Finanse samorządów pod lupą. Jak minął pierwszy rok nowego systemu dochodów JST?Nowy system finansowania samorządów poprawił w 2025 r. ich sytuację. Nadal wyzwaniem pozostaje jednak m.in. luka w finansowaniu oświaty, która wraz z problemami demograficznymi może być coraz większym wyzwaniem – to część wniosków płynących z raportu "Finanse lokalne w świetle zmian systemu finansowania JST – dokąd zmierzamy?".Krzysztof Bałękowski•17 marca 2026
Metropolie oceniły nowy system finansowania samorządów. Powstał specjalny raportDzięki nowemu systemowi finansowania JST dochody metropolii z PIT wzrastają często nawet dwukrotnie, ale procentowo więcej zyskują mniejsze miasta na prawach powiatu – wynika z najnowszej ekspertyzy „Ocena skutków wprowadzenia ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego”, przygotowanej przez naukowców na zlecenie Unii Metropolii Polskich.Krzysztof Bałękowski•03 marca 2026
Gmina nie może zatrzymywać jako dochodów odsetek od wadium i gwarancji należytego wykonania umowyMarcin Nagórek•08 stycznia 2025
Duże miasta toną w długach, ale widać światełko w tuneluW większości ośrodków rośnie nie tylko samo zadłużenie, lecz także odsetki, które trzeba spłacać. Nadziei na stabilizację samorządy upatrują w nowym systemie finansowania, zwiększającym ich dochody.Krzysztof Bałękowski•20 listopada 2024
Duże miasta toną w długach, ale widać światełko w tuneluW większości ośrodków rośnie nie tylko samo zadłużenie, lecz także odsetki, które trzeba spłacać. Nadziei na stabilizację samorządy upatrują w nowym systemie finansowania, zwiększającym ich dochodyKrzysztof Bałękowski•20 listopada 2024
Finansowanie samorządowej oświaty po nowemuDla poszczególnych JST zostaną ustalone nie kwoty, które muszą one faktycznie wydać, ale kwoty hipotetycznych potrzeb. Ich suma dla całego kraju będzie wyliczona odgórnie i nie może przekroczyć pułapu ustalonego w budżecie państwaPatryk Kuzior•13 listopada 2024
Najważniejsze zmiany w dochodach JST – co powinni wiedzieć o nich włodarze i radni25 października weszła w życie nowa ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. I choć w dużej mierze bazuje ona na rozwiązaniach przewidzianych w ustawie z 2003 r. o takim samym tytule, którą uchyliła, to wprowadza też istotne, niekiedy wręcz rewolucyjne nowości. Są to choćby nowe mechanizmy potrzeb: wyrównawczych, oświatowych, rozwojowych czy ekologicznych czy inny sposób liczenia dochodów z podatków . Takich zmian, które w efekcie wpływają istotnie na system finansowania jednostek samorządu terytorialnego, jest więcej. Poniżej analizujemy najbardziej istotne z nich.Marcin Nagórek•30 października 2024
Rządowa kroplówka jednak za niskaSamorządowcy z miast są niezadowoleni ze sposobu podziału dodatkowych 10 mld zł, które jeszcze w tym roku mają trafić do lokalnych budżetów. Uważają, że faworyzowane są gminy wiejskieKrzysztof Bałękowski•21 października 2024
Zwiększenie kwoty wolnej uderzy w lokalne budżetyTak uważają przedstawiciele samorządów. Ministerstwo Finansów odpowiada, że nowy system zabezpieczy potrzeby wydatkowe JSTKrzysztof Bałękowski•16 października 2024
Samorządy potrzebują większej autonomiiProf. Paweł Swianiewicz: W administracji rządowej w naturalny sposób pojawiają się tendencje, że gdy już jakąś kompetencję przejęliśmy, to nie chcemy jej oddawaćKrzysztof Bałękowski•25 września 2024
Reforma dochodów samorządowych oznacza duże zmiany w finansach oświatyGrzegorz Pochopień•12 września 2024
Finansowy kompromis na ostatniej prostejLokalni włodarze ostatecznie poparli nowy system finansowania, który zacznie działać od przyszłego roku. Ministerstwo Finansów zadeklarowało, że jeszcze w tym roku na konta samorządów trafi dodatkowe 10 mld złKrzysztof Bałękowski•22 sierpnia 2024
Samorządy chcą odłożenia reformy finansowania JSTNie ma zgody na ustawę o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w kształcie proponowanym przez rząd. W tej sprawie korporacje samorządowe przygotowują stanowiskoKrzysztof Bałękowski•31 lipca 2024
Finanse samorządów – trudna teraźniejszość, niejasna przyszłośćDokonane w minionych latach zmiany w systemie podatków dochodowych przełożyły się na problemy finansowe jednostek samorządu terytorialnego. Proponowany obecnie nowy system finansowania nie przywróci odpowiedniego poziomu dochodów. Co więcej – będzie oparty przede wszystkim na transferach pochodzących z budżetu państwaGrzegorz Kubalski•26 czerwca 2024