przewlekłość postępowania

W organach administracji wypracowano specyficzną praktykę. Polega ona na podejmowaniu czynności, które pozorują efektywne prowadzenie postępowania, tak aby nie można było zarzucić organowi bezczynności. W końcu ustawodawca zdecydował się wprowadzić zmiany, które mają zwiększyć skuteczność egzekwowania prawa do uzyskania rozstrzygnięcia w najszybszym możliwym terminie. Czy podatnik może liczyć na usprawnienie postępowania?

Kto dostał odszkodowanie za przewlekłość postępowania sądowego, nie musiał dzielić się z fiskusem także wtedy, gdy nie było to wprost zapisane w ustawie o PIT – orzekł NSA.

Długotrwałe postępowania sądowe nie pozwalają na dotrzymanie terminów zawartych w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej – pisze rzecznik praw dziecka Marek Michalak do prezesów sądów apelacyjnych.

 – Perspektywy merytoryczne pracy Sądu Najwyższego są bardzo dobre, ale przyszłość nie jawi się już tak różowo – przyznała I prezes SN prof. Małgorzata Gersdorf na dorocznym zgromadzeniu ogólnym sędziów SN. – Nie wiemy, co będzie, ale musimy robić swoje: orzekać zgodnie z duchem prawem – dodała.

Głównym celem przyjętych przez Sejm zmian w ustroju sądów powszechnych jest walka z przewlekłością postępowań - podkreślił w piątek wiceminister sprawiedliwości Patryk Jaki. Dodał, że zmiany odciążą prezesów sądów i umożliwią im skupienie się na orzekaniu.

Prowadzę małą firmę. W połowie marca 2016 r. skierowałem do sądu pozew o zapłatę w trybie nakazowym przeciwko kontrahentowi. Moim zdaniem doszło do przewlekłości, bo pierwsze pismo z sądu, wzywające do usunięcia braków formalnych, dostałem dopiero 2 lutego br. Czy mogę złożyć skargę na przewlekłość i starać się o odszkodowanie?

Gdy tocząca się w sądzie sprawa ciągnie się zbyt długo - można wnieść skargę na przewlekłość postępowania. W razie uznania racji wnoszącego skargę sąd może zlecić sądowi rozpoznającemu przewlekle sprawę podjęcie określonych czynności w wyznaczonym terminie. Na żądanie sąd może przyznać odpowiednią sumę pieniężną (zadośćuczynienie) w wysokości od 2 000 do 20 000 zł.

Do gminy wpływają skargi od mieszkańców, którzy uważają, że urzędnicy w sposób opieszały rozpatrują ich wnioski. Tymczasem ci twierdzą, że przedłużające się postępowania często są efektem tego, że mają zbyt wiele obowiązków. Co grozi gminie za nieterminową realizację zadań?

Wrócą korzystne dla podatników zasady naliczania odsetek za zwłokę. Fiskus nie będzie ich naliczał, gdy się pomyli i będzie musiał ponownie rozpatrzyć sprawę.

TEZA: Bezczynność organu nie następuje z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli zwłoka w udzieleniu żądanej informacji publicznej (choćby bezspornie wynikała wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu) ostatecznie nie przekroczyła 2 miesięcy oraz organ po otrzymaniu skargi niezwłocznie udzielił odpowiedzi na zaległy wniosek.

Usztywnienie zasad wyliczania odszkodowania za przewlekłość postępowania może prowadzić do absurdów – twierdzą sądy powszechne. Uwagi zostały zgłoszone do projektu zmian w ustawie o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

To ważny wyrok, bo postępowania kontrolne często ciągną się miesiącami, a bywa że i latami. Mimo to fiskus żąda za ten czas od podatników oprocentowania od zaległości podatkowej.

Propozycje mające na celu ulepszenie skarg na przewlekłość postępowań zasługują na aprobatę - wskazano w opiniach Sądu Najwyższego i HFPC. Krytycznie oceniono zaś część projektu MS w sprawie kar dyscyplinarnych sędziów - chodzi o możliwość czasowego obniżenia wynagrodzenia.

TEZA: Sąd musi zindywidualizować grzywnę wymierzaną organowi za bezczynność, czyli wskazać przyczyny, które legły u podstaw jej określenia w konkretnej kwocie.