gminy

Co roku w połowie lipca Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) publikuje projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedziby władz gminy. Przez wiele ostatnich lat tego typu projekty wzbudzały ogromne emocje społeczne związane z kontrowersyjnymi zmianami granic poszczególnych gmin. Gwoli przykładu przywołać można chociażby kolejne poszerzenia miasta Rzeszowa, zmianę granic pomiędzy Opolem a Dobrzeniem Wielkim, poszerzenie gminy Bełchatów kosztem gminy Kleszczów czy powiększenie miasta Słupsk kosztem gminy wiejskiej Słupsk. Zmiany dokonywane w tym zakresie istotnie rzutowały na sytuację mieszkańców terytoriów objętych zmianami granic bądź na sytuację finansową gmin objętych procedurą graniczną (np. znaczące zmniejszenie dochodów gminy Dobrzeń Wielki).

Od 2024 r. gminy zaczną z niego przekazywać 1,5 proc. wpływów na wskazane przez podatników organizacje rolnicze. Przy czym wciąż nie wiadomo, jak rząd odda im to, co stracą. Wszyscy czekają na rozporządzenie.

Rząd wycofuje się z części propozycji, które miały ułatwić życie przedsiębiorcom, po tym, jak skrytykowały je samorządy. Gminy nie będą miały obowiązku podawania stawek podatkowych do 30 września.

Gmina chce ufundować dla strażaków OSP karty podarunkowe o wartości 200 i 400 zł. Byłaby to pewna forma rekompensaty za ich wkład w zapewnienie bezpieczeństwa – co ma szczególne znaczenie w sezonie letnim. Czy taki wydatek można uznać za legalny w kontekście ustawy o OSP i zadań gminy?

W latach 2010–2020 dochody gmin z tytułu opodatkowania nieruchomości wzrosły nominalnie o 60,1 proc. (z 15,1 mld zł do 24,2 mld zł), jednak udział tego podatku w dochodach własnych gmin spadł z 22,7 proc. do niecałych 20 proc. – wynika z najnowszego raportu „Polityka podatkowa polskich miast”, przygotowanego przez Obserwatorium Polityki Miejskiej Instytutu Rozwoju Miast i Regionów. 

Wymóg wpisania do rejestru wyborców czy bycia zameldowanym na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego albo obowiązek podania numeru PESEL na karcie do głosowania lub na zgłoszeniu projektu – to niektóre praktyki stosowane przez samorządy przy organizacji budżetów obywatelskich, które mają pomóc w identyfikacji mieszkańców. Według rzecznika praw obywatelskich naruszają one prawo.

Gminy powinny mieć wpływ na decyzje związane ze zmianami ich granic. Takiego zdania są samorządowcy i domagają się modyfikacji przepisów.

Weryfikacja deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi to wciąż pięta achillesowa samorządów. Ale jest światło w tunelu: przepisy, które ograniczają dziś jednostki samorządu terytorialnego w działaniu, mają być zmienione.

Marek Wójcik: Dostawca energii elektrycznej, właściciel sieci, nie zawsze bywa zainteresowany jej modernizacją. Przecież jak gmina zmodernizuje sieć, to zużyje mniej energii i zapłaci mniej.

Samorządy wolałyby wydać mieszkańcom całe paliwo do końca kwietnia, nie wszędzie jednak się uda i sprzedaż końcowa na nowych zasadach to plan awaryjny. Jeszcze mniej gmin wykorzysta węgiel na własne potrzeby.

„Jedyną pewną rzeczą w życiu jest zmiana” – twierdził filozof grecki Heraklit z Efezu. Ważne jednak, aby wszelkie zmiany, w tym zmiany granic gmin, miały racjonalne uzasadnienie, służyły ludziom i państwu – pisze Marcin Sychowski, radca prawny Urzędu Miejskiego w Mielnie, wicewojewoda zachodniopomorski w latach 2005–2007. 

O ile za ubiegły rok większość gmin nie powinna mieć kłopotów z osiągnięciem ustawowego poziomu recyklingu, to już w kolejnych latach może to stanowić duże wyzwanie. Głównie dlatego, że wskaźniki te wzrosną skokowo.

Kolejny sąd nie ma wątpliwości, że panele i ogniwa fotowoltaiczne nie są budowlą. Są nią jedynie części budowlane: fundamenty i zamocowana na nich konstrukcja nośna w postaci stołów wsporczych – orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.

- Obowiązkiem dostawcy wody nie może być monitorowanie wody w obszarach zasilania dla punktów poboru, tak jak nikomu do głowy nie przyjdzie, aby robiący zakupy w sklepie monitorował jakość kupowanych produktów czy temperaturę w chłodniach i zamrażarkach - mówi Prof. Izabela Zimoch, Katedra Inżynierii Wody i Ścieków na Wydziale Inżynierii Środowiska i Energetyki Politechniki Śląskiej.

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który zakłada ujednolicenie procedur dotyczących planowania i przyspieszenie całego procesu, podało Centrum Informacyjne Rządu. Projekt przewiduje wprowadzone nowego narzędzia planistycznego - planu ogólnego gminy.

Już 1 marca wchodzi w życie nowa ustawa mająca uregulować zasady działania kooperatyw mieszkaniowych, które mogą tworzyć grupy osób (wyłącznie fizycznych) działających wspólnie w ramach zawartej umowy w celu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych. Będą one mogły zarówno kupować grunty i budować na nich budynki wielorodzinne lub zespoły budynków jednorodzinnych, jak i nabywać istniejące budynki i je remontować. I choć kooperatywy nie są zupełnie nowym zjawiskiem (już w okresie po I wojnie światowej obywatele łączyli siły, by wspólnie wznosić domy), to nie było do tej pory regulacji, które tworzyłyby ramy ich funkcjonowania.

Podatki od nieruchomości w 2023 r. podniosło 92 proc. gmin w kraju; w ubiegłym roku odsetek ten wynosił 88 proc. - wskazali analitycy Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Dodali, że w przypadku przedsiębiorców najniższa stawka dla zabudowy obowiązuje w gminie Lipnica Wielka (woj. małopolskie).

Brak strategii dostaw wody do picia oraz przerzucanie odpowiedzialności za jej bezpieczeństwo na gminy i dostawców – zgłaszają samorządy stronie rządowej podczas przedłużających się konsultacji nowych przepisów.