz w polepszeniu relacji w zespole - komentuje Marta Walkowska-Lipko.

@RY1@i02/2013/020/i02.2013.020.21400040i.801.jpg@RY2@

Mikołajki Centrum Wolontariatu i Fundacji PZU w Warszawie