dług publiczny

Polska jest na granicy przekroczenia progu długu publicznego, który będzie skutkował koniecznością mocnego zaciskania pasa w finansach państwa. Ale perspektywa wprowadzania ograniczeń to w najgorszym przypadku 2029 rok.

2027 to rok wyborczy. Przygotowanie projektu budżetu, w którym ekonomiści i ci, którzy mają kupować nasze obligacje, liczą na dyscyplinę w wydatkach państwa, a wyborcy – na to, że państwo będzie im mniej zabierać, a więcej dawać, było więc szczególnie trudne. Każda ze stron dostaje dobre i złe wiadomości.

Najniższe od kryzysu finansowego sprzed dwóch dekad ceny obligacji rządowych skłoniły Departament Skarbu do interwencji na rynku. Koszty obsługi długu stały się drugą pod względem wielkości pozycją po stronie wydatków z federalnego budżetu.

Oficjalnie: jesteśmy wśród unijnych liderów przyrostu długu publicznego i przekroczył on już 60 proc. PKB. Nie rośnie za to zadłużenie gospodarstw domowych w bankach. Konsumenci wolą oszczędzać (pomimo niskiego oprocentowania lokat). W tym tygodniu przygladam się też statystykom wykorzystania sztucznej inteligencji przez krajowe firmy.

Według wstępnych danych opublikowanych w poniedziałek przez Ministerstwo Finansów, zadłużenie Skarbu Państwa na koniec maja 2026 r. sięgnęło około 2 bln 135,6 mld zł. Oznacza to wzrost o 46,8 mld zł, czyli 2,2 proc., w porównaniu z kwietniem tego roku.

Solidne perspektywy wzrostu gospodarczego Polski w ciągu najbliższych dwóch lat skłoniły agencję S&P Global Ratings do potwierdzenia długoterminowego ratingu Polski w walucie obcej na poziomie A- i utrzymania stabilnej perspektywy. Obawiano się, że agencja, podobnie jak wcześniej Fitch Ratings i Moody’s, zmieni perspektywy ze stabilnej na negatywną. Co nas czeka w najbliższym czasie zgodnie z przewidywaniami?

Gospodarka utrzyma ubiegłoroczne tempo wzrostu – zakłada resort finansów w projekcie założeń makroekonomicznych, do których dotarł DGP. Mimo to dług publiczny przekroczy 65 proc. PKB

Podsumowujemy pokazane w tym tygodniu przez Eurostat statystyki finansów publicznych krajów Unii Europejskiej. W wielu kategoriach jesteśmy w czołówce. Problem w tym, że to "konkurencje", w których pozycja lidera to nie powód do satysfakcji.

Dudek: Finanse publiczne nie są w zapaści, ale ich stan jest już tak ciężki, że trzeba z miejsca brać się do leczenia. Do tego potrzebny jest konsensus polityczny.

W 2025 r. o włos uniknęliśmy przekroczenia przez dług publiczny liczony zgodnie z metodyką unijną poziomu 60 proc. PKB.

Weto do ustawy wdrażającej unijny program SAFE to zła decyzja prezydenta Karola Nawrockiego. Formalnego uzasadnienia na razie nie znamy. Trudno jednak, by wykraczało ono mocno poza to, co prezydent mówił w orędziu – i co wielokrotnie wcześniej powtarzało także jego zaplecze polityczne.

Deficyt budżetu państwa po styczniu wyniósł 3,7 mld zł. Dochody wyraźnie poprawiły się względem stycznia ubiegłego roku, ale po stronie wydatkowej zwraca uwagę obsługa długu. Jej koszty podwoiły się rok do roku.

Zapowiedź obniżki podatku wywołała gwałtowną wyprzedaż obligacji. W tle dług publiczny wart 230 proc. W konsekwencji Japonia może być zmuszona do wyprzedaży obligacji rządu USA, którego jest największym zagranicznym wierzycielem.

Ostatnie dane o inflacji to kolejny element gospodarczej układanki. Dane o wzroście gospodarczym są pozytywne, a jeszcze lepiej wyglądają prognozy, ale tylko pod warunkiem, że nie będziemy patrzyli w perspektywie dalszej niż 2026 roku. Potem zaczynają się schody.

Prawo i Sprawiedliwość zdaje sobie sprawę z kiepskiej kondycji finansów publicznych. Rewolucyjnych pomysłów na ich uzdrowienie nie ma. Więc jeśli będzie składać dobrze brzmiące obietnice wyborcze, to w rzeczywistości nie będą one tak hojne, na jakie będą wyglądać.

Rządząca dziś koalicja przed dwoma laty szła do wyborów z jak najlepszymi intencjami w zakresie finansów państwa: w stosunku do wyborców obowiązywało hasło „nic co do dane nie będzie zabrane”. A wobec – mniej licznych – obserwatorów tego, co w finansach państwa faktycznie się dzieje prezentowano zapowiedzi zwiększenia przejrzystości. Tych dwóch obietnic nie da się pogodzić.

Dług publiczny liczony zgodnie z metodyką unijną, uwzględniającą zobowiązania funduszy pozabudżetowych, ma wynieść w 2029 r. 75,3 proc. produktu krajowego brutto – wynika z nowej strategii zarządzania długiem publicznym (to opracowywany raz do roku dokument towarzyszący projektowi ustawy budżetowej).