planowanie przestrzenne

Zgodnie z zapowiedziami rządu termin na plany ogólne zostanie przedłużony do 31 sierpnia br. DGP poznał projekt ustawy w tej sprawie. Wątpliwości części ekspertów budzą natomiast zmiany zasad uchwalania Zintegrowanych Planów Inwestycyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrzył skargę mieszkańca na plan ogólny miasta Pyskowice. Zarzuty dotyczyły m.in. nieprawidłowego wyznaczenia stref planistycznych czy braku dialogu społecznego.

W całej Polsce trwa wyścig z czasem o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, zanim gminy uchwalą nowe plany ogólne. Samorządy mają obowiązek przyjąć je do 30 czerwca 2026 roku, a dokumenty te przesądzą, gdzie będzie można budować domy, a gdzie zabudowa zostanie całkowicie zablokowana. Właściciele nieruchomości składają wnioski według dotychczasowych zasad, aby zabezpieczyć prawo do inwestycji i uchronić działki przed utratą wartości.

Od dziś gminy mogą w uchwałach wskazywać zasady określania postanowień umów urbanistycznych. Ma to przyspieszyć negocjacje z inwestorami przy realizacji Zintegrowanych Planów Inwestycyjnych. Inwestycje mają być szybsze nawet o 45 dni.

Miasto to społeczność i musimy poświęcić część autonomii jednostki na rzecz dobra wspólnego. Polska konstytucja nie stawia interesu publicznego ponad prywatnym – zastrzega jedynie, że tylko ważny interes publiczny może ograniczać wolność gospodarczą. Jeśli chcemy myśleć o ładzie przestrzennym, to nawet realizacja praw własnościowych musi służyć interesowi grupy.

W dobie lawiny wniosków o wydanie WZ coraz częściej pojawia się pytanie, czy można wydać dla danej działki taką decyzję, jeśli dany inwestor lub ktoś inny uzyskał wcześniej pozwolenie na budowę. Okazuje się, że praktyka organów jest bardzo różna. Wszystko dlatego, że rozwiązanie problemu nie wynika wprost z przepisów, a kształtuje je orzecznictwo.

Zastąpienie części uzgodnień opiniami, możliwość elastyczniejszego podejścia do niektórych wymogów w zakresie wskaźników zabudowy, zawieszenie kar za niewydanie decyzji lokalizacyjnych w terminie – takie zmiany wprowadziła od 9 grudnia br. najnowsza nowela reformy planistycznej. Dzięki temu gminy mają szybciej opracowywać projekty. Inwestorzy jednak dłużej poczekają na decyzje o warunkach zabudowy.

Zastąpienie części uzgodnień projektu planu ogólnego opiniowaniem ma pozwolić gminom szybciej przejść przez procedurę uchwalania tego nowego dokumentu planistycznego. Wejścia w życie planów ogólnych nie powinny już też blokować drobne błędy. Od dziś wojewoda, w przypadku zastrzeżeń nie będzie musiał stwierdzać nieważności uchwały rady gminy w sprawie planu ogólnego w całości.

Prawo do ubiegania się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy powinno przysługiwać tylko właścicielom nieruchomości oraz użytkownikom wieczystym – postuluje Związek Miast Polskich. Prawnicy alarmują, że takie rozwiązanie sparaliżuje nowe inwestycje i wprowadzić zamieszanie w planowaniu przestrzennym.

Rząd szacuje, że szanse na przyjęcie planów ogólnych ma mniej niż co trzecia gmina. A to oznacza nie tylko widmo paraliżu inwestycyjnego, lecz także utratę pieniędzy z KPO na reformę planowania przestrzennego.

Do 30 czerwca 2026 r. każda gmina będzie musiała uchwalić plan ogólny. Dla wielu właścicieli działek to dobra wiadomość – ich nieruchomość może zyskać na wartości. Jednak dla tych, których grunty znajdą się poza obszarami uzupełnienia zabudowy, może to oznaczać brak możliwości takiej inwestycji i spadek wartości działki.

Do 31 grudnia 2026 r. zostanie zawieszone nakładanie kar na gminy za nieterminowe wydawanie decyzji o warunkach zabudowy – wynika z projektu nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który został opublikowany na portalu internetowym Rządowego Centrum Legislacji.

Paweł Szymański: Po ponad 10 latach od deregulacji zawodu pośrednika uważam, że nie był to dobry pomysł, a najbardziej stracili na tym klienci

"W Ministerstwie nie są prowadzone prace mające na celu zmianę ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie przepisów dotyczących terminu" - przekazało DGP Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Decyzja o zmianie terminu na uchwalenie planów ogólnych może zapaść w przyszłym roku.

Według Michała Jarosa, wiceministra rozwoju i technologii, przyjęcie planów ogólnych do końca czerwca 2026 r. jest nierealistyczne. Przedstawiciele gmin mówią o końcu 2027 r. Obawiają się jednak dalszego wydawania decyzji WZ.

Kto już wystąpił o decyzję o warunkach zabudowy, może spać spokojnie. Obojętnie kiedy ją dostanie, nie będzie miała terminu ważności. Kto jeszcze tego nie zrobił, ma czas do 15 października. Potem, jeśli otrzyma WZ-etkę, będzie miała pięcioletni okres ważności.