Zrozumieć nie znaczy usprawiedliwić. Historia Heleny Wolińskiej i Włodzimierza BrusaW opowieściach o ludziach tworzących systemy totalitarne łatwo o przekroczenie granicy banału, za którą zamiast rozumienia procesów historycznych znajdujemy święte oburzenie lub naiwne tłumaczenia. Tak zbyt często dzieje się w przypadku Heleny Wolińskiej i Włodzimierza Brusa. Jak z ofiar antysemityzmu stali się wpływowymi funkcjonariuszami PRL?Sebastian Pawlina•05 marca 2026
Nawet 16 tys. zł za jeden dokument sprzed lat. Wielu Polaków wciąż trzyma go na dnie szufladyZnalazłeś w domowych archiwach starą, zieloną książeczkę mieszkaniową? Nie traktuj jej jak bezwartościowej pamiątki po minionej epoce. Ten niepozorny dokument może być kluczem do odzyskania sporej sumy, która wspomoże Twój domowy budżet. Sprawdź, jak zamienić "oszczędności z PRL" na realny zastrzyk gotówki.oprac. Kasper Starużyk•18 lutego 2026
Dancing na szosie E7. Co ma wspólnego tuląca zomowców prezydent Radomia i Roman GiertychPolitycy są nie tylko bezmyślni albo bezwzględni, wyczuwają również istotną zmianę: etos „Solidarności” (szerzej, opozycji wobec PRL) wietrzeje, przestaje być społecznym spoiwem. Takie wnioski nasuwają się po radomskiej „Potańcówce w klimacie PRL”.Wojciech Stanisławski•06 lutego 2026
Wątpliwości co do sukcesu polskiej transformacjiDlaczego piszę o nowej powieści Chmielewskiego? Dlatego, że można ją traktować jako ciekawe literackie echo toczonych od trzech dekad sporów o III RP, a zarazem narastających w nas lęków, będących pokłosiem międzynarodowych turbulencji politycznych, których jesteśmy świadkami obecnie.Filip Memches•26 stycznia 2026
Cykle i rytmy dyktatury. „Życie codzienne kobiet w PRL” [KSIĄŻKA]Można całą historię PRL opowiedzieć przez dzieje przemian ciała kobiety, przemocy wywieranej na tym ciele, a także moralnych i instytucjonalnych roszczeń względem niego. Recenzja książki „Życie codzienne kobiet w PRL” Błażeja Brzostka.Piotr Kofta•22 stycznia 2026
Ród patchworkowy. O Oldze Tokarczuk i pułapkach tożsamości transgresyjnej [FELIETON]Czy nowe, regionalne tożsamości muszą rozwijać się w ostrej kontrze do tego, co staroświecko nazywano „wspólnotą polskiego losu”?Wojciech Stanisławski•30 grudnia 2025
Ewa Łętowska: O czytaniu ze zrozumieniem [FELIETON]Współczesny czytelnik, natrafiwszy na starsze edycje klasyków prawa czy filozofii z lat 50. 60. lub 70. XX wieku, czytając wprowadzenia czy wstępy, dozna nieprzyjemnego zdziwienia. Beton? Dębowy język? Gdy ulotnił się historyczny kontekst, bombastyczna ironia jest mało czytelna.Ewa Łętowska•15 grudnia 2025
Ustawa dezubekizacyjna z miliardowym rachunkiem dla budżetu państwaUstawa dezubekizacyjna autorstwa PiS, która miała być sukcesem, do tej pory kosztowała państwo już ponad 2,5 mld zł, bo sądy w większości orzekają przywrócenie odebranych świadczeń - mówi wiceszef MSWiA Wiesław Szczepański. A to nie koniec olbrzymich kosztów dla budżetu państwa - sądy prowadzą obecnie ponad 2 tys. spraw zawiązanych z tą ustawą.Oprac. UW•25 sierpnia 2025
Państwo do odzysku. Historia III RP, z jej cieniami i blaskami, nie opowie się samaPakt Ribbentrop-Mołotow, którego kolejna rocznica przypada w ten weekend, jest przez wielu uznawany za czwarty rozbiór Polski i symboliczny kres II Rzeczpospolitej. Dla innych cezurą tą jest kampania wrześniowa, która zakończyła się klęską tylko dlatego, że 17 września dostaliśmy cios w plecy. Kolejni uważają za punkt graniczny powstanie warszawskie, w którym zginęli przedstawiciele elit. Niezależnie od tego, jak określimy moment upadku II RP, w świadomości wielu osób funkcjonuje ona jako mit o sprawnym państwie, które może być wzorem nawet dla współczesnej Polski.Marcin Kędzierski•24 sierpnia 2025
W PRL dokonał się awans społeczny bez precedensu. Dziś to możliwe?Pojęcie klasy społecznej prawie zniknęło z publicznej debaty. Czy to znaczy, że jej miejsce jest od dawna w lamusie historii? Dziś potrzeba nam form komunikacji, które pomogą odbudować zanikające więzi społeczne. Ten język, którego szukamy, to nie język klasy średniej.Jerzy Kociatkiewicz•04 stycznia 2025
Problem książeczek mieszkaniowych z PRL. Nawet milion bez premii gwarancyjnejNawet milion osób może mieć jeszcze założone w PRL książeczki mieszkaniowe. Bez korekty przepisów nie mogą oni do dziś otrzymać premii gwarancyjnej. Ministerstwo Rozwoju i Technologii chciałoby im pomóc, ale obawia się kosztów.Jolanta Szymczyk-Przewoźna•31 lipca 2024
Ostatnie chwile komunizmu. Tak wyglądała kampania przed wyborami 4 czerwca 1989 roku [GALERIA]Kampania wyborcza przed 4 czerwca 1989 roku była jednym z kluczowych momentów w najnowszej historii Polski. Była to pierwsza kampania wyborcza, w której opozycja mogła legalnie uczestniczyć od czasu ustanowienia w Polsce systemu komunistycznego po II wojnie światowej. Wynikało to z porozumień Okrągłego Stołu, który miał miejsce od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 roku.Piotr Celej•04 czerwca 2024
Dzień dziecka. Pamiętasz kultowe zabawki z okresu PRL? [GALERIA]W czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, mimo ograniczonego dostępu do zagranicznych produktów i surowców, polska kreatywność i przemysł zabawkarski rozwijały się dynamicznie. Wiele zabawek produkowanych w PRL stało się kultowymi i do dziś budzi nostalgię u dorosłych, którzy dorastali w tamtych czasach. Piotr Celej•01 czerwca 2024
Maturalne wspomnienia z czasów PRL-u. Prof. Kaczmarek: To były inne czasy"Zdawałem maturę w garniturze, który był starszy ode mnie". O swoich maturalnych perypetiach sprzed 39 lat opowiada, w rozmowie z Gazetą Prawną, prof. UEP Filip Kaczmarek, poseł I kadencji Sejmu, deputowany do Parlamentu Europejskiego VI i VII kadencji oraz prezes Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Beata Anna Święcicka•12 maja 2024
Polska jak "mała Rosja". Dzień zwycięstwa 9 maja na plakacie z czasów PRL [GALERIA]Dziewiątego maja w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej obchodzono Dzień Zwycięstwa – święto upamiętniające zakończenie II Wojny Światowej w Europie w 1945 roku. Plakaty z tej okazji odgrywały znaczącą rolę w propagandowej machinie państwa, której celem było nie tylko upamiętnienie zwycięstwa nad faszyzmem, ale także umocnienie ideologicznych i politycznych związków z Związkiem Radzieckim.Piotr Celej•09 maja 2024
Matura w czasach PRL-u. Jak wtedy zdawano egzamin dojrzałości?Już niedługo tegoroczni maturzyści rozpoczną swój egzamin dojrzałości. Tymczasem cofnijmy się do okresu Polski Ludowej. Jak wyglądała matura w czasach słusznie minionych? Jak egzamin dojrzałości wspominają peerelowscy maturzyści? Beata Anna Święcicka•05 maja 2024
1 maja w PRL: Święto pracy i propagandy [GALERIA]1 Maja, Międzynarodowy Dzień Pracy, w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej był nie tylko świętem upamiętniającym walkę o prawa robotnicze, ale również narzędziem propagandy komunistycznej. Uroczystości te, choć miały charakter obowiązkowy, były starannie reżyserowane i pełniły ważną rolę w utrzymaniu i eksponowaniu wizerunku władzy.Piotr Celej•01 maja 2024
PRL-owski handel. Mało towaru, mnóstwo pomysłówŻycie – nawet w kiepskich czasach – bywa szalenie różnorodne, rozgałęzia się w nisze, kryjówki, obiera takie czy inne strategie dostosowawcze.Piotr Kofta•02 marca 2024
Tłusty czwartek w PRL-u. Obchodziły go i Cukiernia Blikle i koło gospodyń wiejskich [GALERIA]Za PRL-u za pączkami ustawiały się kolejki jak… "za PRL-u", każdy wiedział kiedy przypada tłusty czwartek. Pączkowe szaleństwo nie jest niczym nowym. Zobacz galerię z okresu demokracji ludowej. Piotr Celej•07 lutego 2024
Pęknięte tożsamości. Czarno-biała wizja PRL [WYWIAD]Wiele osób ma w rodzinie przodków, którzy pracowali na rzecz państwa socjalistycznego. W naszym myśleniu o PRL brakuje mi więc niuansów.Jędrzej Dudkiewicz•25 grudnia 2023