Aleksandra Gliszczyńska-Grabias

Wyrok ETPC w sprawie Women’s Initiatives Supporting Group i inni przeciwko Gruzji (skargi nr 73204/13 i 74959/13) dotyczy fizycznych i werbalnych ataków na osoby związane z ruchem ochrony praw społeczności LGBTQ+. Wydarzanie takie w Gruzji stają się problemem systemowym.

W wielu państwach o tendencjach autorytarnych, w których występuje jednocześnie swoisty mariaż władzy państwowej i przedstawicieli dominującego Kościoła, jednym z przejawów ograniczania praw i wolności jest zwalczanie alternatywnych ruchów oraz organizacji religijnych.

ETPC wielokrotnie już zajmował się kwestią legalności i zgodności z konwencją delegalizacji i rozwiązywania na mocy decyzji władz różnego rodzaju stowarzyszeń, fundacji czy partii politycznych.

Kwestia wieku coraz częściej podnoszona jest jako przyczyna dyskryminacyjnych zachowań czy przepisów prawa. Również ETPC badał już skargi, w których pojawiał się zarzut takiej dyskryminacji, m.in. w kontekście ograniczeń wieku w przypadku rodziców adopcyjnych (skarga Schwizgebel p. Szwajcarii), wybranej przez lekarzy metody leczenia (Carvalho Pinto de Sousa Morais p. Portugalii) czy skazania w procesie karnym osób nieletnich (T. p. Zjednoczonemu Królestwu). Jest to dowód nie tylko na zmiany w obszarze prawa antydyskryminacyjnego, lecz również na ewolucję w społecznym postrzeganiu przesłanek, ze względu na które jednostki i grupy są dziś najczęściej dyskryminowane.

Europejski Trybunał Praw Człowieka w swoim bogatym już orzecznictwie wzmocnioną ochroną otacza tych, którzy decydują się na publiczną krytykę przedstawicieli władz różnych szczebli. Jednocześnie ETPC podkreśla rozróżnienie między stwierdzeniami co do faktów a formułowanymi opiniami. Konwencja nie chroni zaś rozpowszechnianych w przestrzeni publicznej nieprawdziwych informacji. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie Staniszewski p. Polsce (skarga nr 20422/15), którą ETPC rozstrzygnął 14 października 2021 r.