Anna Piotrowska

Zazwyczaj w „Eurece - odkryciu tygodnia” omawiamy najciekawsze odkrycia oraz publikacje ostatnich dni, ale teraz skupimy się na konkursie „Dziennika Gazety Prawnej” pt. „Eureka - odkrywamy polskie wynalazki”.

Wszystkie duże modele sztucznej inteligencji mogą uczestniczyć w tworzeniu pseudonauki – dowodzi publikacja w jednym z ostatnich Nature. Jak to się dzieje, że AI kłamie i oszukuje opowiadał w ostatniej „Eurece – odkryciu tygodnia” Piotr Sankowski, dyrektor Instytutu Badawczego IDEAS, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

Chińczycy stawiają kolonizację niewidocznej z Ziemi strony Księżyca. Amerykanie i Europejczycy na jego południowy biegun. W czasopiśmie „Research” chińscy naukowcy ujawnili, że regolit – księżycowa skała - w zależności od pochodzenia może mieć różne właściwości. Badania tej skały planują też polscy naukowcy o czym w „Eurece-odkryciu tygodnia” opowiadał Filip Wylęgała z Wydziału Technologii Kosmicznych AGH w Krakowie.

Spalające się w górnych warstwach atmosfery kosmiczne śmieci mogą być źródłem szkodliwych związków chemicznych. Czy są one niebezpieczne w „Eurece-odkryciu tygodnia” opowiada prof. Krzysztof Markowicz z Zakładu Fizyki i Atmosfery na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Najstarsze szczątki Homo erectusa w zachodniej Azji – w Chinach - odkrył międzynarodowy zespół pod kierunkiem Guanjun Shena z Uniwersytetu Nankińskiego oraz Uniwersytetu Shantou. Liczą ponad 1,7 mln lat. Zrekonstruowane wizerunki tych istot dowodzą, że nasi przodkowie z pewnością nie byli małpoludami, a inne znaleziska – że dysponowali „ludzką” inteligencją.

Aż 60 proc. badanych Polaków akceptuje różnego typu „ulepszenia”, które mogłyby wydłużyć im życie lub przywrócić zdrowie - wynika z raportu Centrum HumanTech Uniwersytetu SWPS. - Do pewnego stopnia niemal wszyscy jesteśmy już cyborgami, bo mamy jakieś modyfikacje ciała – mówi dr Konrad Maj, autor publikacji. W świetle najnowszych badań jesteśmy jednak gotowi na znacznie więcej.

Bakterie, które mamy w jelitach, sterują naszym zdrowiem na różne sposoby. Zespół prof. Tomasza Wypycha, kierownika Pracowni Badań Mikrobiomu w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN odkrył, że opiekują się nami w szczególny sposób wysyłając „sekretne liściki” do płuc. Publikacja na ten temat ukazała się niedawno w „Signal Transduction and Targeted Therapy”, prestiżowym czasopiśmie naukowym z grupy „Nature".

Konkurs „Eureka! DGP – odkrywamy polskie wynalazki” w 2026 roku powraca w nowej odsłonie, tym razem promując także młode pokolenie naukowców. XIII edycji konkursu towarzyszyć będzie szeroko zakrojony cykl redakcyjny, rozpowszechniany w serwisach internetowych INFORU oraz nowych mediach.

Odkrycie nowej klasy planet pozasłonecznych – planet swobodnych - ogłosili niedawno na łamach prestiżowego „Science” polscy naukowcy z Obserwatorium Astronomicznego UW. O tych niezwykłych obiektach, samotnie przemierzających kosmos w „Eurece – odkryciu tygodnia” opowiada dr hab. Radosław Poleski, prof. UW.