frankowicze

Oczekiwana uchwała SN w sprawie konsekwencji stwierdzenia nieuczciwego charakter postanowień dotyczących przeliczeń walutowych w umowach o kredyt indeksowany i denominowany w walucie obcej (III CZP 11/21), której termin publikacji (planowany obecnie na 11.05.2021 r.) był już kilkakrotnie przekładany, rozbudziła publiczną dyskusję ekonomistów i prawników odnośnie aksjologicznych podstaw ochrony udzielanej konsumentom na podstawie Dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Dyskusji poddane zostały nagle kwestie tak oczywiste, jak zasadność udzielania ochrony konsumentom i to czy konsument w relacji z przedsiębiorcą jest słabszą stroną umowy. Zastanawiano się także, czy zasługujące na negatywną ocenę moralną ryzyko podjęły banki oferując umowy zawierające nieuczciwe postanowienia, czy konsumenci zawierający te umowy. Kwestionowano również dopuszczalność udzielania konsumentom ochrony, której konsekwencje ekonomiczne ponieść może hipotetycznie całe społeczeństwo. Dyskusję tą doskonale podsumowuje artykuł prof. Ewy Łętowskiej „Profesorowie objaśniają świat” (Rz. 29.04.2021).

Wykładnia zaprezentowana przez Sąd Najwyższy, w mojej ocenie, przerzuca na konsumentów ciężar nie tylko weryfikacji czy dane postanowienie jest postanowieniem niedozwolonym, ale także wywodzenia jakie skutki takie postanowienie może rodzić, co wiąże się także z koniecznością dowodzenia, że jest w pełni świadomy tych konsekwencji.