Jak bezpiecznie przekazać majątek w rodzinie [ZAPYTAJ NOTARIUSZA]
Kiedy warto pomyśleć o przepisaniu dorobku życia na dzieci lub małżonka? Czy rozdzielność majątkowa chroni przed wierzycielami i jak uniknąć pułapki „budowy domu na gruncie żony”? Na te pytania odpowiada Robert Dor, notariusz i członek Izby Notarialnej w Warszawie.
Decyzja o przekazaniu majątku członkom rodziny zapada zazwyczaj w przełomowych momentach życia, czyli gdy dzieci dorastają i się usamodzielniają lub gdy małżonkowie chcą zabezpieczyć się przed ryzykiem biznesowym. Jak wskazuje Robert Dor, inspiracją do wizyty u notariusza są często zmiany w strukturze finansowej rodziny, a kluczem do sukcesu jest zrozumienie, że prawo daje nam szeroki wachlarz możliwości – od darowizny, przez testament, aż po różne formy małżeńskich umów majątkowych.
Intercyza nie tylko na rozwód
Jednym z najczęściej poruszanych tematów jest ochrona majątku przed długami. Rober Dor wyjaśnia, że choć przesunięcia majątkowe mogą być formą zabezpieczenia, nie zawsze są skuteczne wstecz. Jeśli małżonkowie wspólnie zaciągnęli kredyt, późniejsza rozdzielność nie uchroni ich przed skutkami.
Inaczej wygląda sytuacja planowania przyszłości, zwłaszcza w biznesie. Ekspert zauważa, że świadomość prawna Polaków rośnie. Coraz więcej osób rozumie, że prowadząc firmę, warto oddzielić finanse domowe od firmowych.
Co ciekawe, intercyza bywa też narzędziem przyspieszającym rozstanie. Małżonkowie decydujący się na rozwód często wprowadzają rozdzielność u notariusza jeszcze przed sprawą sądową, co otwiera im drogę do szybkiego, umownego podziału majątku bez wieloletnich batalii sądowych.
Ryzyko związane z nieruchomościami
W rozmowie Robert Dor poruszył kwestię najczęstszych błędów przy inwestowaniu we wspólny dom. Notariusz przestrzega przed zasadą prawa rzymskiego, która wciąż obowiązuje, czyli to, co jest na gruncie, przypada właścicielowi gruntu.
– Wyobraźmy sobie sytuację, że młoda małżonka dostała w darowiźnie od swoich rodziców działkę gruntu. Małżonkowie mają ustrój wspólności ustawowej i dokonują nakładów na tę działkę w postaci wybudowania budynku jednorodzinnego. W świetle prawa dom staje się własnością żony (jako właścicielki gruntu), a mąż posiada jedynie roszczenie o zwrot nakładów. Aby tego uniknąć, warto uregulować kwestie własności gruntu jeszcze przed wbiciem pierwszej łopaty – radzi Robert Dor.
Darowizna z bezpiecznikiem
Jak tłumaczy Robert Dor, przekazanie mieszkania wnukowi czy dziecku to częsta praktyka, wspierana przez przepisy podatkowe – w najbliższej rodzinie (tzw. grupa zerowa) darowizny są zwolnione z podatku. Notariusz zwraca jednak uwagę, by darczyńcy, zwłaszcza seniorzy, pamiętali o swoim bezpieczeństwie.
Rozwiązaniem jest ustanowienie służebności osobistej mieszkania. Dzięki temu senior, mimo że formalnie wyzbywa się własności, ma zagwarantowane prawo do dożywotniego zamieszkiwania w lokalu. A co w przypadku, gdy obdarowany okaże się niegodny zaufania? Prawo przewiduje możliwość odwołania darowizny w przypadku tzw. rażącej niewdzięczności.
– Jeśli obdarowany nie zechce dobrowolnie oddać własności u notariusza, sprawa finał znajdzie w sądzie – dodaje.
PO
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu