Czy zamieszkamy kiedyś na Księżycu? [EUREKA-odkrycie tygodnia]Chińczycy stawiają kolonizację niewidocznej z Ziemi strony Księżyca. Amerykanie i Europejczycy na jego południowy biegun. W czasopiśmie „Research” chińscy naukowcy ujawnili, że regolit – księżycowa skała - w zależności od pochodzenia może mieć różne właściwości. Badania tej skały planują też polscy naukowcy o czym w „Eurece-odkryciu tygodnia” opowiadał Filip Wylęgała z Wydziału Technologii Kosmicznych AGH w Krakowie.Anna Piotrowska•17 marca 2026
Czy kosmiczne śmieci są niebezpieczne? [EUREKA- odkrycie tygodnia]Spalające się w górnych warstwach atmosfery kosmiczne śmieci mogą być źródłem szkodliwych związków chemicznych. Czy są one niebezpieczne w „Eurece-odkryciu tygodnia” opowiada prof. Krzysztof Markowicz z Zakładu Fizyki i Atmosfery na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.Anna Piotrowska•10 marca 2026
Skąd wziął się człowiek? [EUREKA- odkrycie tygodnia]Najstarsze szczątki Homo erectusa w zachodniej Azji – w Chinach - odkrył międzynarodowy zespół pod kierunkiem Guanjun Shena z Uniwersytetu Nankińskiego oraz Uniwersytetu Shantou. Liczą ponad 1,7 mln lat. Zrekonstruowane wizerunki tych istot dowodzą, że nasi przodkowie z pewnością nie byli małpoludami, a inne znaleziska – że dysponowali „ludzką” inteligencją.Anna Piotrowska•03 marca 2026
Czy chcemy zostać cyborgami? [EUREKA- odkrycie tygodnia]Aż 60 proc. badanych Polaków akceptuje różnego typu „ulepszenia”, które mogłyby wydłużyć im życie lub przywrócić zdrowie - wynika z raportu Centrum HumanTech Uniwersytetu SWPS. - Do pewnego stopnia niemal wszyscy jesteśmy już cyborgami, bo mamy jakieś modyfikacje ciała – mówi dr Konrad Maj, autor publikacji. W świetle najnowszych badań jesteśmy jednak gotowi na znacznie więcej.Anna Piotrowska•23 lutego 2026
Czy bakterie jelitowe sterują nami z tylnego fotela? [EUREKA - odkrycie tygodnia]Bakterie, które mamy w jelitach, sterują naszym zdrowiem na różne sposoby. Zespół prof. Tomasza Wypycha, kierownika Pracowni Badań Mikrobiomu w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN odkrył, że opiekują się nami w szczególny sposób wysyłając „sekretne liściki” do płuc. Publikacja na ten temat ukazała się niedawno w „Signal Transduction and Targeted Therapy”, prestiżowym czasopiśmie naukowym z grupy „Nature".Anna Piotrowska•17 lutego 2026
Planety swobodne. Dlaczego samotnie przemierzają kosmos? [EUREKA - odkrycie tygodnia]Odkrycie nowej klasy planet pozasłonecznych – planet swobodnych - ogłosili niedawno na łamach prestiżowego „Science” polscy naukowcy z Obserwatorium Astronomicznego UW. O tych niezwykłych obiektach, samotnie przemierzających kosmos w „Eurece – odkryciu tygodnia” opowiada dr hab. Radosław Poleski, prof. UW.Anna Piotrowska•10 lutego 2026
Czy mini-mózgi mają świadomość? [Eureka - odkrycie tygodnia]Mini-mózgi, czyli organoidy lub asembloidy, to sztuczne biologiczne konstrukcje wykorzystujące ludzkie tkanki. W tygodniku „Science” ukazała się praca na temat etycznych kwestii wykorzystania tego typu mini-organów w badaniach. Czy mini-mózgi mają świadomość w „Eurece – odkryciu tygodnia” odpowiada prof. Jacek Jaworski z Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej, prezes Polskiego Towarzystwa Badań Układu Nerwowego.Anna Piotrowska•03 lutego 2026
Czy kiszone buraki zabiły żołnierzy Napoleona? [EUREKA - odkrycie tygodnia]Możliwe, że miały w tym swój udział. Przede wszystkim jednak francuską armię wracającą z Moskwy pokonały choroby wywołane przez mikroby - Salmonella enterica i Borrelia recurrentis – przekonują na łamach „Current Biology” naukowcy pod wodzą dr Nicolasa Rascovana z Instytutu Pasteura w Paryżu. O tym, co naprawdę mogło się wydarzyć zimą 1812 r. w podkaście „Eureka - odkrycie tygodnia” opowiada dr Maria Joanna Turos, doktor nauk medycznych, etyk i filozof z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.Anna Piotrowska•27 stycznia 2026
Czy ekstazy może być lekiem? [EUREKA- odkrycie tygodnia]Tak, MDMA - składnik tabletek ekstazy - może być wykorzystywany w terapii np. PTSD, ale pod pewnymi określonymi warunkami – przekonują naukowcy na łamach czasopisma „Psychedelics”. Ale nie tylko on sprawdza się w leczeniu zaburzeń psychicznych, lecz także LSD czy psylocybina. O wykorzystaniu psychodelików w medycynie w podkaście „Eureka – odkrycie tygodnia” opowiada dr Jan Szczypiński z Centrum Badań Mózgu Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.Anna Piotrowska•19 stycznia 2026