Zainteresowani dotacjami mogą mieć bardzo pracowite wakacje

Powoli wyczerpuje się pula środków przewidzianych na dofinansowanie projektów małych i średnich przedsiębiorców (MŚP). Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w styczniu zakończyła ostatni nabór wniosków do popularnego wśród przedsiębiorców programu wspierania wdrażania elektronicznego biznesu. Programy regionalne również kończą organizowanie konkursów dla firm. Na środki z kolejnej puli trzeba będzie trochę poczekać. Warto się jednak dobrze przygotować na nowe rozdanie.

Optymistyczne założenia

Doświadczenie z poprzedniej perspektywy wskazuje, że przedsiębiorców gubił albo nadmierny pośpiech, albo zbyt optymistyczne założenia wniosku aplikacyjnego. Do często popełnianych błędów zaliczano zbyt wczesne rozpoczęcie realizacji projektu. Przedsiębiorcy, zanim złożyli wnioski aplikacyjne, rozpoczynali budowę albo kupowali urządzenia. Takie wnioski nie przechodziły nawet wstępnej kontroli wniosku aplikacyjnego, ponieważ nie spełniały tzw. efektu zachęty funduszy europejskich. Zdarzało się również, że przedsiębiorcy składali wnioski aplikacyjne po to, aby uzyskać jakiekolwiek środki, nie do końca dostosowane do ich aktualnych potrzeb. Problem powstawał wówczas, gdy tak nieprzemyślany projekt okazał się trudny do zrealizowania w praktyce. W takich przypadkach nie zawsze instytucja udzielająca dofinansowania wyrażała zgodę na zmianę harmonogramu lub samej umowy o dofinansowanie, skutkiem czego część poniesionych kosztów na realizację projektu okazywała się niekwalifikowalna. Zbyt optymistyczne założenia dotyczące realizacji projektu mogą również prowadzić do niezachowania zasady trwałości projektu. Warto pamiętać o tym, że nawet jeśli projekt zostanie zrealizowany i rozliczony, to przedsiębiorca musi go utrzymywać przez trzy lub pięć lat po jego zakończeniu, zgodnie z zasadą trwałości projektu. Niezachowanie tego warunku może zostać uznane za nieprawidłowość, której skutkiem będzie nałożenie korekt finansowych.

Jak się przygotować, nie łamiąc zasad

Przedsiębiorcy, którzy chcą dobrze przygotować się do nowej perspektywy finansowej, powinni przede wszystkim śledzić zmiany dotyczące tworzenia nowych programów operacyjnych.

Tak na szczeblu centralnym, jak i wojewódzkim kończą się konsultacje projektów nowych programów operacyjnych na lata 2014-2020. Ich treść jest publikowana na stronach internetowych. Warto uczestniczyć w tych konsultacjach, ponieważ w ich trakcie instytucje opracowujące programy operacyjne określą, jakie cele przyświecają tworzeniu linii finansowania skierowanych do przedsiębiorców. Następnie należy się spodziewać, że te podmioty będą organizować szkolenia oraz konferencji dotyczące planowanych linii finansowania. Najważniejszym dla przyszłego beneficjenta dokumentem, z którym warto się zapoznać, będą uszczegółowienia programów operacyjnych. Trzeba się go spodziewać zaraz po opracowaniu samych programów. Uszczegółowienie określi kryteria, jakie będą decydowały o dostępności dotacji dla MŚP.

Następnie MŚP muszą mieć na uwadze to, że w chwili obecnej opracowywane są nowe przepisy regulujące kwestie pomocy publicznej w ramach modernizacji reguł pomocy publicznej. Komisja Europejska ogłosiła konsultacje projektów dokumentów regulujących udzielanie pomocy publicznej na ratowanie i restrukturyzację, badania, rozwój i innowacje, pomoc na ochronę środowiska i energetykę. W nowej perspektywie będzie również dostępna nowa forma wsparcia MŚP - pomoc na finansowanie ryzyka. Projekt ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych - tj. rozporządzenia Komisji UE z 18 grudnia 2013 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 traktatu. Projekt [C(2013) 9256)] - przewiduje zwolnienie z obowiązku notyfikacji do Komisji Europejskiej projektów polegających na finansowaniu ryzyka ponoszonego przez MŚP, nienotowane na giełdzie, których celem jest pozyskanie kapitału prywatnego na uzyskanie odpowiedniego poziomu płynności. Pomoc taka będzie mogła zostać udzielona w formie inwestycji kapitałowych, quasikapitałowych, pożyczek, gwarancji lub ich kombinacji. Pomoc na finansowanie ryzyka oraz pomoc dla wskazanych wyżej branż będzie najprawdopodobniej udzielana ze sporym opóźnieniem z uwagi na to, że instytucje udzielające dofinansowania będą oczekiwać na ostateczne uchwalenie tych dokumentów. Równolegle do tych zmian przepisów na poziomie Unii Europejskiej będą się toczyć prace legislacyjne nad zmianami przepisów regulujących udzielanie dotacji unijnych na poziomie krajowym.

Regionalne różnice

Duże znaczenie dla tych przedsiębiorców, którzy planują przeniesienie swojej działalności z jednego regionu do drugiego, ma uchwalenie mapy pomocy regionalnej, określającej maksymalny poziom dofinansowania dla danego województwa. 20 lutego br. Komisja Europejska zatwierdziła mapę pomocy regionalnej na lata 2014-2020 dla Polski. Mapa będzie obowiązywać od 1 lipca 2014 r. do końca 2020 r. Zgodnie z nią ponownie w najlepszej sytuacji będą, podobnie jak w poprzedniej perspektywie, województwa Polski wschodniej: warmińsko-mazurskie, podlaskie, lubelskie oraz podkarpackie, gdzie poziom dofinansowania osiągnie 50 proc. Dofinansowanie na poziomie 35 proc. przewidziano dla województw: pomorskiego, zachodniopomorskiego, kujawsko-pomorskiego, lubuskiego, łódzkiego, świętokrzyskiego, opolskiego i małopolskiego. Dofinansowanie na poziomie 25 proc. będą mogły uzyskać przedsiębiorstwa prowadzące działalność w województwach: wielkopolskim, dolnośląskim i śląskim. Z uwagi na duże różnice w poziomie PKB na jednego mieszkańca, mające wpływ na poziom możliwego do uzyskania dofinansowania, podzielono województwo mazowieckie na mniejsze podregiony. Dla następujących podregionów: ostrołęcko-siedleckiego, ciechanowsko-płockiego, radomskiego i warszawskiego-wschodniego poziom dofinansowania ustalono na 35 proc. dla podregionu warszawskiego zachodniego - 20 proc. W najgorszej sytuacji będą przedsiębiorcy z samej Warszawy: do połowy nowego okresu budżetowego Unii Europejskiej, tj. do 31 stycznia 2017 r., ich poziom dofinansowania wyniesie 15 proc., po tej dacie już tylko 10 proc. Poziomy intensywności, analogicznie jak w poprzedniej perspektywie finansowej, będzie można zwiększyć o 10 punktów procentowych w odniesieniu do średnich i 20 punktów procentowych w odniesieniu do małych przedsiębiorstw. Możliwość podwyższenia tych poziomów nie będzie dotyczyła jednak MŚP realizujących duży projekt inwestycyjny, czyli taki, którego koszty kwalifikowalne przekroczą 50 mln euro. Da się więc zaplanować podjęcie działalności w regionie, gdzie poziom dofinansowania będzie najwyższy.

Zgubny pośpiech

Pewne jest, że jeśli przedsiębiorstwo chce uzyskać dofinansowanie, nie wolno jeszcze rozpocząć jego realizacji. Kwalifikowalne będą bowiem tylko te koszty, które zostały poniesione po złożeniu wniosku o uzyskanie dofinansowania, a najmniej ryzykowne będzie rozpoczęcie prac nawet po uzyskaniu decyzji o dofinansowaniu projektu. Nie należy więc ani rozpoczynać robót budowlanych, ani podejmować wiążących zobowiązań (np. zamówienie urządzeń), ani dokonywać jakichkolwiek czynności, które sprawią, że inwestycja stanie się nieodwracalna. Można natomiast zakupić grunt, wykonać prace przygotowawcze, czyli uzyskać wymagane zezwolenia, przygotować wstępne studia wykonalności, uczestniczyć w targach sprzętu czy urządzeń po to, żeby porównać ich ceny, o ile takie uczestnictwo nie doprowadzi do złożenia wiążącego zamówienia. W tym kontekście warto mieć na uwadze, że nowe Wytyczne Komisji Europejskiej w sprawie pomocy regionalnej na lata 2014-2020 (Dz. Urz. UE C 209/1 z 23 lipca 2013 r.) pozwalają wliczać do kosztów kwalifikowalnych projektów również koszty przeprowadzenia badań przygotowawczych oraz usług konsultingowych do wysokości 50 proc.

@RY1@i02/2014/048/i02.2014.048.215000300.802.jpg@RY2@

dr Małgorzata Dobrzyńska-Dąbska radca prawny

dr Małgorzata Dobrzyńska-Dąbska

radca prawny