gminy

W dzisiejszej poradni odpowiemy na pytania m.in. o to, czy wójt ponosi odpowiedzialność za brak sporządzania sprawozdań jednostkowych Rb-Z dla placówek szkolnych. Wyjaśnimy też, czy w sprawozdaniu kwartalnym Rb-N (jednostkowym i organu) należności długoterminowe na koniec danego okresu sprawozdawczego (np. III kwartał) muszą być zbieżne z saldem Wn konta 226, czy wystarczy, że dane te będą zgodne tylko na koniec roku.

Lokalne samorządy sfinansują niektóre szkolenia dla strażaków ochotników i zapewnią im wyżywienie w trakcie działań ratowniczych i ćwiczeń. Wypłacą także ekwiwalenty pieniężne dla kandydatów na ratowników.

Część samorządów, przymuszonych trudną sytuacją kadrową w oświacie, decyduje się na zwiększenie wynagrodzeń nauczycieli powyżej limitu określonego przez rząd, a także na wypłacanie dodatków do pensji. Związkowcy uważają, że takich gmin powinno być znacznie więcej.

Rozpoczęła się kampania, a wraz z nią przygotowania samorządów do organizacji wyborów. Tym razem będą one dużo trudniejsze niż zwykle – gminy będą musiały udźwignąć jednocześnie wybory, referendum, większą liczbę komisji i nowy system cyfrowy.

Zmiany w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mają uprościć, ujednolicić i przyspieszyć procedury planistyczne. Niewątpliwie wpłyną też na procesy inwestycyjne i decyzje inwestorów. Autorzy są z kancelarii Sowisło Topolewski Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych S.K.A.

Gminy muszą doprowadzić prace nad nimi co najmniej do etapu opiniowania lub uzgodnienia z właściwymi organami. W przeciwnym razie po wejściu w życie nowelizacji ustawy o planowaniu przestrzennym nie będą mogły kontynuować prac nad studiami zagospodarowania, a plany miejscowe niejednokrotnie będą musiały tworzyć od nowa.

Co roku w połowie lipca Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) publikuje projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedziby władz gminy. Przez wiele ostatnich lat tego typu projekty wzbudzały ogromne emocje społeczne związane z kontrowersyjnymi zmianami granic poszczególnych gmin. Gwoli przykładu przywołać można chociażby kolejne poszerzenia miasta Rzeszowa, zmianę granic pomiędzy Opolem a Dobrzeniem Wielkim, poszerzenie gminy Bełchatów kosztem gminy Kleszczów czy powiększenie miasta Słupsk kosztem gminy wiejskiej Słupsk. Zmiany dokonywane w tym zakresie istotnie rzutowały na sytuację mieszkańców terytoriów objętych zmianami granic bądź na sytuację finansową gmin objętych procedurą graniczną (np. znaczące zmniejszenie dochodów gminy Dobrzeń Wielki).

Od 2024 r. gminy zaczną z niego przekazywać 1,5 proc. wpływów na wskazane przez podatników organizacje rolnicze. Przy czym wciąż nie wiadomo, jak rząd odda im to, co stracą. Wszyscy czekają na rozporządzenie.

Rząd wycofuje się z części propozycji, które miały ułatwić życie przedsiębiorcom, po tym, jak skrytykowały je samorządy. Gminy nie będą miały obowiązku podawania stawek podatkowych do 30 września.

Gmina chce ufundować dla strażaków OSP karty podarunkowe o wartości 200 i 400 zł. Byłaby to pewna forma rekompensaty za ich wkład w zapewnienie bezpieczeństwa – co ma szczególne znaczenie w sezonie letnim. Czy taki wydatek można uznać za legalny w kontekście ustawy o OSP i zadań gminy?

W latach 2010–2020 dochody gmin z tytułu opodatkowania nieruchomości wzrosły nominalnie o 60,1 proc. (z 15,1 mld zł do 24,2 mld zł), jednak udział tego podatku w dochodach własnych gmin spadł z 22,7 proc. do niecałych 20 proc. – wynika z najnowszego raportu „Polityka podatkowa polskich miast”, przygotowanego przez Obserwatorium Polityki Miejskiej Instytutu Rozwoju Miast i Regionów. 

Wymóg wpisania do rejestru wyborców czy bycia zameldowanym na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego albo obowiązek podania numeru PESEL na karcie do głosowania lub na zgłoszeniu projektu – to niektóre praktyki stosowane przez samorządy przy organizacji budżetów obywatelskich, które mają pomóc w identyfikacji mieszkańców. Według rzecznika praw obywatelskich naruszają one prawo.

Gminy powinny mieć wpływ na decyzje związane ze zmianami ich granic. Takiego zdania są samorządowcy i domagają się modyfikacji przepisów.

Weryfikacja deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi to wciąż pięta achillesowa samorządów. Ale jest światło w tunelu: przepisy, które ograniczają dziś jednostki samorządu terytorialnego w działaniu, mają być zmienione.

Marek Wójcik: Dostawca energii elektrycznej, właściciel sieci, nie zawsze bywa zainteresowany jej modernizacją. Przecież jak gmina zmodernizuje sieć, to zużyje mniej energii i zapłaci mniej.

Samorządy wolałyby wydać mieszkańcom całe paliwo do końca kwietnia, nie wszędzie jednak się uda i sprzedaż końcowa na nowych zasadach to plan awaryjny. Jeszcze mniej gmin wykorzysta węgiel na własne potrzeby.

„Jedyną pewną rzeczą w życiu jest zmiana” – twierdził filozof grecki Heraklit z Efezu. Ważne jednak, aby wszelkie zmiany, w tym zmiany granic gmin, miały racjonalne uzasadnienie, służyły ludziom i państwu – pisze Marcin Sychowski, radca prawny Urzędu Miejskiego w Mielnie, wicewojewoda zachodniopomorski w latach 2005–2007.