budżet

Budżet państwa po pierwszym półroczu 2026 r. zanotował deficyt, który wzrósł do 123,7 mld zł wobec 108,2 mld zł po maju br. i stanowi 45,5 proc. całorocznego planu wobec rocznego limitu na poziomie 271,7 mld zł. Względem ub.r. nastąpił zarówno wzrost dochodów, jak i wydatków państwa, przy wzroście deficytu. Po czerwcu 2025 r. deficyt sięgnął 119,7 mld zł.

3 lipca odbył się briefing Business & Science Poland w Warszawie pt. „Biznes Briefing: Budżet UE 2028-2034 - jak kształtować ramy finansowe korzystne dla polskiej gospodarki?”, zorganizowany wspólnie z Przedstawicielstwem Komisji Europejskiej w Polsce oraz Biurem Parlamentu Europejskiego w Warszawie.

Możemy załamać ręce albo zmieniać rzeczywistość. Wolę tę drugą opcję i dlatego zaproponowałem ścieżkę stopniowego zbliżania polskich wydatków na badania i rozwój do średniej unijnej - mówi Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego, polityk Nowej Lewicy.

Najwyższa Izba Kontroli zarzuciła Ministerstwu Finansów zastosowanie nierzetelnych obliczeń przy ustalaniu limitu wydatków państwa na 2025 r. Według kontrolerów skutki tych działań przełożyły się na zawyżenie dopuszczalnych wydatków publicznych aż o 84,5 mld zł. W opublikowanej analizie wykonania budżetu państwa NIK wskazała, że błędy dotyczyły sposobu wyliczenia tzw. Stabilizującej Reguły Wydatkowej, jednego z najważniejszych mechanizmów dyscyplinujących finanse publiczne.

Gdy przychodzi kryzys, mieszkańcy nie dzwonią do ministerstwa, tylko do urzędu gminy. Problem w tym, że w 2026 r. urząd ten coraz częściej działa na granicy swoich możliwości – finansowych i organizacyjnych. Budżet nie jest z gumy.

Komisja Europejska przedstawiła w środę propozycję, aby budżet Unii Europejskiej na 2027 rok wyniósł blisko 200 mld euro. Dokument ten, będący ostatnim w ramach obecnej perspektywy finansowej UE na lata 2021–2027, zakłada większe środki m.in. na wsparcie Ukrainy oraz wzmocnienie bezpieczeństwa i obronności.

Po raz pierwszy w historii w 2026 r. Skarb Państwa otrzyma ponad 10 mld zł z tytułu dywidend i wypłat z zysku ze spółek, w których ma udziały. Połowę planowanych na ten rok wpływów zapewnią dwaj najwięksi płatnicy – Orlen i PKO BP.

Odpis na ZFŚS w jednostce, która rozpoczęła działalność w trakcie roku, ustala się proporcjonalnie do okresu faktycznego funkcjonowania i zatrudniania pracowników. Przy rozpoczęciu pracy od 1 marca 2026 r. fundusz należy naliczyć za 10 miesięcy, z późniejszą weryfikacją według rzeczywistego przeciętnego zatrudnienia.

Instytucjom unijnym zależy na dopięciu nowego budżetu jeszcze w 2026 roku, by trudnych negocjacji nie skomplikowały wybory w dużych krajach UE, w tym w Polsce.

Po wprowadzeniu nowych zasad rozliczania tzw. nadwykonań, Enel-Med prognozuje wydłużenie czasu oczekiwania na badania finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia – od kilku miesięcy nawet do blisko dwóch lat, w zależności od rodzaju świadczenia i miejsca jego realizacji. Informację przekazano w komunikacie prasowym spółki.

Od 14 kwietnia rada jednostki samorządu terytorialnego może upoważnić wójta lub zarząd powiatu albo zarząd województwa do samodzielnego przesuwania wydatków w wieloletnich prognozach finansowych oraz włączania do budżetu środków z darowizn. Pozwoli to włodarzowi sprawniej zareagować, gdy potrzebne są szybkie decyzje. To tylko część zmian w ustawie o finansach publicznych.

Krajowa Administracja Skarbowa może karać stacje paliw sprzedające powyżej ceny maksymalnej nawet do 1 mln zł. Według ministra finansów przekroczenie maksymalnego poziomu cen stwierdzono na mniej niż 1 proc. placówek.

Przed świętami do Sejmu trafił poselski projekt ustawy zakładający m.in. przeniesienie zarządzania ubezpieczeniem chorobowym z ZUS do NFZ, wprowadzenie szpitali wiodących oraz ulgę podatkową dla pacjentów na prywatne wizyty.

Regionalne izby obrachunkowe rzadko wydają negatywne opinie o projektach budżetów samorządów, a gminy jeszcze rzadziej się od nich odwołują. Najczęstszy problem to próby ukrycia w dokumentach rzeczywistej, trudnej sytuacji finansowej.

Rządowy pomysł CPN, choć bolesny dla budżetu, łagodzi ryzyko wzrostu inflacji w reakcji na wydarzenia geopolityczne.

Rekordowy deficyt budżetowy zawdzięczamy w dużej mierze zmianom w finansowaniu samorządów, które przełożyły się na niższe dochody państwa. Przyglądamy się też trendom demograficznym. Spadek liczby ludności jest niekorzystny sam w sobie, ale przekłada się też na to, że gorzej wypada obraz zmniejszania "śladu węglowego" naszej gospodarki.

Rząd wprowadził zmiany w przepisach o stażu pracy, ale nie dał pracodawcom ze sfery budżetowej pieniędzy na ich realizację.

Pytanie: RIO stwierdziła nieważność uchwały rady powiatu w sprawie udzielenia pomocy finansowej dla gminy. Zarzuciła, że rada nie ujęła tego wydatku w uchwale budżetowej powiatu. Tymczasem my uważamy, że można wprowadzić zmianę do uchwały budżetowej w dowolnym czasie w roku budżetowym – ważne, aby stało się to przed udzieleniem dotacji. Czy RIO mogła unieważnić uchwałę?