Działalność sezonowa. Jak uruchomić biznes na wakacje

I. Rejestracja działalności

Wakacje to okres, w którym ożywa sporo sezonowych przedsięwzięć gospodarczych. Pomysłów jest wiele: wynajem wakacyjnych apartamentów, pola biwakowe, parki rozrywki, rejsy z nurkowaniem, sprzedaż pamiątek, wynajem leżaków, hotele dla psów. W wielu przypadkach tego typu działalności nie mają szans prosperować i zarabiać na siebie dłużej niż przez kilka miesięcy w roku. I właśnie na taki okres najczęściej są otwierane.

Pod względem formalności związanych z jej rozpoczęciem sezonowa działalność gospodarcza niczym nie różni się od biznesu prowadzonego przez cały rok. Przed jej rozpoczęciem przyszły przedsiębiorca musi sprawdzić, jak się rozliczyć z urzędem skarbowym i ZUS, zorientować się, czy potrzebne będą dodatkowe zezwolenia albo koncesje, a także podjąć decyzję o formie aktywności. W przypadku działalności sezonowej na niewielką skalę najpopularniejszym rozwiązaniem jest jednoosobowa działalność gospodarcza rejestrowana w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), którą łatwo można w razie potrzeby zawiesić.

Opisujemy, jak zarejestrować indywidualną działalność, jak rozliczyć się z fiskusem i ZUS, a także - jak ją wygodnie zawiesić do kolejnego roku.

Kiedy jest działalność

Pojęcie działalności gospodarczej jest bardzo pojemne. Zgodnie z art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646; dalej: p.p.) jest to "zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły".

Mylącym składnikiem definicji może być pojęcie "ciągły". Nie chodzi o bezterminowość tej aktywności, ale o to, że nie jest to działalność okazjonalna. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 21 września 2017 r. (sygn. akt I UK 366/16), ciągłość w działalności gospodarczej ma dwa aspekty. Pierwszy to powtarzalność czynności, tak aby odróżnić prowadzoną działalność gospodarczą od jednostkowej umowy o dzieło lub zlecenia albo umowy o świadczenie usługi które same w sobie nie stanowią lub nie składają się jeszcze na działalność gospodarczą. Drugi aspekt, wynikający zresztą z pierwszego, to zamiar niekrótkiego prowadzenia działalności gospodarczej. Oba aspekty zależą od zachowania osoby podejmującej działalność gospodarczą. [przykład 1]

PRZYKŁAD 1

Powtarzalność czynności

Pan Marek zamierza sprzedawać lody na promenadzie w popularnym kurorcie. Uważa, że taka krótkotrwała (wakacyjna) działalność nie wymaga wpisu do ewidencji. Nie ma jednak racji. W przypadku sezonowej działalności rozstrzyga nie to, jak długo będzie ona prowadzona, ale to, że dana osoba będzie wykonywać powtarzalne czynności w celu osiągnięcia zysku. Wobec tego działalność pana Marka będzie miała w tym czasie ciągły charakter.

Nowość: na próbę

Co bardzo ważne dla planujących działalność, nie tylko sezonową - od 30 kwietnia 2018 r. można skorzystać z nowego udogodnienia, które przewiduje p.p. Jest to działalność nieewidencjonowana. Polega na prowadzeniu firmy bez rejestracji i bez konieczności opłacania składek do ZUS. Działalność taka nie wymaga też REGON, NIP, kasy fiskalnej, konta bankowego ani prowadzenia księgowości. Nie oznacza to jednak, że jest zwolniona z podatku.

Jest to idealny sposób dla tych wszystkich, którzy chcą sprawdzić, czy pomysł na własną firmę wypali. Albo obawiają się, że dany biznes nie będzie szczególnie dochodowy.

Aby móc prowadzić działalność bez rejestracji, trzeba spełnić kilka warunków, które wynikają z art. 5 p.p. Działalność nierejestrowa jest możliwa wyłącznie w sytuacji, gdy dana osoba przez ostatnie 60 miesięcy (5 lat) nie prowadziła firmy. Ponadto przychód należny z tej działalności nie może przekroczyć w żadnym miesiącu 50 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia. W 2018 r. pensja minimalna wynosi 2100 zł, czyli obecnie chodzi o kwotę 1050 zł. Przy czym przez przychód należny rozumie się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

W przypadku przekroczenia pułapu przychodu działalność uznawana jest za działalność gospodarczą od dnia, gdy przekroczenie nastąpiło. Zatem po dniu, w którym miesięczne przychody przekroczą 1050 zł, trzeba w ciągu 7 dni zarejestrować firmę w CEIDG.

Jednocześnie osoba, która osiąga dochód mniejszy niż 1050 zł, nie jest pozbawiona możliwości rejestracji firmy. Skorzystanie bowiem z dobrodziejstwa działalności nieewidencjonowanej jest dobrowolne.

Regulacja dotycząca działalności nieewidencjonowanej nie ma zastosowania do działalności wykonywanej w ramach umowy spółki cywilnej.

Za działalność nieewidencjonowaną nie jest uznana aktywność wymagająca uzyskania koncesji, zezwolenia albo wpisu do rejestru działalności regulowanej (art. 44 ust. 3 p.p.). Niestety wiele działalności sezonowych wymaga uzyskania takich dodatkowych zezwoleń. [przykłady 2 i 3]

PRZYKŁAD 2

Działalność regulowana

Pan Adam zamierza w okresie letnim zająć się organizowaniem spływów kajakowych. Działalność organizatorów turystyki jest działalnością regulowaną. Do jej prowadzenia niezbędny jest wpis do rejestru prowadzonego przez marszałka województwa. Pan Adam nie może zatem skorzystać z dobrodziejstwa działalności nieewidencjonowanej.

PRZYKŁAD 3

Obowiązek uzyskania zezwolenia

Pan Wisław zamierza sprzedawać piwo. Chce wykorzystać fakt, że rada miasta ustaliła, że na plaży miejskiej nie obowiązuje zakaz spożywania alkoholu. Uznał, że to dobra okazja na otwarcie działalności w okresie letnim. Niestety na sprzedaż alkoholu musi mieć zezwolenie. Nie może prowadzić biznesu bez rejestracji.

Przychody z działalności nierejestrowanej nie są zaliczane do działalności gospodarczej, tylko do "innych źródeł przychodów" (o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 200 ze zm.; dalej: ustawa o PIT). Jakie ma to znaczenie? W przeciwieństwie do przedsiębiorców osoby uzyskujące przychody z "innych źródeł" nie mogą wybrać liniowej stawki 19 proc. Za to nie muszą:

● w trakcie roku odprowadzać zaliczek na PIT; podatek dochodowy zapłacą dopiero po zakończeniu roku, składając zeznanie roczne;

● prowadzić podatkowej księgi przychodów i rozchodów ani żadnej innej ewidencji dla celów PIT.

Wpis do ewidencji

Osoba fizyczna, która chce rozpocząć działalność gospodarczą, składa wniosek o wpis do CEIDG przez wypełnienie i wysłanie podpisanego formularza CEIDG-1. Rejestracji firmy w CEDIG można dokonać na pięć różnych sposobów. [schemat]

Schemat. Pięć sposobów rejestracji

Na stronie CEIDG (wypełnienie wniosku online i podpisanie go elektronicznie).

Bez rejestracji na stronie CEIDG (przygotowanie wniosku online i podpisanie go w dowolnej gminie).

Pobranie i złożenie wniosku papierowego w gminie (ta przekształca go we wniosek elektroniczny).

Przesłanie wniosku listem poleconym do wybranej gminy (podpis musi być notarialnie potwierdzony).

Przez telefon.

Najwygodniejszą formą jest przygotowanie i podpisanie wniosku online. W tym celu należy się zarejestrować na stronie: www. ceidg.gov.pl. Następnie należy wypełnić formularz i podpisać go podpisem elektronicznym, profilem zaufanym lub bankowością internetową. Wniosek elektroniczny można złożyć w serwisie Ceidg.gov.pl. Jeżeli osoba nie posiada podpisu elektronicznego albo profilu zaufanego, to można wypełnić wniosek online i podpisać go osobiście w urzędzie gminy.

Elektroniczny formularz wniosku można znaleźć na stronie CEIDG. Po wypełnieniu wniosku na stronie CEIDG nie trzeba go drukować. Wystarczy zapamiętać kod (numer wniosku), który generowany jest po wypełnieniu i udać do urzędu gminy. Urzędnik odnajdzie wniosek w CEIDG po kodzie, wydrukuje, przedłoży do podpisania i potwierdzi w systemie.

WAŻNE

Wskazana we wniosku data rozpoczęcia działalności nie może być wcześniejsza niż dzień, w którym osoba podpisze wniosek w urzędzie.

Od stycznia 2018 r. wybrane banki umożliwiają rejestrację działalności przez bankowość elektroniczną. Procedura rejestracji odbywa się w formie elektronicznej i bez konieczności wizyty w urzędzie. Rejestracja firmy przez bank jest bezpłatna. Ale uwaga, za pośrednictwem banku można zarejestrować firmę, jednak pozostałe formalności (m.in. zgłoszenie w ZUS, rejestracja VAT, jeśli jest konieczna) trzeba załatwiać w odpowiednim urzędzie. Nie obowiązuje tu zatem zasada jednego okienka.

Rejestracja w urzędzie lub przez telefon

Wniosek można też złożyć w formie papierowej w urzędzie gminy. Odpowiedni formularz można otrzymać w urzędzie, ale można go pobrać też ze strony CEIDG, wypełnić, wydrukować, podpisać własnoręcznie i zanieść do urzędu gminy. Trzeba pamiętać o zabraniu ze sobą dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość. Urzędnik potwierdzi za pokwitowaniem przyjęcie wniosku i najpóźniej następnego dnia wprowadzi dane do systemu CEIDG.

Wypełniony wniosek można wysłać listem poleconym. W tym przypadku powinien on być opatrzony własnoręcznym podpisem potwierdzonym przez notariusza (dokument ten należy dołączyć do wniosku).

Firmę można zarejestrować przez telefon. W tym celu trzeba skontaktować się z infolinią Centrum Pomocy (tel. 801 055 088 lub 22 765 67 32). Infolinia dostępna jest w dni powszednie od 8.00 do 16.00. W tym przypadku wniosek zostanie wypełniony wspólnie z konsultantem. Aby telefoniczna rejestracja działalności przebiegła sprawnie, przed połączeniem z konsultantem należy przygotować informacje dotyczące firmy, takie jak m.in.: forma opodatkowania, przedmiot działalności (kod PKD), nazwa firmy.

Po rozmowie wnioskodawca otrzyma SMS z kodem (numerem wniosku). Z tym numerem trzeba się udać do urzędu gminy. Urzędnik wydrukuje wniosek i przedłoży go do podpisu.

Można także po wypełnieniu wniosku przez telefon podpisać go elektronicznie, bez konieczności wizyty w urzędzie. Po rozmowie z konsultantem na zgłoszoną skrzynkę e-mailową zostanie przesłany wypełniony i gotowy do podpisu wniosek w pliku w formacie xml. Z wykorzystaniem profilu zaufanego, bankowości internetowej lub podpisu elektronicznego można się zalogować się do systemu CEIDG, zaimportować wniosek i podpisać elektronicznie. Można także zaimportować otrzymany plik xml wniosku bez logowania w CEIDG i dokonać w nim zmian.

WAŻNE

Rejestracja w CEIDG jest wolna od opłat.

Zakres informacji, które trzeba wpisać do formularza został nieco ograniczony w porównaniu z tym, który był wymagany na podstawie starej ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1268 ze zm.). Przykładowo w formularzu wniosku przedsiębiorca nie będzie musiał podawać daty urodzenia (chyba że nie ma numeru PESEL). Informacje adresowe - tak jak do tej pory - dotyczą adresu do doręczeń, a także adresu stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, o ile takie miejsce on posiada. Konieczne jest przy tym posiadanie tytułu prawnego do wskazywanych nieruchomości.

Wpis w CEIDG z danymi firmy pojawi się z chwilą zamieszczenia ich w ewidencji. Nastąpi to nie później niż następnego dnia roboczego po dniu złożenia wniosku. Działalność gospodarczą można podjąć w dniu złożenia wniosku o wpis.

Rezygnacja z podjęcia działalności

Co ważne, przysługuje prawo rezygnacji z wpisu w CEIDG przed wskazaną późniejszą niż rejestracja datą rozpoczęciem wykonywania działalności. Wpis nie będzie widoczny w CEIDG, jeśli przedsiębiorca złoży wniosek o nierozpoczęciu działalności. Wniosek o wpis do CEIDG wraz z informacją o niepodjęciu działalności gospodarczej zawiera jedynie dane dotyczące firmy przedsiębiorcy, NIP, REGON, PESEL oraz adres do doręczeń. Informacja o rezygnacji będzie też przekazywana do innych rejestrów, tj. ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, GUS. Nie trzeba się więc zgłaszać do tych urzędów. [przykład 4]

PRZYKŁAD 4

Rezygnacja z planów

Przedsiębiorca 3 maja 2018 r. złożył wniosek o wpis i wskazał jako dzień rozpoczęcia działalności 1 lipca 2018 r. Przed nadejściem tej daty zmienił zdanie i uznał, że rezygnuje z prowadzenia firmy. Do 1 lipca 2018 r. musi zgłosić w CEIDG, że nie rozpoczął działalności. Jego dane nie będą udostępniane na stronie CEIDG.

Zasada jednego okienka

Do prowadzenia biznesu potrzebne są: numer identyfikacji podatkowej (NIP), który służy również w przypadku rejestracji płatnika podatku VAT, oraz numer statystyczny REGON, który służy identyfikacji i sprawozdawczości statystycznej (wskazywany jest również na pieczątce firmowej). Podmioty rejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym otrzymują ponadto numer w tej ewidencji.

Przedsiębiorca rejestrując firmę w CEIDG, nie musi składać odrębnych dokumentów o przyznanie tych numerów. Zostaną one nadane automatycznie w trakcie rejestracji. Wyjątkiem jest spółka cywilna - w tym przypadku należy złożyć wniosek RG-OP do GUS oraz NIP-2 do urzędu skarbowego.

Informacja o nadaniu NIP powinna zostać przekazana do CEIDG przez urząd skarbowy najpóźniej następnego dnia roboczego po otrzymaniu poprawnego wniosku z CEIDG. Jeśli przedsiębiorca we wniosku podał swój adres e-mail (do korespondencji z urzędem), to otrzyma informację o nadaniu NIP i REGON na swoją skrzynkę.

W ramach procedury rejestracyjnej automatycznie powiadamiana jest Państwowa Inspekcja Pracy oraz Główny Inspektorat Sanitarny, które realizują kontrole w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Przewidziano również rozwiązanie, które może ułatwić prowadzenie firmy. Otóż przedsiębiorca może ustanowić pełnomocnika i opublikować informację o tym w CEIDG. Jest to równoznaczne w skutkach z udzieleniem pełnomocnictwa na piśmie. Dzięki temu nie będzie konieczne posługiwanie się odrębnym, potwierdzającym to papierowym dokumentem w sprawach prowadzonych przed organami administracji publicznej.

Działalność regulowana

Ważne jest również sprawdzenie, czy rodzaj prowadzonej działalności nie wymaga spełnienia dodatkowych obowiązków formalnych, np. zdobycia zezwolenia lub dokonania rejestracji i zatwierdzenia przez sanepid.

Przykładowo, gdy podejmowana działalność sezonowa wiąże się z produkcją i wprowadzaniem do obrotu żywności, konieczne jest dokonanie rejestracji i uzyskanie zatwierdzenia przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego (np. przy budce z goframi, z lodami). Jeżeli przedsiębiorca planuje sprzedaż piwa, to konieczne będzie zdobycie zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Ostatnio bardzo popularne są bary gastronomiczne na kółkach, czyli food trucki. Dania są sprzedawane z samochodu lub naczepy. Najczęściej serwuje się w nich hot-dogi, hamburgery lub frytki. Zakładając mobilny punkt gastronomiczny, trzeba spełnić nie tylko wymogi sanitarne oraz techniczne dotyczące pojazdu, konieczne jest także znalezienie miejsca, w którym można taką działalność prowadzić. Ponieważ większość miast nie wydaje pozwoleń na parkowanie food trucków w miejscach publicznych, najlepiej porozumieć się z właścicielami prywatnych terenów, które są położone w uczęszczanym przez ludzi miejscu. Jeżeli jednak gmina zezwoli na ustawienie food trucka, to trzeba będzie uzyskać w urzędzie gminy zezwolenie na zajęcia pasa drogowego. Trzeba jeszcze w to wkalkulować opłatę targową, która różni się w zależności od miasta.

By móc prowadzić działalność polegającą na wprowadzaniu do obrotu żywności w urządzeniach ruchomych lub tymczasowych, należy ten sprzęt zarejestrować oraz uzyskać zatwierdzenie państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego dla miejsca prowadzenia działalności. Oznacza to, że urządzenie typu food truck musi być zatwierdzone na ogólnych zasadach dotyczących rejestracji zakładów produkcji lub obrotu żywnością.

II. Rozliczenia podatków

Przedsiębiorca musi dokonać wyboru, jak rozliczyć się z urzędem skarbowym. A także poznać inne obowiązki podatnika

Zasadniczo przedsiębiorca, który zarejestrował działalność w CEIDG, ma do wyboru następujące formy opodatkowania:

- polega ona na opłacaniu stałej kwoty podatku, niezależnie od wysokości faktycznie uzyskiwanych przychodów, przez co nie wymaga również prowadzenia ewidencji; karta jest jednak przewidziana tylko dla wybranych rodzajów działalności i przy spełnieniu określonych warunków, zwłaszcza dotyczących zatrudnienia oraz działalności małżonka - szczegóły regulują art. 23-41 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2157 ze zm.; dalej: ustawa o ryczałcie);

- ma kilka różnych stawek, o rozpiętości od 2 proc. do 20 proc., a właściwa zależy od rodzaju działalności; jest wiele takich, które ryczałtem w ogóle nie są objęte; nie mogą też z niego korzystać osoby o przychodach przekraczających w poprzednim roku 250 tys. euro, limit ten nie dotyczy natomiast osób rozpoczynających działalność w danym roku; ryczałt można opłacać kwartalnie, nie można natomiast odliczać kosztów podatkowych - szczegóły regulują art. 6-22 ustawy o ryczałcie;

- mogą ją wybrać tylko przedsiębiorcy, liniowa stawka pozbawia możliwości korzystania z ulg i wspólnego rozliczenia z małżonkiem lub samotnie wychowywanym dzieckiem, umożliwia natomiast odliczanie kosztów podatkowych, wymaga prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, a w szczególnych przypadkach ksiąg rachunkowych - szczegóły regulują art. 9a ust. 2-5 i art. 30c ustawy o PIT;

., z możliwością odliczania kosztów oraz korzystania z innych ulg i odliczeń, natomiast z obowiązkiem prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, a w szczególnych przypadkach ksiąg rachunkowych - szczegóły reguluje ustawa o PIT.

Co z VAT - rejestracja i zwolnienie

Niezależnie od tego, czy ktoś wybierze działalność nierejestrowaną, czy uruchomi firmę, obowiązują go te same zasady dotyczące podatku od towarów i usług. Zasadniczo VAT muszą płacić wszyscy producenci, handlowcy, usługodawcy, osoby wykonujące wolne zawody, a nawet rolnicy (choć tu dopuszczalna jest nieco inna zasada rozliczeń). Zwolnienie z podatku przysługuje do 200 tys. zł netto. Pod uwagę bierze się sprzedaż z poprzedniego roku, a jeśli ktoś rozpoczyna dopiero działalność - to spodziewany obrót tegoroczny (limit jest proporcjonalny, co oznacza, że rozpoczynając sprzedaż w trakcie roku, należy przeliczyć go w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej).

Niektóre rodzaje działalności muszą być opodatkowane już od pierwszej złotówki, czyli niezależnie od wielkości sprzedaży. Ich lista jest zamieszczona w art. 113 ust. 13 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.; dalej: ustawa o VAT). Są to m.in. o usługi jubilerskie, w zakresie doradztwa.

Jeszcze do niedawna zarejestrowanie się dla celów VAT (w tym także wybór zwolnienia) wymagało wizyty w urzędzie skarbowym. Od 30 kwietnia można złożyć VAT-R elektronicznie wraz z wnioskiem o wpis do CEIDG (art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy z 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy; Dz.U. poz. 647).

Kasa fiskalna

Bezwzględnie, czyli niezależnie od obrotu, kasy fiskalne muszą mieć m.in.:

● placówki gastronomiczne, w tym również sezonowe, świadczące usługi związane z wyżywieniem (PKWiU 56),

● przedsiębiorcy świadczący usługi cateringowe,

● fryzjerzy i kosmetyczki,

● sprzedawcy perfum i wód toaletowych.

Od 1 kwietnia 2018 r. dodatkowo musi być obowiązkowo udokumentowana paragonem sprzedaż biletów na przedstawienia cyrkowe, do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na dyskoteki i na sale taneczne.

Pełna listę czynności, które muszą być ewidencjonowane w kasie bez względu na wielkość sprzedaży, można znaleźć w par. 4 rozporządzenia ministra rozwoju i finansów z 20 grudnia 2017 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. z 2017 r. poz. 2454).

Pozostali podatnicy mogą być zwolnieni z obowiązku stosowania kasy fiskalnej, jeżeli:

● ich sprzedaż w poprzednim roku nie przekroczyła 20 tys. zł,

● rozpoczynają działalność gospodarczą i ich sprzedaż w bieżącym roku nie przekroczy 20 tys. zł (w proporcji do okresu sprzedaż).

Przy wyliczaniu tego limitu bierze się pod uwagę wyłącznie obrót na rzecz konsumentów (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej) oraz rolników ryczałtowych.

III. Jakie składki do ZUS

Osoby, które prowadzą działalność nierejestrowaną, nie muszą się rozliczać z ZUS. Pozostali przedsiębiorcy mają obowiązek zarejestrować się do ZUS i płacić składki na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne

Kto zakłada firmę i chce zgłosić siebie lub członków rodziny do ZUS, może zrobić to za pośrednictwem CEIDG (elektronicznie lub w urzędzie gminy). Jeśli chce zgłosić do ubezpieczeń pracownika, zleceniobiorcę lub osobę współpracującą (np. małżonek), musi to zrobić bezpośrednio w ZUS.

Od 30 kwietnia 2018 r., w ramach Konstytucji biznesu, wprowadzona została ulga na start. Pozwala ona przez 6 miesięcy opłacać składki tylko na ubezpieczenie zdrowotne (art. 18 p.p.).

Potem można przejść na mały ZUS, czyli opłacanie przez 24 miesiące znacznie obniżonych składek ZUS (art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.).

Prawa do ulgi na start ani do małego ZUS nie mają:

● przedsiębiorcy, którzy w ciągu ostatnich pięciu lat byli zarejestrowani w CEIDG (po upływie co najmniej 60 miesięcy można ponownie skorzystać z preferencji),

● osoby, które w ramach działalności świadczą pracę na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego w bieżącym lub w poprzednim roku wykonywały czynności wchodzące w zakres prowadzonej działalności gospodarczej,

● wspólnicy spółek jawnych, partnerskich i komandytowych,

● wspólnicy jednoosobowych spółek z o.o.,

● osoby zobowiązane do opłacania składek, nieposiadające zarejestrowanej działalności (np. osoba prowadząca szkołę niepubliczną, twórca, artysta).

Działalność sezonowa trwa z reguły kilka miesięcy, jeśli ktoś po tym okresie zawiesi działalność gospodarczą, to w tym czasie i tak biegnie mu dwuletni okres małego ZUS.

IV. Potyczki z fiskusem

Znajomość ogólnych zasad opodatkowania nie uchroni sezonowego przedsiębiorcy przed problemami z urzędem skarbowym. Wskazujemy, gdzie najłatwiej o błąd lub prawdopodobieństwo sporu z fiskusem

Wiele rodzajów działalności wykonywanej w sezonie może być objętych kartą podatkową. Przykładem usługi fryzjerskie (modne w wakacje zaplatanie warkoczyków), kosmetyczne, manicure, pedicure, a także usługi rozrywkowe, takie jak karuzele, huśtawki, strzelnice, gabinety luster, hipodromy z kucykami, pałace strachu i labirynty - słowem wszystko to, co kojarzy nam się z wakacyjnym wesołym miasteczkiem. Kartą podatkową może być objęta również sprzedaż śniadań, obiadów i kolacji, lodów z automatów, owoców, warzyw, napojów, a nawet wyrobów tytoniowych.

Kwotę podatku ustala naczelnik urzędu skarbowego, a jej wysokość zależy z reguły od liczby mieszkańców miejscowości. Stawki karty są w załączniku nr 3 do ustawy o ryczałcie.

Karta podatkowa ma, oprócz stosunkowo niskich stawek, także tę zaletę, że nie wymaga prowadzenia żadnych ksiąg i ewidencji. Podatnicy muszą natomiast wydawać na żądanie klienta rachunki i - jeśli nie są zwolnieni z VAT - faktury.

Najważniejsze przy karcie podatkowe jest to, aby:

● nie spóźnić się ze złożeniem wniosku o jej zastosowanie do naczelnika urzędu skarbowego (zasadniczo składa się go do 20 stycznia, ale jeśli podatnik rozpoczyna działalność w trakcie roku, to składa wniosek przed rozpoczęciem działalności);

● nie zatrudniać więcej osób niż pozwalają na to przepisy o karcie podatkowej,

● w ciągu 7 dni zawiadamiać urząd skarbowy o wszelkich zmianach, jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego podanego we wniosku o zastosowanie karty podatkowej (art. 36 ust. 7 i art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy o ryczałcie).

W praktyce ten ostatni warunek dotyczy najczęściej zatrudnienia innych osób. Nawet jeśli ich liczba nie przekroczy dopuszczalnego limitu, podatnik straci prawo do karty, gdy nie powiadomi na czas urzędu skarbowego o zaangażowaniu dodatkowej osoby (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 772/16, II FSK 773/16, II FSK 774/16).

VAT od fast foodów i od zestawów

Kto przymierza się do sprzedaży hot dogów, hamburgerów lub frytek, musi pamiętać, że fiskus szczególną uwagę przywiązuje do tego, czy oferowane produkty są w pełni przyrządzone i serwowane jako posiłek gotowy do bezpośredniego spożycia, czy też nie są przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji (np. zamrożone lub pakowane próżniowo i etykietowane z przeznaczeniem na sprzedaż).

Zasada jest taka: posiłki, które są przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji, nie mogą być objęte 5-proc. VAT (zgodnie z poz. 28 załącznika nr 10 do ustawy o VAT). Co do zasady są z 8-proc. podatkiem, co potwierdziła interpretacja ogólna ministra finansów z 24 czerwca 2016 r. (nr PT1.050.3.2016.156).

Nie ma znaczenia, czy posiłki są oferowane osobno, czy w zestawach (np. kanapka mięsna, frytki razem z napojem, tortilla z napojem). Bez znaczenia jest też, czy kupujący mogą usiąść na krześle przy stoliku, korzystać z naczyń, sztućców, toalety, czy biorą jedzenie na wynos. Zasadniczo bowiem usługi związane z wyżywieniem są ze stawką 8 proc. VAT.

Kiedy więc przysługuje stawka 5 proc. VAT? Gdy posiłki i dania są faktycznie gotowe, a więc - jak wyjaśnił minister we wspomnianej interpretacji - mieszczą się w grupowaniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług 10.85.

Sprzedając żywieniowe zestawy, nie należy sztucznie zaniżać ceny towaru objętego stawką 23 proc., a podwyższać ceny tego, który jest z 8-proc. VAT. Fiskus jest szczególnie wyczulony na takie manipulacje. Ostrzegł o tym w komunikacie z 3 października 2017 r. (www.mf.gov.pl), nazywając wprost takie działanie podatkową optymalizacją. [przykład 5]

PRZYKŁAD 5

Ryzykowna optymalizacja

Właściciel punktu gastronomicznego oferuje zestawy składające się z: kanapki (8 proc. VAT), frytek (8 proc. VAT) i napoju gazowanego (23 proc. VAT).

Poza zestawem produkty te kosztują: kanapka 7 zł, frytki 5 zł, napój gazowany 6 zł. W sumie 18 zł (wszystkie podane ceny są brutto).

Cena zestawu jest o 3 zł niższa, ale sprzedający nie obniżył ceny proporcjonalnie, o tyle samo procent w odniesieniu do każdego produktu. Przeciwnie, cenę kanapki w zestawie podniósł o 1 zł (z 7 zł do 8 zł), a frytek prawie o 2 zł (z 5 zł do 6,99 zł). Skąd więc promocyjny rabat? To skutek obniżenia ceny napoju gazowanego z 6 zł do 1 grosza.

Takie nieproporcjonalne obniżenie podstawy opodatkowania naraża podatnika na ryzyko sporu z organem podatkowym - przestrzega MF.

Z dodatkiem mleka

Kawa z mlekiem to ciągle kawa. Podając ją turystom, należy więc doliczać 23 proc. VAT, niezależnie od tego, czy klient życzy sobie dolania mleka (które jest z 5-proc. VAT), czy woli małą czarną.

Każdy napój z wywarem kawy lub herbaty powinien być opodatkowany tak jak kawa czy herbata, ponieważ nie kupuje się np. kawy latte dla mleka, ale dla tego specyficznego rodzaju kawy, podanego w odpowiednich proporcjach - orzekł 3 lipca 2015 r. NSA (sygn. akt I FSK 854/14).

Z własnych upraw

Osoby sprzedające bezpośrednio konsumentom produkty przetworzone z własnej uprawy, hodowli lub chowu (np. wędliny, sery, masło), a także produkty złożone (np. gołąbki, naleśniki, ciasta) w ogóle nie muszą płacić podatku dochodowego do kwoty 20 tys. zł przychodów rocznie (art. 21 ust. 1 pkt 71a ustawy o PIT). Natomiast po jej przekroczeniu mogą wybrać 2-proc. ryczałt ewidencjonowany (art. 12 ust. 1 pkt 6 ustawy o ryczałcie). Co istotne, z ryczałtu mogą korzystać także osoby prowadzące równolegle działalność gospodarczą (wcześniejszy zakaz w tym zakresie został ponad rok temu uchylony).

Zasadniczo produkcja objęta 2-proc. ryczałtem powinna pochodzić z własnych upraw, chowu i hodowli, ale jest też możliwość nabywania produktów spoza gospodarstwa. Nie mogą one jednak stanowić więcej niż 50 proc. produktu finalnego. Sprzedawać można bezpośrednio z miejsca, gdzie produkty zostały wytworzone, a także na targowiskach, podczas wystaw, festynów, targów, kiermaszy.

Oświadczenia o wyborze opodatkowania ryczałtem nadwyżki ponad 20 tys. zł trzeba złożyć nie później niż do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym rolnik uzyskał przychody ze sprzedaży przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych (albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód będzie dopiero w grudniu).

Warunkiem korzystania z ryczałtu jest prowadzenie dziennej ewidencji sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych.

Nie trzeba natomiast wystawiać rachunków. Wynika to z art. 87 par. 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.). Obowiązek istnieje, gdy sprzedaż jest dokonywana w odrębnych, stałych miejscach sprzedaży poza obrębem uprawy, hodowli lub chowu, ale z wyjątkiem targowisk.

Rejsy z rybką

Modne ostatnio rejsy dla wędkarzy i nurków są z 8-proc. VAT, a nie 23-proc., nawet jeśli są połączone z posiłkami, noclegiem i innymi świadczeniami typowymi dla rejsu. Jest to bowiem forma rekreacji, o której mowa w poz. 186 załącznika nr 3 do ustawy o VAT. Potwierdził to minister rozwoju i finansów w interpretacji ogólnej z 13 stycznia 2017 r. (nr PT1.8101.13. 2016.KSB.680). Zastrzegł jednak, że dotyczy to wyłącznie tych świadczeń, które są zapewnione w cenie usługi i normalnie (typowo) wchodzą w zakres tego rodzaju usług. Wszystkie pozostałe są z 23-proc. VAT.

Nie tylko wstęp

Przy wszelkich usługach związanych z rekreacją mylące może być zawężenie stosowania stawki 8 proc. do usług "wyłącznie w zakresie wstępu". Od dłuższego czasu jednak NSA nie ma wątpliwości, że sformułowanie "usługi związane z rekreacją - wyłącznie w zakresie wstępu" odnosi się nie tylko do wstępu (np. na siłownię, basen, do klubu fitness), lecz także do korzystania z udostępnianych tam urządzeń oraz przyrządów (np. wyroki NSA z 23 października 2015 r., sygn. akt I FSK 1010/14, z 14 maja 2015 r., sygn. akt I FSK 800/14, z 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1864/13).

Dotyczy to również wstępu do wesołych miasteczek, parków rozrywki, parków linowych i korzystania z udostępnianych tam atrakcji (wyrok NSA z 7 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 504/13).

Natomiast pozostałe usługi (np. restauracyjne, instruktorskie) są z 23-proc. VAT.

V. Wynajem pod znakiem zapytania

Przy wynajmowaniu wakacyjnych apartamentów i pokoi największy problem nie jest z VAT. Kłopotów przysparza podatek dochodowy

Przepisy podatkowe nie określają jednoznacznie, kiedy najem jest jeszcze prywatny, a kiedy jest już działalnością gospodarczą. A od tego zależy nie tylko stawka podatku, lecz przede wszystkim możliwość wyboru formy opodatkowania (patrz schemat).

Niepewność dotycząca opodatkowania jest duża, bo i okoliczności najmu są bardzo zróżnicowane - ktoś wynajmuje dwa apartamenty nad morzem, a ktoś inny kilkanaście w górach. Kto inny jeszcze udostępnia jedynie pokój wczasowiczom. Nie wszystkie z tych osób zapłacą jednakowy podatek.

Jeżeli najem zachowuje prywatny charakter (nie jest działalnością gospodarczą), to wynajmujący ma prawo wybrać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych ze stawką 8,5 proc. VAT, a gdy roczne przychody przekroczą 100 tys. zł, nadwyżka ponad tę kwotę jest objęta 12,5-proc. podatkiem (art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a w zw. z art. 2 ust. 1a ustawy o ryczałcie).

Stały, zorganizowany najem krótkoterminowy jest już traktowany najczęściej jako działalność gospodarcza. W takiej sytuacji również można wybrać ryczałt, ale według stawki 17 proc. (art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o ryczałcie). Tak wysokie opodatkowanie sprawia, że lepiej jest przejść na ogólne zasady, czyli płacić PIT według skali podatkowej (18 proc. i 32 proc.). Jeśli najem jest działalnością gospodarczą, to do wyboru pozostaje także podatek liniowy ze stawką 19 proc. Ogólne zasady opodatkowania oraz liniowa stawka są opłacalne wtedy, gdy wynajmujący chce odliczać koszty, np. związane z amortyzacją.

Schemat. Najem na dwa sposoby

Prawo wyboru:

(bez możliwości odliczenia kosztów):

stawka 8,5 proc - do 100 tys. zł przychodu rocznie

lub

stawka 12,5 proc. - powyżej 100 tys. zł (od nadwyżki)

18 proc. i 32 proc. (z prawem do odliczenia kosztów)

według stawek 8,5 proc. i 12,5 proc.

Prawo wyboru:

(bez możliwości odliczenia kosztów) - od usług związanych z zakwaterowaniem (PKWiU dział 55)

lub

18 proc. i 32 proc. (z prawem do odliczenia kosztów, w tym amortyzacji według stawki)

lub

19 proc.

ⒸⓅ

Zasadnicze pytanie jest jednak takie, kiedy najem ma jeszcze charakter prywatny, a kiedy jest już działalnością gospodarczą. Próżno szukać prostej odpowiedzi w przepisach podatkowych, bo w ich świetle nawet osoba zarabiająca na wynajmie ponad 100 tys. zł rocznie ma prawo do ryczałtu ewidencjonowanego (tyle że od nadwyżki ponad 100 tys. zł płaci 12,5-proc. podatek). W praktyce bardziej liczy się to, jaka jest skala wynajmu i częstotliwość. I choć w orzecznictwie często można spotkać się z zastrzeżeniem, że liczba wynajmowanych pokoi i mieszkań nie ma znaczenia, to jednak gdy jest ich kilka lub kilkanaście (nie mówiąc o kilkudziesięciu), szanse na wygraną z fiskusem są bliskie zeru.

Dlatego, by zrozumieć, kiedy najem jest prywatny, a kiedy w ramach działalności gospodarczej, najlepiej kierować się wnioskami płynącymi z orzecznictwa. Poniżej kilka przykładów.

● Kto wynajmie wiele mieszkań, ten zasadniczo nie ma co liczyć na ryczałt (wyroki NSA: z 8 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 887/16, z 2 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 268/15), do wyjątków należą wyroki, które to dopuszczają (wyrok NSA z 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 845/15).

● Najem na krótkie terminy nie uprawnia do 8,5-proc. ryczałtu, może być natomiast ze stawką 17-proc. (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 299/16, WSA w Warszawie z 23 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3182/15, oba prawomocne).

● Najem na krótkie terminy tylko jednego mieszkania może być ze stawką 8,5 proc. (wyrok WSA w Gdańsku z 7 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 430/17, prawomocny).

● Jeśli właściciel mieszkania wynajmie je za pośrednictwem profesjonalnego operatora, to zachowa prawo do 8,5-proc. ryczałtu, nawet jeśli jest to najem na krótkie terminy (wyroki WSA w Warszawie z 24 maja br., sygn. akt III SA/Wa 2343/17 oraz z 24 października 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3048/16, pierwszy nieprawomocny, drugi prawomocny).

● Najem długoterminowy może być opodatkowany 8,5-proc. ryczałtem.

Problem może powstać, gdy osoba wynajmująca mieszkania w ramach najmu prywatnego uruchomi inną sezonową działalność gospodarczą. Jedno nie powinno wykluczać drugiego i najem nadal powinien być objęty 8,5-proc. ryczałtem (ewentualnie stawką 12,5 proc. od nadwyżki ponad 100 tys. zł przychodów). W praktyce jednak organy podatkowe często uważają, że jeśli ktoś powadzi firmę, to w taki sam sposób powinien rozliczać się z najmu.

Korzystniej do 12 pokoi

Problemu z rozróżnieniem, kiedy najem jest prywatny, a kiedy w ramach działalności gospodarczej, nie ma przy udostępnianiu do 12 pokoi (także w domkach turystycznych). Taka skala wynajmu pozwala na opłacanie podatku w formie karty podatkowej (poz. 4 w części XII tabeli miesięcznych stawek karty podatkowej, będącej załącznikiem nr 3 do ustawy o ryczałcie).

Co więcej, prawa do karty nie pozbawia wydawanie posiłków, jeśli tylko zachowany jest warunek dotyczący łącznej liczby pokoi (nie więcej niż 12).

Można też korzystać z zewnętrznych usług sprzątania (pokoi i domków) oraz prania pościeli (interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 8 lipca 2016 r., nr ITPB1/4511-331/16-6/DP).

Fiskus odmawia natomiast prawa do karty podatkowej, gdy właściciel nieruchomości korzysta z usług profesjonalnej firmy pośredniczącej w wynajmie (interpretacja dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 marca 2017 r., nr 2461-IBPB-1-1.23.2017.1.WRz).

Kiedy zwolnienie, kiedy 8 proc.

Są dwie możliwości korzystania przy wynajmie ze zwolnienia z VAT:

● gdy nieruchomości o charakterze mieszkalnym są wynajmowane wyłącznie na cele mieszkaniowe (art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT) - bez względu na wysokość obrotu z tego tytułu;

● gdy nieruchomości mieszkalne są wynajmowane na cele inne niż mieszkaniowe (np. krótkoterminowe zakwaterowanie) lub są to nieruchomości niemieszkalne (np. miejsca parkingowe) - do 200 tys. zł rocznie,

Zwolnienie z VAT przysługuje także wtedy, gdy wynajmujący zawiera umowę z pośrednikiem. Ważne, żeby z umowy jednoznacznie wynikało, iż lokale będą wynajmowane tylko na cele mieszkaniowe (interpretacja dyrektora IS w Katowicach z 2 grudnia 2016 r., nr 2461-IBPP2.4512.713.2016.2.WN).

Gdy jednak apartament jest wynajmowany na krótkie terminy, jest to już uznawane za usługę związaną z zakwaterowaniem, dla której właściwa jest stawka 8 proc. VAT (interpretacje: dyrektora KIS z 18 maja 2018 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.170.2018.1.NF, dyrektora IS w Bydgoszczy z 23 lutego 2017 r. nr 0461-ITPPl.4512.997.2016.1.DM).

VI. Amortyzacja w sezonie

Przedsiębiorca, który prowadzi działalność gospodarczą sezonowo, nie może amortyzować firmowego majątku przez cały rok. Może dokonywać odpisów i zaliczać je do kosztów podatkowych tylko w okresie wykorzystywania budynku, maszyny lub urządzenia

W tym przypadku wysokość odpisu miesięcznego ustala się przez:

1) podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez liczbę miesięcy w sezonie albo

2) podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez 12 miesięcy w roku.

Podatnik sam decyduje, którą z tych metod (wymienionych w art. 22h ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT) wybrać. Pierwsza pozwala ustalić wyższy odpis, a tym samym więcej odliczyć od przychodu. Druga jest bardziej opłacalna, gdy przychód jest i tak nieduży, a odjęcie wysokiego odpisu powodowałoby powstanie straty podatkowej (i w przyszłości byłyby trudności z jej odliczeniem). [przykład 6]

PRZYKŁAD 6

Amortyzacja maszyny

Podatnik użytkuje maszynę do lodów tylko w sezonie letnim, od maja do września, czyli przez pięć miesięcy.

Stawka amortyzacyjna dla tej maszyny wynosi 14 proc., a wartość początkowa 100 000 zł.

Miesięczny odpis amortyzacyjny wynosi zatem:

2800 zł

14 000 zł x 14 proc. = 14 000 zł

14 000 zł : 5 = 2800 zł

1166,66 zł

100 000 zł x 14 proc. = 14 000 zł

14 000 zł : 12 = 1166,66 zł

Niezależnie od tego, którą metodę podatnik wybierze, zaliczy odpis amortyzacyjny do kosztów tylko przez pięć miesięcy w roku, czyli przez okres używania maszyny. W zależności od wybranej metody łączna kwota odpisów amortyzacyjnych w sezonie wyniesie:

1) 2800 zł x 5 = 14 000 zł

2) 1166,66 x 5 = 5833,33 zł

Amortyzować można rozmaite środki trwałe, w tym nieruchomości, maszyny, urządzenia, samochody. Zakup do 10 tys. zł można jednorazowo odliczać od przychodu i dotyczy to wszystkich podatników, również prowadzących działalność sezonowo.

Sporym uproszczeniem, a zarazem odciążeniem finansowym, jest możliwość jednorazowej amortyzacji do 100 tys. zł fabrycznie nowych środków trwałych. Preferencja przysługuje wszystkim podatnikom, nie dotyczy jednak środków transportu ani budynków i lokali, a tylko składników majątku zaliczanych do grup 3-6 oraz 8 Klasyfikacji Środków Trwałych (art. 22k ust. 14 ustawy o PIT).

Kto chciałby preferencyjnie zamortyzować samochód dostawczy (lub inny nieosobowy) bądź używany środek trwały, powinien wybrać inną możliwość - na podstawie art. 22k ust. 7 ustawy o PIT. Polega ona na odliczeniu rocznie równowartości do 50 000 euro odpisów amortyzacyjnych (w 2018 r. jest to 216 tys. zł). Jest jednak przewidziana tylko dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą oraz małych podatników (u których wartość sprzedaży brutto w 2017 r. nie przekroczyła 5 176 000 zł.

Z amortyzacji mogą korzystać tylko ci, którzy rozliczają się z najmu na ogólnych zasadach bądź - jako przedsiębiorcy - według liniowej stawki 19 proc.

Zacząć należy od ustalenia wartości początkowej. To na tej podstawie są wyliczane odpisy amortyzacyjne. Przepisy pozwalają na uproszczoną metodę ustalania wartości początkowej nieruchomości. W tym celu należy przemnożyć liczbę metrów kwadratowych wynajmowanej powierzchni użytkowej budynku lub lokalu przez 988 zł (art. 22g ust. 10 ustawy o PIT). Wskaźnik ten - jak na obecne ceny nieruchomości - jest bardzo niski, dlatego bardziej może się opłacać ustalenie wartości początkowej na podstawie faktycznej ceny zakupu (zwłaszcza gdy lokum jest nowe).

Odpisy amortyzacyjne wylicza się poprzez pomnożenie wartości początkowej nieruchomości przez stawkę wskazaną w załączniku nr 1 do ustawy o PIT. Dla budynków i lokali mieszkalnych wynosi ona 1,5 proc. Jeśli jednak dom lub mieszkanie były wcześniej używane, a dopiero teraz miałyby być po raz pierwszy amortyzowane, można samemu (indywidualnie) ustalić stawkę amortyzacji. Nie może ona tylko przekraczać 10 proc., bo amortyzacja nie może trwać krócej niż 10 lat (art. 22j ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT). Warunek jest jednak taki, aby przed nabyciem nieruchomość była wykorzystywana (przez poprzednich właścicieli) przez co najmniej 60 miesięcy lub żeby podatnik poniósł wydatki na jej ulepszenie stanowiące co najmniej 30 proc. jej wartości początkowej (art. 22j ust. 3 ustawy o PIT. [przykład 7]

PRZYKŁAD 7

Możliwa amortyzacja

Podatnik kupił na rynku wtórnym apartament i zaczął go wynajmować turystom. Poprzedni właściciele mieszkali tam siedem lat. Podatnik wybrał opodatkowanie według skali podatkowej, bo chciałby odliczać (od przychodu) odpisy amortyzacyjne. Jako wartość początkową przyjął cenę z aktu notarialnego. Czy może indywidualnie ustalić stawkę amortyzacyjną w wysokości 10 proc.?

Tak, ponieważ przez zakupem mieszkanie było wykorzystywane przez poprzednich właścicieli przez co najmniej 60 miesięcy.

Warto jednak dobrze przemyśleć, czy wysoki odpis amortyzacyjny faktycznie się opłaca. Jeśli bowiem cena zakupu była wysoka, a wynajmu jest stosunkowo nieduża, to po odliczeniu dużego odpisu amortyzacyjnego podatnik wykazywałby podatkową stratę. Mógłby ją wprawdzie odliczać od dochodu przez kolejne pięć lat (zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o PIT), ale bardziej może się opłacać ustalenie stawki amortyzacyjnej na niższym poziomie, co pozwoli wydłużyć okres amortyzacji.

Można również odliczać odpisy na inne nieruchomości, nie tylko mieszkalne, o ile są związane z działalnością gospodarczą (np. lokale użytkowe, kioski, domki kempingowe itp.), a nawet nakłady poniesione na cudze nieruchomości (są to tzw. inwestycje w obcych środkach trwałych - więcej na ten temat w art. 22j ust. 4 ustawy o PIT).

VII. Zawieszenie działalności

Są rodzaje aktywności, które przynoszą dochód jedynie w niektórych miesiącach. Na koniec sezonu przedsiębiorca może zdecydować, czy wyrejestrować firmę z CEIDG definitywnie, czy jedynie zawiesić na jakiś czas

Dla firm sezonowych bardziej korzystna wydaje się ta druga opcja, czyli zawieszenie, tym bardziej że zawieszać i odwieszać działalność można nieograniczoną ilość razy. Z kolei zamknięcie firmy ma charakter definitywny i oznacza dodatkowe obowiązki związane przede wszystkim z finalnym rozliczeniem podatków. Odwieszenie firmy to również mniej formalności niż ponowna rejestracja - wystarczy złożyć stosowny wniosek do CEIDG.

Zawieszenie działalności w CEIDG nie jest skomplikowane. Odbywa się na zasadzie jednego okienka (tak jak przy rejestracji firmy). Dzięki temu nie trzeba wypełniać i składać dodatkowych formularzy w innych urzędach (np. GUS, ZUS, urząd skarbowy). Trzeba jednak pamiętać, że zawiesić działalność gospodarczą może jedynie przedsiębiorca, który nie zatrudnia pracowników. Ten zakaz od kwietnia br. nie dotyczy jednak firmy w której pracownicy przebywają na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego lub urlopie wychowawczym lub urlopie rodzicielskim, o ile nie łączą oni korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu.

Teraz zawiesić firmę można nawet bezterminowo. W art. 23 ust. 1 p.p. przyjęto, że przedsiębiorca wpisany do CEIDG może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy jednak niż 30 dni. Przerwa w wykonywaniu działalności gospodarczej rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu firmy (nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku) i będzie trwała do dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej (art. 24 ust. 2 p.p.).

@RY1@i02/2018/107/i02.2018.107.050000100.803.jpg@RY2@

Katarzyna Jędrzejewska

katarzyna.jedrzejewska@infor.pl

@RY1@i02/2018/107/i02.2018.107.050000100.804.jpg@RY2@

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl