karta nauczyciela

Zmiany w przepisach, które nakazały wypłatę wyrównań za wcześniej niekorzystnie rozliczane godziny ponadwymiarowe, wciąż wywołują wiele pytań. Dyrektorzy szkół i placówek oświatowych, próbując interpretować nowe regulacje, mierzą się z wieloma problemami. Podpowiadamy, jak je rozwiązać. Jednak ostatecznie niektóre z nich rozstrzygną dopiero sądy – niewykluczone, że nawet po wielu latach.

Awans zawodowy nauczycieli w 2026 roku jest jednym z podstawowych mechanizmów rozwoju kariery w systemie oświaty. Uzyskanie kolejnego stopnia awansu wpływa zarówno na pozycję zawodową nauczyciela w szkole, jak i na jego sytuację płacową. Procedura awansu zawodowego odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 986) oraz w przepisach wykonawczych regulujących szczegółowe warunki postępowania awansowego.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi z zakresu prawa oświatowego tym m.in.: Czy na urlopie szkoleniowym przysługuje prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe? Jak udział w konkursie na dyrektora szkoły wpływa na urlop dla poratowania zdrowia? Kiedy nauczycielowi przysługuje prawo do wcześniejszej wypłaty nagrody jubileuszowej? Czy urlop bezpłatny można zaliczyć do stażu pracy?

Pod koniec roku rząd w pośpiechu wycofał niekorzystne, uchwalone kilka miesięcy wcześniej zasady rozliczania godzin ponadwymiarowych dla nauczycieli. Dla samorządów te nowe regulacje oznaczają konieczność wstecznego naliczenia wynagrodzeń także za niezrealizowane zajęcia – i to od września 2025 r.

Od 1 stycznia 2026 r. zaczyna obowiązywać pakiet zmian w Karcie Nauczyciela, obejmujący m.in. podwyższenie świadczeń finansowych, nowe zasady rozliczania godzin ponadwymiarowych, modyfikacje zasad zastępstw oraz regulacje wpływające na organizację urlopów. Reformy te mają istotne znaczenie zarówno dla nauczycieli, jak i dyrektorów szkół oraz organów prowadzących, ponieważ generują trwałe skutki organizacyjne i finansowe. Poniżej przedstawiamy omówienie najważniejszych zmian wchodzących w życie w 2026 roku.

Nauczyciel otrzyma wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe, jeśli nastąpiło to z przyczyn niezależnych od niego - przewiduje podpisana w czwartek przez prezydenta Karola Nawrockiego nowela ustawy Karta nauczyciela. Przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2026 r.

Uproszczenie kryteriów oceny pracy nauczycieli, zwiększenie ich udziału w całym postępowaniu, w tym w procedurze odwoławczej – takie zmiany wprowadza nowelizacja rozporządzenia ministra edukacji w sprawie oceny pracy nauczycieli, która w piątek wchodzi w życie.

W czwartek wszystkie kluby poselskie poparły projekt nowelizacji Karty nauczyciela, który przewiduje wypłatę wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe niewykonane z przyczyn niezależnych od nauczyciela. PiS zgłosił w związku z tym dwie poprawki.

Stanowisko Ministerstwa Edukacji na temat wypłaty uposażeń za godziny ponadwymiarowe niczego nie wyjaśniło. Związkowcy domagają się nowelizacji ustawy i płacenia nauczycielom za gotowość do pracy. Resort edukacji nie wyklucza rozszerzenia tego uprawnienia

Wynagrodzenie przysługuje, co do zasady, za pracę wykonaną, czyli za przydzielone i zrealizowane zajęcia dydaktyczne, wychowawcze lub opiekuńcze – wyjaśnia Ministerstwo Edukacji Narodowej. Zapowiada kolejne zmiany.

Czy po zmianach w Karcie nauczyciela, które przesunęły termin wypłaty za godziny ponadwymiarowe „z dołu” – do 5. dnia roboczego miesiąca następnego – należy przesunąć także moment ujęcia kosztu w księgach? Czy wynagrodzenie wypłacone w listopadzie za godziny z października stanowi koszt listopada, czy października?

Dzień Edukacji Narodowej (14 października) tradycyjnie oznacza brak lekcji, ale niekoniecznie całkowite wolne. Choć w tym dniu szkoły odwołują standardowe lekcje, muszą zapewnić opiekę nad dziećmi. Warto też pamiętać, że dzięki dniu do dyspozycji dyrektora w części placówek uczniowie mogą mieć wolne od zajęć dydaktycznych również dzień wcześniej, czyli 13 października.

Nowelizacja Karty Nauczyciela czeka jeszcze na podpis Prezydenta RP, ale wszystko wskazuje, że nowe przepisy zaczną obowiązywać od 1 września 2025 r. Sprawdź, jakie zmiany wejdą w życie dla nauczycieli i szkół oraz które rozwiązania przesunięto na 2026 r.

Tego dnia weszły w życie zmiany, które porządkują m.in. zasady obliczania pensum uśrednionego oraz wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i doraźnych zastępstw. Celem nowelizacji jest wyeliminowanie dotychczasowych rozbieżności interpretacyjnych i zapewnienie równego traktowania nauczycieli niezależnie od organu prowadzącego szkołę.

Ekspert z zakresu prawa oświatowego odpowiada na najważniejsze pytania m.in.: W jaki sposób oblicza się urlop wypoczynkowy dla nauczyciela zatrudnionego w przedszkolu w trakcie roku szkolnego? Na jakich zasadach nauczyciel mianowany przeniesiony na własny wniosek do szkoły w innej gminie może liczyć na prawo powrotu? Jak rozliczyć pensum łączone nauczyciela przedszkola i pedagoga specjalnego?

Nie ma już godzin dostępności dla uczniów i rodziców, ale za to wracają dni otwarte i dodatkowe dyżury. W wielu szkołach uczniowie jednak wciąż poprawiają prace klasowe na lekcjach. Prawnicy przestrzegają dyrektorów przed zarzutem ograniczenia konstytucyjnego prawa do nauki

Od 1 września 2025 r. w życie weszła nowelizacja Karty Nauczyciela. To jeden z najważniejszych pakietów zmian w ostatnich latach, który realnie poprawia sytuację finansową nauczycieli. Wśród nowych rozwiązań znalazła się długo wyczekiwana sześciomiesięczna odprawa emerytalno-rentowa, dodatkowe nagrody jubileuszowe i możliwość otrzymania nawet podwójnej odprawy.