Rafał Woś

W kwietniu 2013 r. doszło do tragicznego wypadku w fabryce odzieżowej Rana Plaza w Bangladeszu. Pod gruzami budynku zginęło ponad tysiąc osób szyjących ubrania dla największych zachodnich marek. Kolejnych 2,5 tys. odniosło rany. Po tamtych wydarzeniach przez zachodni świat przetoczyła się fala oburzenia i zapewnień, że tak dalej być nie może. Obiecywano, że międzynarodowa presja doprowadzi do poprawy warunków zatrudnienia w „największej szwalni świata” – jak się czasem nazywa ten zamieszkały przez 160 mln ludzi kraj w Azji Południowej. Czy coś się zmieniło na lepsze? Najnowszy raport Banku Światowego każe wątpić.

W czasach pandemii i zaraz po niej inwestycje w ochronę psychicznego zdrowia obywateli powinny być priorytetem sprawnych i mądrych rządów. Poprzednie epidemie to nie tylko tragedie związane ze śmiercią czy chorobą, to także fale depresji i samobójstw. W swojej nowej pracy przypomina o nich Eudora Ribeiro z Uniwersytetu NOVA w Lizbonie.

Nową pracę na temat skutków krachu 2008 r. dla sektora bankowego da się czytać jako uniwersalne memento. A brzmi ono tak: nie licz, że skutki błędnej polityki gospodarczej da się łatwo zamieść pod dywan.

Chciałbym się państwu przyznać do herezji: od dawna uważałem tezę klasyka europejskiej socjologii Maksa Webera o szczególnej roli etyki protestanckiej w rozwoju gospodarczym kapitalistycznego świata za naciąganą. Teraz pojawiły się na to nowe dowody.

Ekonomista z Uniwersytetu Harvarda i Banku Anglii Paul Schmelzing twierdzi, że udało mu się uchwycić (i opisać też) historyczny trend rządzący wysokością stóp procentowych. Jego praca opublikowana na początku 2020 r. jest jedną z tych, które można by podzielić na kilka mniejszych – a każda z nich byłaby gęsta od szczegółów.

Jedno pandemia zmieniła na pewno: utylizacja długu publicznego przez bank centralny przestała być tematem tabu.

Jeden ze scenariuszy rozwoju wygląda tak: pandemia bardzo przyspieszy automatyzację gospodarki. Ta zaś powiększy nierówności dochodowe oraz majątkowe w krajach rozwiniętych.

W czasie pandemii Szwecja zareagowała inaczej niż reszta państw – ograniczeń nałożonych na życie społeczne oraz gospodarcze było niewiele. Przypadek? Ależ skąd. Ciekawe wyjaśnienie fenomenu zaprezentował ekonomista Uniwersytetu w Lund Lars Jonung. Twierdzi, że Szwedzi nie mogli postąpić inaczej – bo taką odpowiedź na koronawirusa podyktowały im reguły własnego systemu politycznego.