Schengen granicami podzielone

Finalizację prac nad nową polityką migracyjną UE zawartą w Pakcie o migracji i azylu trudno uznać za bezproblemową. Interesy wielu państw członkowskich są bowiem albo rozbieżne, albo wymagają zastosowania różnego rodzaju narzędzi. Włochy koncentrują się na migrantach docierających z Afryki Północnej, Europa Środkowo-Wschodnia alarmuje o zagrożeniach z kierunku wschodniego, a kraje centrum Europy narzekają na przepełnione ośrodki tymczasowe dla uchodźców i migrantów. Temperaturę sporu podgrzewa nie tylko fakt, że reformy z obszaru migracji mają zostać ukończone w najbliższych miesiącach, ale i towarzyszące temu harmonogramowi przyszłoroczne wybory do Parlamentu Europejskiego. Stawką jest uniknięcie kryzysów takich jak w 2015 r. czy na granicy polsko-białoruskiej w 2021 r. Na razie niekończące się spory owocują m.in. ograniczeniem swobody przemieszczania się w obrębie Schengen.

Powrót kontroli

„Bijące serce Europy” – tak Komisja Europejska określa utworzoną w 1995 r. strefę bez granic w obrębie UE – Schengen. Dla większości państw przyjmowanych do Unii po 1995 r. wejście do tej strefy było rodzajem symbolicznego aliansu z Zachodem, przepustką do „lepszego świata”, w którym wszystkie państwa i ich obywatele traktowani są na równych zasadach. Tymczasem najpierw w wyniku kryzysu migracyjnego w 2015 r., potem pandemii, wojny w Ukrainie, a obecnie również zmian polityki migracyjnej państwa UE realnie zaczynają ograniczać funkcjonowanie Schengen. Krótkoterminowo może to wpływać na opóźnienie podróży czy dostaw towarów drogą lądową, długoterminowo podważyć cały projekt „bezwizowej” Europy.